वेङ्कटेश्वरसुप्रभातम् — प्रारम्भिकश्लोकः
इदं प्रातःकालीनं रामस्तोत्रम् अस्ति यत्र कौसल्या रामं प्रबोधयति।
पद्यानि
कौसल्या सुप्रजा अस्ति, हे राम! पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते। उत्तिष्ठ, हे नरशार्दूल! कर्तव्यं दैवमाह्निकं विधत्स्व।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
एषा ऋचा वाल्मीकिरामायणस्य बालकाण्डात् उद्धृता। अत्र कौसल्या देवी रामं प्रातःकाले उत्थापयति दैविककर्तव्यस्मरणार्थम्। पारम्परिकरूपेण इयं ऋक् प्रातःकाले रामस्मरणार्थं पठ्यते।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Prativadi Bhayankaram Annan
Prativadi Bhayankaram Annan स्य अन्ये रचनाः
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रसंगः
अयं श्लोको वाल्मीकिरामायणे अयोध्याकाण्डे विद्यते। अत्र कौसल्या देवी रामं प्रातःसमये प्रबोधयति यदा तस्य अभिषेकः आसन्नः आसीत्। अयं श्लोकः प्रातःस्मरणीयः प्रसिद्धः।
शब्दार्थः
'नरशार्दूल' इति पदं रामस्य शौर्यं सूचयति – शार्दूलः व्याघ्रः, नरशार्दूलः नरव्याघ्रः। 'दैवमाह्निकम्' इति दैनिकधर्मकृत्यम्, यथा सन्ध्यावन्दनादि।
महत्त्वम्
अयं श्लोकः भारतीयगृहेषु प्रातःकाले पठ्यते। रामस्य आदर्शचरित्रं स्मारयति, तथा धर्मपालनस्य महत्त्वं बोधयति।
छन्दः
अयं श्लोकः अनुष्टुप् छन्दसि निबद्धः। अस्य प्रत्येकं पादे अष्टाक्षराणि भवन्ति। वाल्मीकिरामायणे अधिकांशः श्लोकाः अनुष्टुप्छन्दसा एव रचिताः।
Venkateswara
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
