သုဝဏ္ဏသာမ ဇာတက

ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဘုရားရှင်သည် တောအုပ်တွင် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်သော တရားထိုင်ခြင်း ဆယ့်နှစ်နှစ် ကြာပြီးနောက် မိဘများ ဆင်းရဲမွဲတေခြင်းသို့ ရောက်နေကြောင်း သိရှိခဲ့သော ရဟန်းတစ်ပါးအကြောင်းကို ကြားတော်မူသည်။ ဆွမ်းခံစဉ် ရရှိသော အစားအစာကို မိဘများ စားနိုင်စေရန် ပေးလှူခဲ့ပြီး၊ ရဟန်းဝတ်ကို စွန့်၍ အိမ်ထောင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ထောက်ပံ့ရန် အစား ရသေ့အဖြစ် ဆက်လက်နေခဲ့သည်။ အခြားရဟန်းများက ရဟန်းလှူဒါန်းမှုများကို လူဒါယကာများထံ ပေးလှူသည်ဟု ဝေဖန်သောအခါ ထိုအမှုကို ဘုရားရှင်ထံ တင်ပြခဲ့ကြသည်။ ဘုရားရှင်က ရဟန်း၏ ကိုယ်ကျင့်ကို ချီးမွမ်းတော်မူပြီး မိဘကို ပြုစုခြင်းသည် ကိုယ်တိုင် ရိုသေထိုက်သော လမ်းကြောင်းဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် သုဝဏ္ဏသာမ ဇာတက (ဇာတက အမှတ် ၅၄၀၊ ပါဠိကျမ်း) ကို ပြောပြတော်မူသည်။

ရွာသူကြီးနှစ်ဦးသည် အမဲလိုက်သူများ ဖြစ်ပြီး ကြာမြင့်ပြီးနောက်တွင် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများ အချင်းချင်း လက်ထပ်ရန် ကတိပြုခဲ့ကြသည်။ သား ဒုကုလက နှင့် သမီး ပရိက တို့သည် ကတိအတိုင်း လက်ထပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယခင်ဘဝက ဗြဟ္မာ့ပြည် (ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာသဏ္ဌာန်တွင် မြင့်မားသော နတ်ပြည်အဆင့်) မှ လာခဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည်။ နှစ်ဦးသဘောတူချက်ဖြင့် ခင်ပွန်းမယား အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ကာမဂုဏ်ကို ရှောင်ကြဉ်သော ရသေ့များအဖြစ် နေထိုင်ကြပြီး တောအုပ်ထဲရှိ ရဟန်းကျောင်းသို့ အတူတကွ ပြန်ဝင်သွားကြသည်။ နတ်မင်း သက္က သည် နှစ်ဦးစလုံး နောက်ဆုံး မျက်မမြင် ဖြစ်လာပြီး ပြုစုသူ ရှာရမည်ကို မြင်သဖြင့် အကောင်းဆုံးနည်းဖြင့် သားတစ်ယောက် ရရှိရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အချိန်တန်သောအခါ သားတစ်ယောက် ဖွားမြင်လာပြီး မွေးကတည်းက ရွှေအရေပြားရှိသဖြင့် ရွှေအရောင်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော သာမဟု အမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ ထိုအမည်မှာ သုဝဏ္ဏသာမ ဖြစ်သည်။

သာမ အသက် ၁၆ နှစ်ရောက်သောအခါ သက္ကမှ မြင်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဘေးဒုက္ခ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ရုတ်တရက် မိုးမှိုင်းရွာသဖြင့် ခိုလှုံရန် ရပ်နေစဉ် မသိဘဲ ပုရွက်ဆိတ်ပုံပေါ်တွင် ရပ်နေခဲ့သော မိဘနှစ်ပါးသည် ၎င်းတို့အောက်မှ ဖြတ်သန်းသွားသော မြွေက မျက်လုံးများထဲသို့ အဆိပ်ပက်ချခံရကာ နှစ်ဦးစလုံး မျက်မမြင် ဖြစ်သွားကြသည်။ ထိုနေ့မှစ၍ သာမသည် ၎င်းတို့၏ မျက်စိ၊ လက်နှင့် ခြေများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရေခပ်ခြင်း၊ သစ်သီးခူးခြင်း၊ နေ့စဉ် လမ်းလျှောက်ရာတွင် ကြိုးဖြင့် လမ်းပြခြင်းနှင့် ရဟန်းကျောင်းမီးကို ပြုစုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကိုးကွယ်မှုသည် အလွန် ပြည့်စုံသဖြင့် တောအုပ်၏ တောသမင်များပင် ၎င်းနှင့် အတူ ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ ရေသောက်ခဲ့ကြသည်။

