Bharat Devotion
Embroidered artwork for श्रीशालिवक्त्रपुरालयधन्वन्तरिस्तोत्रम्: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

श्रीशालिवक्त्रपुरालयधन्वन्तरिस्तोत्रम्

श्रीशालिवक्त्रपुरालयधन्वन्तरिस्तोत्रम्

इदं स्तोत्रं भगवतः धन्वन्तरेः स्तुतिः। अयं भगवान् रोगनिवारकः, आरोग्यप्रदाता च। शालिवक्त्रपुरालये विराजमानः धन्वन्तरिः अत्र स्तूयते।

पद्यानि

शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्रम् भिषग्वर रमाकान्त शालिवक्त्रपुरालय रागरोगादिभूतं मां पाहि धन्वन्तरे हरे
shaalivaktrapuraalaya dhanvantari stotram bhishagvara ramaakaanta shaalivaktrapuraalaya raagarogaadibhootam maam paahi dhanvantare hare | 1 |

श्लोकः 1

शङ्खचक्रसुधाकुम्भजलुकाधर माधव करुणाकर मामाशु पाहि धन्वन्तरे हरे
shankhacakrasudhaakumbhajalukaadhara maadhava karunaakara maamaashu paahi dhanvantare hare | 2 |

श्लोकः 2

अखिलाधार गोविन्द निखिलार्तिनिवारक व्याकुलं मां महाविष्णो पाहि धन्वन्तरे हरे
akhilaadhaara govinda nikhilaartinivaaraka vyaakulam maam mahaavishno paahi dhanvantare hare | 3 |

श्लोकः 3

श्यामवर्ण सदानन्द शालितुण्डपुरेश्वर विपन्नं मां विश्वबन्धो पाहि धन्वन्तरे हरे
shyaamavarna sadaananda shaalitundapureshvara vipannam maam vishvabandho paahi dhanvantare hare | 4 |

श्लोकः 4

जनार्द्दन जगन्नाथ जलजाक्ष ज्वरापह प्रणतार्द्र प्रपन्नं मां पाहि धन्वन्तरे हरे
janaarddana jagannaatha jalajaaksha jvaraapaha pranataardra prapannam maam paahi dhanvantare hare | 5 |

श्लोकः 5

सनातन गुणाराम सर्वामयकुलान्तक रुजार्तं मां कृपाराशे पाहि धन्वन्तरे हरे
sanaatana gunaaraama sarvaamayakulaantaka rujaartam maam kripaaraashe paahi dhanvantare hare | 6 |

श्लोकः 6

शान्त शालिमुखागार शारदेन्दुनिभानन शर्मसागर निःस्वं मां पाहि धन्वन्तरे हरे
shaanta shaalimukhaagaara shaaradendunibhaanana sharmasaagara nihsvam maam paahi dhanvantare hare | 7 |

श्लोकः 7

सुधाशनपते विश्वक्लेशनाशन केशव प्रतप्तं मां सुधापाणे पाहि धन्वन्तरे हरे
sudhaashanapate vishvakleshanaashana keshava prataptam maam sudhaapaane paahi dhanvantare hare | 8 |

श्लोकः 8

वासुदेव हृषीकेश व्याधिजातविनाशक वनमालिन् वराकं मां पाहि धन्वन्तरे हरे
vaasudeva hrisheekesha vyaadhijaatavinaashaka vanamaalin varaakam maam paahi dhanvantare hare | 9 |

श्लोकः 9

नारायण दयासिन्धो नाथ शालिमुखालय पद्मनाभ मुरारे मां पाहि धन्वन्तर हरे
naaraayana dayaasindho naatha shaalimukhaalaya padmanaabha muraare maam paahi dhanvantara hare | 10 |

श्लोकः 10

रोगातुराणामभयप्रदायिन् दाक्षिण्यवार्धे भिषगीशमूर्ते कल्याणराशे कमलापते मां धन्वन्तरे पाहि हरे मुरारे
rogaaturaanaamabhayapradaayin daakshinyavaardhe bhishageeshamoorte kalyaanaraashe kamalaapate maam dhanvantare paahi hare muraare | 11 |

