श्रीवेङ्कटेश्वर अष्टोत्तरशतनामावलिः
इदं स्तोत्रं श्रीवेङ्कटेश्वरस्य अष्टोत्तरशतनामावलिः अस्ति। अत्र भगवतः विविधनामानि रूपाणि च स्तूयन्ते।
पद्यानि
अष्टोत्तरशतनामावली
भगवतः १०८ पावननामानि, यैः प्रणवपूर्वकं नमः-अन्तेन च अर्चनं जप्यते।
वेङ्कटेशाय नमः।
श्लोकः 1
शेषाद्रौ निवसते नमः।
श्लोकः 2
वृषभदृशा दृश्याय नमः।
श्लोकः 3
विष्णवे नमः।
श्लोकः 4
सदाञ्जनगिरीशाय नमः।
श्लोकः 5
वृषाद्रिपतये नमः।
श्लोकः 6
मेरुपुत्रगिरीशाय नमः।
श्लोकः 7
सरःस्वामितटे रममाणाय नमः।
श्लोकः 8
कुमारेण कल्पेन सेव्याय नमः।
श्लोकः 9
वज्रिणा दृश्याय नमः।
श्लोकः 10
सुवर्चलायाः पुत्रे न्यस्तसैनापत्यभराय नमः।
श्लोकः 11
रामाय नमः।
श्लोकः 12
पद्मनाभाय नमः।
श्लोकः 13
सदा वायुना स्तुताय नमः।
श्लोकः 14
त्यक्तवैकुण्ठलोकाय नमः।
श्लोकः 15
गिरिकुञ्जेषु विहरते नमः।
श्लोकः 16
हरिचन्दनगोत्रस्य इन्द्रस्वामिने नमः।
श्लोकः 17
शङ्खराज्ञः नयने अब्जे विषयाय नमः।
श्लोकः 18
वसूपरिचरस्य त्रात्रे नमः।
श्लोकः 19
कृष्णाय नमः।
श्लोकः 20
अब्धिकन्यया परिष्वक्तवक्षसे नमः।
श्लोकः 21
वेङ्कटाय नमः।
श्लोकः 22
सनकादिभिः महायोगिभिः पूजिताय नमः।
श्लोकः 23
देवजित्प्रमुखानाम् अनन्तानां दैत्यसङ्घानां प्रणाशिने नमः।
श्लोकः 24
श्वेतद्वीपे वसद्भिः मुक्तैः पूजिताङ्घ्रियुगाय नमः।
श्लोकः 25
शेषपर्वतरूपत्वस्य प्रकाशनपराय नमः।
श्लोकः 26
सानौ स्थापिततार्क्ष्याय नमः।
श्लोकः 27
तार्क्ष्याचले निवसते नमः।
श्लोकः 28
मायया गूढविमानाय नमः।
श्लोकः 29
गरुडस्कन्धे वसते नमः।
श्लोकः 30
अनन्तशिरसे नमः।
श्लोकः 31
अनन्ताक्षाय नमः।
श्लोकः 32
अनन्तचरणाय नमः।
श्लोकः 33
श्रीशैले निलयाय नमः।
श्लोकः 34
दामोदराय नमः।
श्लोकः 35
नीलमेघवत् निभाय नमः।
श्लोकः 36
ब्रह्मादिदेवैः दुर्दर्शाय विश्वरूपाय नमः।
श्लोकः 37
वैकुण्ठात् आगते सति हेमविमाने अन्तर्गताय नमः।
श्लोकः 38
अगस्त्येन अभ्यर्थितः अशेषजनानां दृग्गोचराय नमः।
श्लोकः 39
वासुदेवाय नमः।
श्लोकः 40
हरये नमः।
श्लोकः 41
तीर्थपञ्चके वसते नमः।
श्लोकः 42
वामदेवस्य प्रियाय नमः।
श्लोकः 43
जनकेभ्यः इष्टप्रदाय नमः।
श्लोकः 44
मार्कण्डेयमहातीर्थे जातं पुण्यं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 45
वाक्पतये ब्रह्म दात्रे नमः।
श्लोकः 46
चन्द्रस्य लावण्यं दात्रे नमः।
श्लोकः 47
नारायणनगेशाय नमः।
श्लोकः 48
ब्रह्मणा क्लुप्तोत्सवाय नमः।
श्लोकः 49
शङ्खचक्रवरैः आनम्रे लसत्करतलाय नमः।
श्लोकः 50
द्रवता मृगमदेन आसक्तविग्रहाय नमः।
श्लोकः 51
केशवाय नमः।
श्लोकः 52
नित्ययौवनमूर्तये नमः।
श्लोकः 53
अर्थितानाम् अर्थं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 54
विश्वतीर्थानाम् अघं हारिणे नमः।
श्लोकः 55
तीर्थस्वामिसरसि स्नातानां जनानाम् अभीष्टप्रदायिने नमः।
श्लोकः 56
कुमारधारिकायाः वासे स्कन्दाय अभीष्टप्रदाय नमः।
श्लोकः 57
जानुदघ्ने समुद्भूतपोत्रिणे नमः।
श्लोकः 58
कूर्ममूर्तये नमः।
श्लोकः 59
किन्नरद्वन्द्वस्य शापान्तं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 60
विभवे नमः।
श्लोकः 61
वैखानसमुनिश्रेष्ठेन पूजिताय नमः।
श्लोकः 62
सिंहाचले निवसते नमः।
श्लोकः 63
श्रीमन्नारायणाय नमः।
श्लोकः 64
सद्भक्तेन नीलकण्ठेन अर्चितनृसिंहाय नमः।
श्लोकः 65
