श्रीरामाष्टोत्तरशतनामावली
इदं श्रीरामस्य अष्टोत्तरशतनामावलीरूपं स्तोत्रम्। अत्र १०८ नामानि क्रमेण प्रदत्तानि सन्ति।
पद्यानि
अष्टोत्तरशतनामावली
भगवतः १०८ पावननामानि, यैः प्रणवपूर्वकं नमः-अन्तेन च अर्चनं जप्यते।
श्रीरामः
श्लोकः 1
रामभद्रः
श्लोकः 2
रामचन्द्रः
श्लोकः 3
शाश्वतः
श्लोकः 4
राजीवलोचनः
श्लोकः 5
श्रीमान्
श्लोकः 6
राजेन्द्रः
श्लोकः 7
रघुपुङ्गवः
श्लोकः 8
जानकीवल्लभः
श्लोकः 9
जैत्रः
श्लोकः 10
जितामित्रः
श्लोकः 11
जनार्दनः
श्लोकः 12
विश्वामित्रप्रियः
श्लोकः 13
दान्तः
श्लोकः 14
शरणत्राणतत्परः
श्लोकः 15
वालिप्रमथनः
श्लोकः 16
वाग्मी
श्लोकः 17
सत्यवाक्
श्लोकः 18
सत्यविक्रमः
श्लोकः 19
सत्यव्रतः
श्लोकः 20
व्रतधरः
श्लोकः 21
सदाहनुमदाश्रितः
श्लोकः 22
कौसलेयः
श्लोकः 23
खरध्वंसी
श्लोकः 24
विराधवधपण्डितः
श्लोकः 25
विभीषणपरित्राता
श्लोकः 26
हरकोदण्डखण्डनः
श्लोकः 27
सप्ततालप्रभेत्ता
श्लोकः 28
दशग्रीवशिरोहरः
श्लोकः 29
जामदग्न्यमहादर्पदलनः
श्लोकः 30
ताटकान्तकः
श्लोकः 31
वेदान्तसारः
श्लोकः 32
वेदात्मा
श्लोकः 33
भवरोगस्यभेषजः
श्लोकः 34
दूषणत्रिशिरोहन्ता
श्लोकः 35
त्रिमूर्तिः
श्लोकः 36
त्रिगुणात्मकः
श्लोकः 37
त्रिविक्रमः
श्लोकः 38
त्रिलोकात्मा
श्लोकः 39
पुण्यचारित्रकीर्तनः
श्लोकः 40
त्रिलोकरक्षकः
श्लोकः 41
धन्वी
श्लोकः 42
दण्डकारण्यकर्तनः
श्लोकः 43
अहल्याशापशमनः
श्लोकः 44
पितृभक्तः
श्लोकः 45
वरप्रदः
श्लोकः 46
जितेन्द्रियः
श्लोकः 47
जितक्रोधः
श्लोकः 48
जितामित्रः
श्लोकः 49
जगद्गुरुः
श्लोकः 50
ऋक्षवानरसङ्घाती
श्लोकः 51
चित्रकूटसमाश्रयः
श्लोकः 52
जयन्तत्राणवरदः
श्लोकः 53
सुमित्रापुत्रसेवितः
श्लोकः 54
सर्वदेवाधिदेवः
श्लोकः 55
मृतवानरजीवनः
श्लोकः 56
मायामारीचहन्ता
श्लोकः 57
महादेवः
श्लोकः 58
महाभुजः
श्लोकः 59
सर्वदेवस्तुतः
श्लोकः 60
सौम्यः
श्लोकः 61
ब्रह्मण्यः
श्लोकः 62
मुनिसंस्तुतः
श्लोकः 63
महायोगी
श्लोकः 64
महोदारः
श्लोकः 65
सुग्रीवेप्सितराज्यदः
श्लोकः 66
सर्वपुण्याधिकफलः
श्लोकः 67
स्मृतसर्वाघनाशनः
श्लोकः 68
आदिपुरुषः
श्लोकः 69
परमपुरुषः
श्लोकः 70
महापुरुषः
श्लोकः 71
पुण्योदयः
श्लोकः 72
दयासारः
श्लोकः 73
पुराणपुरुषोत्तमः
श्लोकः 74
