ศาลิวักตระปุราลัย ธันวันตริ สโตตระ
บทสวดสรรเสริญพระธันวันตริ ผู้เป็นเทพแห่งการแพทย์และอวตารของพระวิษณุ เพื่อขอพรให้พ้นจากโรคภัยและความทุกข์ทรมาน
Verses
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ยิ่งในหมู่แพทย์ ผู้เป็นที่รักของพระลักษมี ผู้ประทับ ณ เมืองศาลิวักตปุระ โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้ถูกครอบงำด้วยโรคอันเกิดจากราคะและอาพาธอื่น ๆ ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 1
ข้าแต่พระมาธวะ ผู้ทรงสังข์ จักร หม้อน้ำอมฤต และปลิง ผู้ทรงพระกรุณา โปรดคุ้มครองข้าพระองค์โดยเร็วพลัน ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 2
ข้าแต่พระโควินทะ ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของทุกสิ่ง ผู้ทรงขจัดทุกข์ทั้งปวง ข้าแต่พระมหาวิษณุ โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้ว้าวุ่นใจ ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 3
ข้าแต่พระผู้มีพระวรกายสีดำนิล ผู้ทรงเปี่ยมด้วยความสุขนิรันดร์ ผู้เป็นเจ้าแห่งเมืองศาลิทุณฑปุระ ข้าแต่พระสหายแห่งจักรวาล โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้ตกทุกข์ได้ยาก ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 4
ข้าแต่พระชนารทนะ ผู้เป็นเจ้าแห่งโลก ผู้มีพระเนตรดั่งดอกบัว ผู้ทรงขจัดไข้ ข้าแต่พระผู้มีพระทัยอ่อนโยนต่อผู้ที่กราบไหว้ โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้เข้ามาพึ่งพิง ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 5
ข้าแต่พระผู้ดำรงอยู่เป็นนิรันดร์ ผู้ทรงเป็นที่พำนักแห่งคุณความดี ผู้ทรงทำลายหมู่โรคทั้งปวง ข้าแต่พระมหาสมุทรแห่งพระกรุณา โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้เจ็บปวดด้วยโรค ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 6
ข้าแต่พระผู้สงบ ผู้ประทับ ณ เมืองศาลิมุข ผู้มีพระพักตร์ดุจพระจันทร์ในฤดูสารท ข้าแต่พระมหาสมุทรแห่งความสุขเกษม โปรดคุ้มครองข้าพระองค์ผู้สิ้นไร้หนทาง ด้วยเถิด ข้าแต่พระธันวันตริ ผู้เป็นพระหริ
บทที่ 7
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่แห่งน้ำอมฤต ผู้ทรงขจัดความทุกข์ทั้งปวงของโลก ข้าแต่พระเกศวะ ผู้ทรงถือน้ำอมฤตในพระหัตถ์ โปรดทรงคุ้มครองข้าพระองค์ผู้เร่าร้อนด้วยโรคภัย ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ
บทที่ 8
ข้าแต่พระวาสุเทพ พระหฤชีเกศ ผู้ทรงทำลายหมู่โรค ผู้ทรงสวมพวงมาลัยป่า โปรดทรงคุ้มครองข้าพระองค์ผู้ต่ำต้อย ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ
บทที่ 9
ข้าแต่พระนารายณ์ สมุทรแห่งพระกรุณา ข้าแต่พระนาถ ผู้ประทับ ณ ศาลิมุขาลัย ข้าแต่พระปัทมนาภ พระมุรารี โปรดทรงคุ้มครองข้าพระองค์ ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ
บทที่ 10