တစ်နေ့တွင် သာမသည် ရေအိုးဖြည့်ရန် တောကန်တစ်ခုတွင် ဒူးထောက်နေစဉ် အမြဲတမ်းကဲ့သို့ လူ့ကိုကြောက်ခြင်းမရှိသော လူကို မကြောက်သော သမင်များက ဝိုင်းရံနေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗာရာဏသီမင်း ပိလိယက္ခသည် အနီးတွင် အမဲလိုက်နေခဲ့သည်။ သူသည် ရွှေအရေပြားရှိသော လူငယ်ကို မြင်ပြီး ကြောက်ရွံ့မှုမရှိသော တိရစ္ဆာန်များအကြား ဝိညာဉ်ရှိသော တစ်စုံတစ်ခုဟု ထင်မှတ်ကာ မည်သည့်အမျိုးအစား သတ္တဝါ ဖြစ်သည်ကို သိရန် မြားတစ်စင်းကို လွှတ်လိုက်သည်။ မြားသည် သာမကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး အဆိပ်သင့်ကာ သူ လဲကျသွားသည်။ သေဆုံးနေစဉ်တွင်ပင် ဒေါသစကား တစ်လုံးမျှ မပြောခဲ့ဘဲ ၎င်းကို ဘယ်သူက ပစ်ခဲ့သနည်း၊ ဘာကြောင့် ဖြစ်ခဲ့သနည်းဟု သာ မေးခဲ့သည်။ မင်း၏ နောက်ပိုင်း နောင်တအတွက် သနားစိတ်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ ကိုယ်ပိုင်သေခြင်းအတွက် မဟုတ်ပေ။ သူ၏ အကြီးဆုံး ဝမ်းနည်းမှုမှာ ကူညီမဲ့ ကျန်ရစ်ခဲ့မည့် မိဘများအတွက်သာ ဖြစ်သည်။

မင်း ပိလိယက္ခသည် မိမိပြုခဲ့သည့် အရာကြောင့် ထိတ်လန့်ပြီး သတင်းကို မျက်မမြင် မိဘများထံ ကိုယ်တိုင် ယူဆောင်ကာ သားတော်၏ ကိုယ်ထည်ဆီသို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် မိဘများသည် ငိုကြွေးပြီး သာမ၏ တစ်သက်တာ ကိုးကွယ်မှု၏ အပြည့်အဝ စစ်မှန်မှုကို ခေါ်ယူကာ ၎င်းတို့၏ သားအပေါ် အကန့်အသတ်မဲ့ မေတ္တာသည် အမှန်တရားကို ပြောင်းလဲနိုင်သော စွမ်းအား ဖြစ်ကြောင်း သစ္စကိရိယာကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့ ပြောဆိုနေစဉ် ယခင်ဘဝက သာမ၏ မိခင် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော တောနတ်မိန်းမတစ်ပါးက သူမ၏ ကိုယ်ပိုင် သစ္စကိရိယာကို ထပ်ထည့်ခဲ့သည်။ ထိုမှန်ကန်သော ကြေညာချက်များ၏ စုစည်းထားသော စွမ်းအားက သာမ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ အဆိပ်ကို ဆွဲထုတ်ပေးခဲ့ပြီး သူသည် အိပ်ရာမှ နိုးထလာသကဲ့သို့ ပြန်လည် ထလာခဲ့သည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင်ပင် မိဘများ၏ ရှည်လျားသော မျက်မမြင်ဖြစ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ မျက်စိများ အပြည့်အဝ ပြန်ရခဲ့သည်။

ကိုးကွယ်မှု ဆုချီးမြှင့်ခံရခြင်းကို မြင်တွေ့ရသောအခါ မင်းသည် စစ်ချီခြင်းကို စွန့်လွှတ်ကာ ၎င်း၏ နန်းစံကာလ ကျန်ရှိသော အချိန်တစ်လျှောက် တရားမျှတသော ဘုရင်၏ ဆယ်ပါးသော တာဝန်များကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သာမကမူ ၎င်း၏ မိဘများ ကွယ်လွန်သည့်အထိ တောအုပ်တွင် ၎င်းတို့ကို ဆက်လက် ပြုစုခဲ့သည်။

