लोक वग्ग

नमोऽमिताभ बुद्धाय: अमिताभ बुद्ध, अनन्त प्रकाशके बुद्धलाई, सुखावतीव्यूह परम्पराबाट लिइएको एक संक्षिप्त संस्कृत प्रणाम।

यो मन्त्र महायान बौद्ध परम्परको भैषज्यगुरु (औषधि बुद्ध) सँग सम्बन्धित छ, जसलाई उपचारका देवता मानिन्छ। परम्परागत रूपमा यसलाई बिरामीको निको हुन, मानसिक पीडा कम गर्न र आध्यात्मिक शुद्धिका लागि जप्ने गरिन्छ। मन्त्रको सुरुमा रहेको 'तद्यथा' ले 'यसरी' भन्ने अर्थ दिन्छ, र अन्त्यको 'स्वाहा' मन्त्र समाप्त गर्ने पवित्र शब्द हो। यो मन्त्र ध्यान गर्दा वा विशेष अनुष्ठानमा उच्चारण गरिन्छ।

यो नकारात्मक कर्म र मानसिक मलीनतालाई शुद्ध गर्न जपिने एक पवित्र बौद्ध मन्त्र हो। यसले वज्रसत्त्वलाई आह्वान गर्दछ, जो मनको शुद्ध, अविनाशी प्रकृतिको प्रतिनिधित्व गर्दछ, ताकि अवरोधहरू पन्छाउन सकियोस् र आध्यात्मिक सिद्धि प्राप्त होस्।

यो बौद्ध धर्मका आठ नैतिक नियमहरू (अट्ठसील) को संग्रह हो, जसलाई साधकहरूले आफ्नो मन र शरीरलाई संयमित र शुद्ध राख्न पालन गर्छन्। यसले अहिंसा, सत्य, ब्रह्मचर्य, र मादक पदार्थबाट टाढा रहने जस्ता गुणहरूको विकासमा सहयोग पुर्याउँछ।

यो बौद्ध धर्मको एउटा मूलभूत प्रार्थना हो, जहाँ भक्तजनले बुद्ध, धम्म र सङ्घलाई आफ्नो शरणको रूपमा लिने वाचा गर्दछन्। यसलाई तीन पटक दोहोर्याएर भनिन्छ, जसले गहिरो श्रद्धा र समर्पणलाई जनाउँछ।

यो पाली भाषाको छोटो श्लोक हो, जसलाई तीन पटक पाठ गरेर दिवंगत आफन्तहरूलाई पुण्य समर्पण गरिन्छ र उनीहरूको सुखको कामना गरिन्छ। यो थेरवाद बौद्ध परम्पराका अन्त्येष्टि र स्मृति अनुष्ठानमा प्रायः प्रयोग हुन्छ।

धम्मपदका पदहरू 33–43: अस्थिर मन रक्षा गर्न गाह्रो छ, तर वश मा राखिएको र सही दिशामा निर्देशित मन सत्य सुख र भयबाट मुक्ति ल्याउँछ।

धम्मपदको यमक वग्गले (गाथा १-२०) धर्मशास्त्रको आरम्भ गर्छ। यसले सिखाउँछ कि मनले सबै अनुभवलाई आकार दिन्छ र द्वेष नभएको प्रेम, प्रतिशोधले नभई शत्रुता समाप्त गर्छ।

यो एक बौद्ध सुरक्षात्मक पाठ (परित्ता) हो, जुन गर्भवती महिला र उनको गर्भमा रहेको बच्चाको कल्याणको लागि पाठ गरिन्छ। यो पाठ भगवान् बुद्धका शिष्य अङ्गुलिमालको सत्य वचनमा आधारित छ।

यी पदहरू बुद्ध धर्मको प्रिय ग्रन्थ धम्मपदबाट लिइएका हुन्, जसले सजगता (अप्रमाद) को महत्त्व सिकाउँछन् — आफ्नो मन, वचन र कर्ममा जागरूक र लगनशील हुनु, जुन मार्गले मुक्ति (निब्बान) तर्फ लैजान्छ।