शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्र
यो एक परम्परागत स्तोत्र हो जसमा भगवान् धन्वन्तरिलाई शालिवक्त्रपुरका स्वामीको रूपमा स्तुति गरिएको छ, र उनीसँग रोग, शोक र कष्टहरूबाट रक्षाको प्रार्थना गरिएको छ।
श्लोक
यो शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्र हो।
श्लोक 1
हे श्रेष्ठ वैद्य, हे लक्ष्मीपति, हे शालिवक्त्रपुरमा वास गर्ने, हे धन्वन्तरि, हे हरि, राग, रोग आदिले ग्रस्त मलाई रक्षा गर्नुहोस्।
श्लोक 2
हे शङ्ख, चक्र, अमृतकुम्भ र जलौका धारण गर्ने माधव, हे करुणाकर, मलाई शीघ्र रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 3
हे सबैको आधार गोविन्द, हे सबै पीडा हटाउने, हे महाविष्णु, व्याकुल मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 4
हे श्याम वर्ण, हे सदा आनन्दित, हे शालितुण्डपुरका स्वामी, हे विश्वबन्धु, विपन्न मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 5
हे जनार्दन, हे जगन्नाथ, हे कमलनयन, हे ज्वर हटाउने, हे प्रणतहरूप्रति कोमल, शरणागत मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 6
हे सनातन, हे गुणहरूको बगैचा, हे सबै रोगहरूको विनाशक, हे कृपाको सागर, रोगले पीडित मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 7
हे शान्त, हे शालिमुखमा वास गर्ने, हे शरद ऋतुको चन्द्रजस्तो मुख भएको, हे कल्याणको सागर, निःस्व मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 8
हे देवताहरूका स्वामी, हे विश्वको क्लेश नाश गर्ने, हे केशव, हे हातमा अमृत भएको, सन्तप्त मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 9
हे वासुदेव, हे हृषीकेश, हे रोगहरूको विनाशक, हे वनमाली, दीन मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 10
हे नारायण, हे दयाको सागर, हे नाथ, हे शालिमुखमा वास गर्ने, हे पद्मनाभ, हे मुरारि, मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि।
श्लोक 11
हे रोगीहरूलाई अभय प्रदान गर्ने, हे दयाको सागर, हे वैद्यराजको स्वरूप, हे कल्याणको भण्डार, हे लक्ष्मीपति, मलाई रक्षा गर्नुहोस्, हे धन्वन्तरि, हे हरि, हे मुरारि।
श्लोक 12
यसरी शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्र सम्पूर्ण भयो।
श्लोक 13
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो स्तोत्र भगवान् धन्वन्तरिको स्तुतिमा रचिएको हो, जो आयुर्वेदका देवता र भगवान् विष्णुको अवतार मानिन्छन्। यसलाई परम्परागत रूपमा रोग निवारण र स्वास्थ्य लाभको लागि पाठ गरिन्छ। शालिवक्त्रपुर (वा शालिमुख) नामक स्थानलाई धन्वन्तरिको आवासको रूपमा वर्णन गरिएको छ, जुन कुनै प्रसिद्ध मन्दिर वा क्षेत्र हुन सक्छ। यस स्तोत्रको रचनाकार र सही समय अज्ञात छ, तर यो धन्वन्तरि उपासनाको एक महत्त्वपूर्ण भाग हो।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
स्थान
यो स्तोत्र शालिवक्त्रपुर (वा शालिमुख) नामक स्थानसँग सम्बन्धित छ, जहाँ भगवान धन्वन्तरिको विशेष मन्दिर छ। यो स्थान भारतको केरल राज्यमा रहेको मानिन्छ र यहाँको मूर्ति शालिग्राम शिलाबाट बनेको छ।
रूप
धन्वन्तरिलाई यहाँ भगवान विष्णुको अवतारको रूपमा वर्णन गरिएको छ, जसले शङ्ख, चक्र, अमृत कलश र जलुका (जोंक) धारण गरेका छन्। जलुकाले प्राचीन आयुर्वेदिक चिकित्सा पद्धतिको संकेत गर्छ, जहाँ रगत चुस्ने उपचार गरिन्थ्यो।
रचना
यो स्तोत्र १२ श्लोकको छ, जसमा प्रत्येक श्लोकमा धन्वन्तरिका विभिन्न नाम र गुणहरूको स्तुति गरिएको छ। अन्तिम दुई श्लोक (११ र १२) लामो छन्दमा रहेका छन्, जसले स्तोत्रको समापन गर्दछ।
उद्देश्य
यस स्तोत्रको मुख्य उद्देश्य रोग, पीडा र कष्टबाट मुक्तिको लागि प्रार्थना गर्नु हो। 'रोगातुराणामभयप्रदायिन्' भन्ने श्लोकले रोगीहरूलाई अभय प्रदान गर्ने धन्वन्तरिको गुणको वर्णन गर्छ, जसले यसलाई आरोग्य प्राप्तिको शक्तिशाली मन्त्र बनाउँछ।
प्रयोग
यो स्तोत्र प्रायः धन्वन्तरि पूजा र आयुर्वेदिक उपचारको समयमा पाठ गरिन्छ। विशेष गरी धन्वन्तरि जयन्ती (धनतेरस) को दिन यसको पाठ गर्ने परम्परा छ, जसले रोग निवारण र दीर्घायुको आशीर्वाद दिन्छ।
Vishnu
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