कुमुदाक्षगणश्रेष्ठस्य सैनापत्यं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 66
दुर्मेधसः प्राणहर्त्रे नमः।
श्लोकः 67
श्रीधराय नमः।
श्लोकः 68
क्षत्रियाणाम् अन्तकरामाय नमः।
श्लोकः 69
मत्स्यरूपाय नमः।
श्लोकः 70
पाण्डवारेः प्रहर्त्रे नमः।
श्लोकः 71
श्रीकराय नमः।
श्लोकः 72
उपत्यकाप्रदेशे स्थितेन शङ्करेण ध्यातमूर्तये नमः।
श्लोकः 73
रुक्माब्जसरसीकूले लक्ष्म्या कृततपस्विने नमः।
श्लोकः 74
लसन्त्याः लक्ष्म्याः कराम्भोजे दत्तकल्हारकस्रजे नमः।
श्लोकः 75
शालग्रामे निवसते नमः।
श्लोकः 76
शुकेन दृश्याय नमः।
श्लोकः 77
नारायणेन अर्थितानाम् अशेषजनानाम् दृग्विषयाय नमः।
श्लोकः 78
मृगयारसिकाय नमः।
श्लोकः 79
वृषभासुरस्य हारिणे नमः।
श्लोकः 80
अञ्जनागोत्रस्य पतये नमः।
श्लोकः 81
वृषभाचले वसते नमः।
श्लोकः 82
अञ्जनायाः सुतं दात्रे नमः।
श्लोकः 83
माधवीयायाः अघं हारिणे नमः।
श्लोकः 84
प्रियङ्गुं प्रियभक्षाय नमः।
श्लोकः 85
श्वेतकोलवराय नमः।
श्लोकः 86
नीलधेनोः पयोधारासेकेन देहोद्भवाय नमः।
श्लोकः 87
शङ्करस्य प्रियमित्राय नमः।
श्लोकः 88
चोलपुत्रस्य प्रियाय नमः।
श्लोकः 89
सुधर्मिण्यै सुचैतन्यं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 90
मधुघातिने नमः।
श्लोकः 91
कृष्णाख्यविप्राय वेदान्तदेशिकत्वं प्रदात्रे नमः।
श्लोकः 92
वराहाचलनाथाय नमः।
श्लोकः 93
बलभद्राय नमः।
श्लोकः 94
त्रिविक्रमाय नमः।
श्लोकः 95
महते नमः।
श्लोकः 96
हृषीकेशाय नमः।
श्लोकः 97
अच्युताय नमः।
श्लोकः 98
नीलाद्रौ निलयाय नमः।
श्लोकः 99
क्षीराब्धिनाथाय नमः।
श्लोकः 100
वैकुण्ठाचले वसते नमः।
श्लोकः 101
मुकुन्दाय नमः।
श्लोकः 102
अनन्ताय नमः।
श्लोकः 103
विरिञ्चेन अभ्यर्थितः आनीतसौम्यरूपाय नमः।
श्लोकः 104
सुवर्णमुखर्यां स्नातानाम् मनुजानाम् अभीष्टदायिने नमः।
श्लोकः 105
हलायुधस्य जगत्तीर्थस्य समस्तफलदायिने नमः।
श्लोकः 106
गोविन्दाय नमः।
श्लोकः 107
श्रीनिवासाय नमः।
श्लोकः 108
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
इदं स्तोत्रं श्रीवेङ्कटेश्वरस्य अष्टोत्तरशतनामावलिः अस्ति। एतत् तिरुमलायाः श्रीवेङ्कटेश्वरमन्दिरे पूजायां प्रयुज्यते। वैष्णवपरम्परायाम् एतन्नाम्नां पठनं भक्तानाम् अभीष्टसिद्धये कल्याणाय च क्रियते।
ज्ञातव्य-विशेषः
अगस्त्यकथा
अगस्त्यमुनिः श्रीवेङ्कटेशं प्रार्थयत् यथा सर्वे जनाः तं द्रष्टुं शक्नुयुः। ततः भगवान् तिरुमलायां साक्षात् प्रकटः अभवत्। अतः अगस्त्याभ्यर्थिताशेषजनदृग्गोचरः इति नाम प्रसिद्धम्।
पञ्चतीर्थम्
तिरुमलायां पञ्च पवित्राणि तीर्थानि सन्ति – स्वामिपुष्करिणी, आकाशगङ्गा, पापविनाशनम्, पाण्डवतीर्थम्, रामतीर्थम्। भगवान् वेङ्कटेशः एतेषु तीर्थेषु वसति इति तीर्थपञ्चकवासी इति नाम।
वराहावतारः
एकदा भगवान् वराहरूपेण जानुदघ्नजलात् उद्भूतः। तिरुमलायां वराहस्वामी इति प्रसिद्धः। अतः जानुदघ्नसमुद्भूतपोत्री इति नाम।
चोलराजकुमारः
चोलराजकुमारः श्रीवेङ्कटेशस्य परमभक्तः आसीत्। भगवान् तस्य भक्त्या प्रसन्नः भूत्वा तं प्रत्यक्षम् दर्शनम् दत्तवान्। अतः चोलपुत्रप्रियः इति नाम।
नीलधेनुः
एका नीलवर्णा धेनुः (गौः) श्रीवेङ्कटेशाय क्षीरधाराम् अददात्। तस्याः क्षीरेण भगवतः देहः उद्भूतः इति कथा। अतः नीलधेनुपयोधारासेकदेहोद्भवः इति नाम।
Venkateswara
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता