भैषज्यगुरु (औषधि बुद्ध) को हृदय मन्त्र
यो मन्त्र महायान बौद्ध परम्परको भैषज्यगुरु (औषधि बुद्ध) सँग सम्बन्धित छ, जसलाई उपचारका देवता मानिन्छ। परम्परागत रूपमा यसलाई बिरामीको निको हुन, मानसिक पीडा कम गर्न र आध्यात्मिक शुद्धिका लागि जप्ने गरिन्छ। मन्त्रको सुरुमा रहेको 'तद्यथा' ले 'यसरी' भन्ने अर्थ दिन्छ, र अन्त्यको 'स्वाहा' मन्त्र समाप्त गर्ने पवित्र शब्द हो। यो मन्त्र ध्यान गर्दा वा विशेष अनुष्ठानमा उच्चारण गरिन्छ।
श्लोक
यसरी ॐ, हे औषधि, हे औषधि, हे महाऔषधि, हे औषधिबाट प्रकट हुने, स्वाहा।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो धारणी भैषज्यगुरु, चिकित्सा बुद्धको हो, जिनको पूरा नाम सूत्रमा भैषज्यगुरु वैडूर्यप्रभराज हो, अर्थात् चिकित्साको गुरु, नीलमणिको प्रभा र राज्यका राजा। यो भैषज्यगुरु सूत्रमा भनिएको छ, जुन चिनियाँमा ह्वेनत्सांगलाई गएको अनुवादको रूपमा चिनिन्छ जसलाई तैशो क्रमांक ४५० भनिन्छ। सूत्रले यसलाई नमो भगवते भैषज्यगुरु वैडूर्यप्रभराजाय तथागताय अर्हते समयक्समबुद्धाय भन्ने आदरको साथ परिचय गराउँछ, अर्थात् आशीर्वादित एक, तथागत, अर्हत् र पूरणरूपले जागृत बुद्धलाई आदर गर्छ। त्यसपछि तद्यथा, अर्थात् यसरी आउँछ। चिनियाँ अनुवादले धारणीलाई ओम् भैषज्ये भैषज्ये भैषज्य-समुद्गते स्वाहा भन्ने रूपमा दिन्छ। यो पृष्ठको रूप केही परम्परामा पढिने लामो रूप हो, जसमा जोडिएको महाभैषज्ये, महान् चिकित्सा छ। यसलाई बिरामी र मरणासन्नहरूका लागि पढिन्छ, र चिकित्सा र करुणाको दैनिक अभ्यासको रूपमा समेत पढिन्छ।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
मन्त्रको उत्पत्ति
यो मन्त्र भैषज्यगुरु (औषधि बुद्ध) सूत्रबाट लिइएको हो, जहाँ भगवान् बुद्धले आफ्ना शिष्यहरूलाई रोगव्याधि निवारणको उपाय सिकाउँदै यो मन्त्र दिएका थिए।
शब्दको अर्थ
'भैषज्ये' को अर्थ 'औषधि' हो, 'महाभैषज्ये' अर्थ 'महान् औषधि', र 'भैषज्यसमुद्गते' अर्थ 'औषधिको स्रोतबाट उत्पन्न'। यसरी मन्त्रले बुद्धलाई सबै रोगको महान् औषधिको रूपमा स्तुति गर्दछ।
प्रयोग र महत्त्व
यो मन्त्र शारीरिक, मानसिक र आध्यात्मिक रोगहरूको निवारणको लागि जपिन्छ। परम्परागत रूपमा, यसलाई १०८ पटक वा सोभन्दा बढी जप गर्नाले रोगीको स्वास्थ्य लाभ हुने विश्वास गरिन्छ।
बौद्ध परम्परामा स्थान
भैषज्यगुरु बुद्धलाई 'चिकित्सा बुद्ध' पनि भनिन्छ, र उनको मन्त्र तिब्बती बौद्ध धर्ममा अत्यन्त लोकप्रिय छ। यो मन्त्र प्रायः बिरामीहरूको निम्ति विशेष अनुष्ठानमा पाठ गरिन्छ।
मन्त्रको संरचना
'तद्यथा' भनेको 'यसरी' हो, जसले मन्त्रको आरम्भ गर्दछ। 'ॐ' पवित्र ध्वनि हो, र 'स्वाहा' अन्त्यमा अर्पणको भाव व्यक्त गर्दछ। यसले मन्त्रलाई वैदिक परम्परासँग जोड्दछ।
Buddha
बौद्ध धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