ข้าแต่ผู้ประทานความไม่มีภัยแก่ผู้ป่วยด้วยโรค สมุทรแห่งความเมตตา ผู้ทรงเป็นรูปของเทพเจ้าแห่งการแพทย์ ขุมทรัพย์แห่งความสวัสดิ์ พระสวามีแห่งพระกมลา โปรดทรงคุ้มครองข้าพระองค์ ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ พระมุรารี
บทที่ 11
ข้าแต่พระนาถแห่งเกษียรสมุทร ผู้ทรงถือสังข์ จักร น้ำอมฤต และปลิง ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระกรุณา พระเป็นเจ้าแห่งศาลิมุขาลัย ผู้ทรงกำจัดโรคทั้งปวง ผู้เป็นเลิศในหมู่แพทย์ โปรดทรงคุ้มครองข้าพระองค์ตลอดกาล ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ พระมุรารี
บทที่ 12
ด้วยประการฉะนี้ จึงจบบทสวดพระธันวันตริ ซึ่งประทับ ณ ศาลิวักตปุระ โดยสมบูรณ์
บทที่ 13
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
Background
สโตตระนี้เป็นส่วนหนึ่งของวรรณกรรม devotional ในลัทธิไวษณพ (Vaishnava) ซึ่งนับถือพระวิษณุเป็นเทพสูงสุด พระธันวันตริเป็นอวตารของพระวิษณุที่ปรากฏในปุราณะต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่องการกวนเกษียรสมุทร ทรงเป็นเทพแห่งการแพทย์และอายุรเวท สโตตระนี้มักถูกสวดเพื่อขอให้หายจากโรคและเพื่อสุขภาพที่ดี โดยกล่าวถึงพระธันวันตริในฐานะผู้ประทับ ณ ศาลิวักตระปุราลัย (ที่อยู่แห่งศาลิวักตระ) ซึ่งเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับพระองค์
รู้หรือไม่?
ที่มาและความสำคัญ
พระธันวันตริเป็นอวตารของพระวิษณุ ผู้ทรงปรากฏจากการกวนเกษียรสมุทรพร้อมกับหม้อน้ำอมฤต พระองค์ทรงเป็นเทพแห่งการแพทย์และอายุรเวท บทสวดนี้เรียกพระองค์ในฐานะ “ภิษัควร” (แพทย์ผู้เลิศ) และ “ศาลิวัคตปุราลัย” (ผู้ประทับในเมืองศาลิวัคตปุระ) ซึ่งเป็นชื่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่งในอินเดีย
โครงสร้างและรูปแบบ
บทสวดนี้มี 12 บท (รวมบทที่ 11 และ 12 ซึ่งเป็นบทสรุป) แต่ละบทประกอบด้วยสองบรรทิต (śloka) ยกเว้นบทที่ 11 และ 12 ที่ยาวกว่า โดยใช้คำเรียกพระนามและคุณลักษณะของพระธันวันตริซ้ำในทุกบท เช่น “धन्वन्तरे हरे” (ข้าแต่พระธันวันตริ พระหริ) เพื่อเน้นการอ้อนวอน
สัญลักษณ์พิเศษในบทสวด
ในบทที่ 2 และ 12 มีการกล่าวถึง “जलुका” (ชลุกา) ซึ่งหมายถึงปลิงที่ใช้ในทางการแพทย์แผนโบราณของอินเดีย (การปล่อยเลือด) แสดงให้เห็นว่าพระธันวันตริทรงเป็นผู้รอบรู้ในศาสตร์การรักษาทุกแขนง รวมถึงการใช้ปลิงบำบัด
ความหมายของชื่อสถานที่
“ศาลิวัคตปุระ” หรือ “ศาลิมุข” (शालिमुख) แปลว่า “เมืองที่มีปากข้าวสาลี” หรือ “เมืองแห่งรวงข้าว” ซึ่งอาจหมายถึงพื้นที่อุดมสมบูรณ์ด้วยธัญพืช บทสวดนี้จึงเชื่อมโยงพระธันวันตริกับความอุดมสมบูรณ์และการเยียวยาโรคภัย
การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
บทสวดนี้มักใช้สวดเพื่อขอพรให้หายจากโรคภัยไข้เจ็บ โดยเฉพาะในวันที่ตรงกับวันเกิดของพระธันวันตริ (ธันวันตริชยันตี) ซึ่งเป็นวันสำคัญในเทศกาลทีปาวลี ชาวฮินดูเชื่อว่าการสวดด้วยความศรัทธาจะช่วยบรรเทาทุกข์ทางกายและใจ
Vishnu
More from हिंदू धर्म
See allคำสอนที่เชื่อมโยงกัน
คำสอนเดียวกัน สะท้อนก้องข้ามหลายประเพณี