ဘုရားရှင်သည် ဇာတ်ဝတ္ထုဖြင့် ၎င်းတို့ ဝေဖန်ခဲ့သော ရဟန်းတော်များအား ဇာတ်ဝတ္ထုရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များကို သတ်မှတ်တော်မူ၍ နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင်ကား မျက်မမြင် မိဘများကို ညည်းညူခြင်းမရှိဘဲ ပြုစုခဲ့သော ရွှေရောင် လူငယ် သုဝဏ္ဏသာမ ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ မိဘဖြစ်သော ဒုကုလကို မဟာကဿပ၊ မယ်တော် ပရိကကို ဘိက္ခုနီ ဘဒ္ဒကပိလာနီ ဟု ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ပိလိယက္ခမင်းကို အာနန္ဒ၊ သစ္စကိရိယာကို ထပ်ထည့်ခဲ့သော တောနတ်မိန်းမကို ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ၊ ဤဖြစ်ရပ်တစ်ခုလုံးကို စတင်ခဲ့သော သက္ကကို အနုရုဒ္ဓ ဟု ညွှန်ပြခဲ့သည်။

ဝေဖန်ခံရသော ရဟန်း၏ လုပ်ရပ်မှာ ရိုးရှင်းသည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိစားရမည့် အစားအစာကို ကြီးရင့်သော မိဘများ ဆာလောင်မည်ကို စိုးရိမ်၍ ပေးလှူခဲ့သည်။ ဇာတ်ဝတ္ထုက ဤငြိမ်သက်ပြီး ရိုးရှင်းသော ဂရုဏာ လုပ်ရပ်ကို အံ့ဖွယ် အတိုင်းအတာ ကြီးမားသော ပုံပြင်ဖြင့် ပြန်ဖြေသည်။ အဆိပ်၊ သေခြင်း၊ နတ်၏ ဝင်ရောက်ကူညီမှုနှင့် အမြင်ပြန်ရခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နှစ်ခုစလုံးသည် တူညီသော အမြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသည်ဖြစ်သည်၊ ၎င်းမှာ မိဘ၏ လိုအပ်ချက်ကို မပြည့်စုံစေရန် ငြင်းဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဇာတ်ဝတ္ထု၏ ဖွဲ့စည်းပုံက ထိုအမြစ်သည် ဝေမျှထားသော ဆွမ်းတစ်ပွဲကို ထုတ်ပေးသည်ဖြစ်စေ၊ ဘုရင်တစ်ပါး မြင်တွေ့ရသော အံ့ဖွယ်ရာကို ထုတ်ပေးသည်ဖြစ်စေ တူညီသော ဂုဏ်ထူးကို ခံထိုက်ကြောင်း ဆိုသည်။

ဤဇာတ်ဝတ္ထု၏ နှလုံးသားဖြစ်သော သစ္စကိရိယာသည် သာမန် ဆုတောင်းမှု သို့မဟုတ် တောင်းပန်မှုနှင့် ကွဲပြားသော ယုတ္တိအတိုင်း လည်ပတ်သည်။ ၎င်းသည် ကရုဏာကို မတောင်းဆိုဘဲ အချက်အလက်တစ်ခုကို ကြေညာသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ သာမ၏ ကိုးကွယ်မှုနှင့် မိဘများ၏ မေတ္တာတို့သည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံစွာ စစ်မှန်ကြောင်း ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်မှန်မှုကို အဆိပ်နှင့် မျက်မမြင်ဖြစ်မှု နှစ်ခုစလုံးကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော စွမ်းအားအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဇာတ်ဝတ္ထုက ဝမ်းနည်းမှုတစ်ခုတည်းသည် ထိုအရာကို ရနိုင်သည်ဟု မဆိုပါ၊ ထိုကြေညာသော ကိုးကွယ်မှု၏ သစ္စာစကားကို နှစ်ပေါင်းများစွာတာကာလ၏ ရိုးရှင်းသော နေ့စဉ်စောင့်ရှောက်မှုကြောင့် စမ်းသပ်ခံရသော အရာသည် ၎င်းအား စွမ်းအားပေးသည်။ တိတ်ဆိတ်ပြီး တသမတ်တည်း သစ္စာရှိမှုဖြင့် ဖြတ်သန်းသော ဘဝသည် သေခြင်းကိုပင် ကွေးနိုင်လောက်အောင် ထူထဲသော အမှန်တရားကို ချန်ထားခဲ့သည်ဟု ဇာတ်ဝတ္ထုက အကြံပြုသည်။