स्मितवक्त्रः
श्लोकः 75
मितभाषी
श्लोकः 76
पूर्वभाषी
श्लोकः 77
राघवः
श्लोकः 78
अनन्तगुणगम्भीरः
श्लोकः 79
धीरोदात्तगुणोत्तमः
श्लोकः 80
मायामानुषचारित्रः
श्लोकः 81
महादेवादिपूजितः
श्लोकः 82
सेतुकृत्
श्लोकः 83
जितवाराशिः
श्लोकः 84
सर्वतीर्थमयः
श्लोकः 85
हरिः
श्लोकः 86
श्यामाङ्गः
श्लोकः 87
सुन्दरः
श्लोकः 88
शूरः
श्लोकः 89
पीतवासाः
श्लोकः 90
धनुर्धरः
श्लोकः 91
सर्वयज्ञाधिपः
श्लोकः 92
यज्वा
श्लोकः 93
जरामरणवर्जितः
श्लोकः 94
विभीषणप्रतिष्ठाता
श्लोकः 95
सर्वावगुणवर्जितः
श्लोकः 96
परमात्मा
श्लोकः 97
परं ब्रह्म
श्लोकः 98
सच्चिदानन्दविग्रहः
श्लोकः 99
परं ज्योतिः
श्लोकः 100
परं धाम
श्लोकः 101
पराकाशः
श्लोकः 102
परात्परः
श्लोकः 103
परेशः
श्लोकः 104
पारगः
श्लोकः 105
पारः
श्लोकः 106
सर्वदेवात्मकः
श्लोकः 107
परः
श्लोकः 108
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
इदं स्तोत्रं श्रीरामभक्तिपरम्परायाम् अन्तर्भवति। प्रायः श्रीरामनवम्याम् अन्येषु च रामोत्सवेषु पठ्यते। अस्य स्तोत्रस्य कर्ता अज्ञातः, किन्तु इदं वाल्मीकिरामायणादिभ्यः ग्रन्थेभ्यः संगृहीतम् इव प्रतीयते।
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रकारः
इदं स्तोत्रम् अष्टोत्तरशतनाम्नाम् (१०८ नाम्नाम्) आवलिः अस्ति। प्रत्येकं नाम 'ॐ' इत्यनेन आरभ्य 'नमः' इत्यनेन समाप्यते, इति नामावलीपद्धतिः प्रसिद्धा।
प्रसिद्धिः
अस्य स्तोत्रस्य अनेके नामानि रामायणकथाप्रसिद्धानि सन्ति, यथा 'हरकोदण्डखण्डनः' (शिवधनुर्भङ्गः), 'दशग्रीवशिरोहरः' (रावणवधः), 'सेतुकृत्' (सेतुबन्धनम्) इत्यादीनि।
गुणवर्णनम्
अस्मिन् स्तोत्रे रामस्य सात्त्विकगुणाः अपि वर्णिताः, यथा 'सत्यवाक्', 'सत्यव्रतः', 'दान्तः', 'जितक्रोधः' इति। एते गुणाः रामस्य आदर्शराजत्वं दर्शयन्ति।
फलश्रुतिः
अस्य स्तोत्रस्य पाठेन सर्वपापनाशः, मनोवाञ्छितफलप्राप्तिः च भवति इति शास्त्रेषु उक्तम्। 'सर्वपुण्याधिकफलाय', 'स्मृतसर्वाघनाशनाय' इत्यादिभिः नामभिः एतत् सूचितम्।
वैशिष्ट्यम्
अत्र रामः केवलं मानुषरूपेण न, अपि तु परब्रह्मरूपेण स्तूयते। 'परमात्मने', 'सच्चिदानन्दविग्रहाय', 'परस्मै ब्रह्मणे' इत्यादीनि नामानि तस्य ब्रह्मस्वरूपं प्रकाशयन्ति।