श्लोकः 11

क्षीराब्धिनाथ दरचक्रसुधाजलूका- धारिन् दयार्द्र शालिमुखालयेश सर्वामयापह भिषग्वर सन्ततं मां धन्वन्तरे पाहि हरे मुरारे
ksheeraabdhinaatha daracakrasudhaajalookaa- dhaarin dayaardra shaalimukhaalayesha sarvaamayaapaha bhishagvara santatam maam dhanvantare paahi hare muraare | 12 |

श्लोकः 12

इति शालिवक्त्रपुरालय धन्वन्तरि स्तोत्रं सम्पूर्णम्
iti shaalivaktrapuraalaya dhanvantari stotram sampoornam | 13 |

श्लोकः 13

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ

Best Time (Muhurta)

ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च

Sacred Offerings

घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्

पृष्ठभूमिः

इदं स्तोत्रं धन्वन्तरिसम्प्रदाये प्रसिद्धम्। शालिवक्त्रपुरं नाम्ना प्रसिद्धे धन्वन्तरिमन्दिरे अस्य स्तोत्रस्य पारायणं प्रचलितम्। रोगपीडिताः जनाः आरोग्यार्थम् इदं स्तोत्रं पठन्ति। अस्य कर्ता अज्ञातः, किन्तु परम्परया इदं पवित्रं मन्यते।

ज्ञातव्य-विशेषः

स्थाननाम्नः विविधता

अस्मिन् स्तोत्रे धन्वन्तरिः 'शालिवक्त्रपुरालयः', 'शालितुण्डपुरेश्वरः', 'शालिमुखागारः', 'शालिमुखालयः' इत्यादिभिः नामभिः स्मृतोऽस्ति। एतानि नामानि तस्य मन्दिरस्य विभिन्नाभिधानानि सन्ति, यत् कर्णाटकस्य तिरुवनन्तपुरमण्डले स्थितम्।

जलूकाधारणम्

द्वितीये द्वादशे च श्लोके 'जलूकाधर' इति पदं प्रयुक्तम्। जलूका (लीच) प्राचीनभारतीयचिकित्सायाः प्रमुखः उपकरणः आसीत्, रक्तमोक्षणार्थम्। धन्वन्तरिः जलूकाधारीति वर्णनं तस्य वैद्यककौशलं द्योतयति।

अष्टादशाक्षरमन्त्ररूपता

प्रथमतः दश श्लोकाः अष्टाक्षराः सन्ति, प्रत्येकं 'पाहि धन्वन्तरे हरे' इति समाप्ताः। एकादशः द्वादशः च श्लोकौ दीर्घौ स्तः, परन्तु तत्रापि 'पाहि धन्वन्तरे हरे मुरारे' इति पादः आवर्तते। एषा रचना स्तोत्रं मन्त्ररूपेण पठितुं सुलभं करोति।

विष्णोः अवतारत्वम्

धन्वन्तरिः विष्णोः अवतारः मन्यते। अत्र 'रमाकान्तः', 'माधवः', 'गोविन्दः', 'महाविष्णुः', 'वासुदेवः', 'नारायणः' इत्यादीनि विष्णोः नामानि प्रयुक्तानि। अतः धन्वन्तरिः केवलं वैद्यः न, अपितु परमेश्वरः इति भावः।

रोगनिवारणे बलम्

स्तोत्रे 'रागरोगादिभूतम्', 'निखिलार्तिनिवारकः', 'सर्वामयकुलान्तकः', 'व्याधिजातविनाशकः' इत्यादिभिः पदैः धन्वन्तरेः सर्वरोगनाशकत्वं प्रतिपादितम्। 'रागरोगः' इति पदं मानसिकरोगमपि सूचयति।

Vishnu सम्पूर्णा स्तुतिः पाठाश्च

Vishnu

Vishnu सर्वं पश्यतु →

हिन्दूधर्मःतः अधिकम्

सर्वं पश्यत