श्लोक
असल काम गर्नमा हतार गर, मनलाई पापबाट टाढा राख; किनकि जसले धर्म गर्नमा ढिलाइ गर्छ, उसको मन पापमा रमाउन थाल्छ।
श्लोक 1
यदि मानिसबाट कुनै पाप भइहाल्यो भने, त्यसलाई पटक-पटक नदोहोर्याओस्; त्यसमा रुचि नराखोस्, किनकि पापको थुप्रोले दुःख मात्र दिन्छ।
श्लोक 2
यदि मानिसले कुनै असल कर्म गर्छ भने, त्यसलाई बारम्बार गरोस्; त्यसमा आफ्नो मन लगाओस्, किनकि पुण्यको सञ्चयले अपार सुख दिन्छ।
श्लोक 3
जबसम्म पाप पाकेर फल दिँदैन, तबसम्म पापीले पनि सुख र भलो नै देख्छ; तर जब पापको फल पाक्दछ, तब उसले दुःख र अनिष्ट मात्र भोग्नुपर्छ।
श्लोक 4
जबसम्म राम्रो कर्मको फल पाक्दैन, तबसम्म असल मानिसले पनि दुःख झेल्नुपर्न सक्छ; तर जब पुण्य पाक्दछ, तब उसले सुख र कल्याण मात्र अनुभव गर्दछ।
श्लोक 5
'यो ममाथि आइलाग्दैन' भनी पापलाई कहिल्यै तुच्छ नठान। पानीको थोपा-थोपा खस्दा पनि घैंटो भरिन्छ; त्यसरी नै मूर्ख मानिसले अलिअलि गर्दागर्दै आफूलाई पापले भरिदिन्छ।
श्लोक 6
'यसले मलाई के फल देला र' भनी पुण्यलाई सानो नठान। पानीको थोपा-थोपा खस्दा पनि ठूलो गाग्रो भरिन्छ; त्यसरी नै बुद्धिमान् मानिसले थोरै-थोरै गर्दागर्दै आफूलाई पुण्यले भरिपूर्ण बनाउँछ।
श्लोक 7
जसरी थोरै सुरक्षाकर्मी भएको धनी व्यापारीले डाँकु भएको खतरनाक बाटो त्याग्छ, र जसरी बाँच्न चाहने मानिसले विषलाई त्याग्छ, त्यसरी नै साधकले सबै पापहरूबाट टाढा रहनुपर्दछ।
श्लोक 8
यदि हातमा घाउ छैन भने, मानिसले हातमा विष पनि उठाउन सक्छ; घाउ नभएको ठाउँमा विषले असर गर्दैन। त्यसरी नै पाप नगर्ने मानिसलाई कुनै पापको दोष लाग्दैन।
श्लोक 9
जसले निर्दोष, शुद्ध र कलङ्कहीन मानिसलाई दुःख दिन्छ, त्यो पाप उल्टै उसै मूर्खमाथि खस्छ, जसरी हावाको उल्टो फ्याँकिएको धुलो आफ्नै अनुहारमा पर्छ।
श्लोक 10
केही मानिस फेरि गर्भमा जन्मन्छन्; पापीहरू नरकमा खस्छन्; पुण्यवानहरू स्वर्ग जान्छन्; र विकाररहित ज्ञानीहरू परिनिर्वाण (मोक्ष) प्राप्त गर्दछन्।
श्लोक 11
न त आकाशमा, न समुद्रको बीचमा, न पर्वतको गुफाभित्र पसेर—यस धर्तीमा यस्तो कुनै ठाउँ छैन जहाँ लुकेर मानिसले आफ्नो पाप कर्मबाट मुक्ति पाउन सकोस्।
श्लोक 12
न त आकाशमा, न समुद्रको गहिराइमा, न पहाडका खोपिल्टामा—यस संसारमा यस्तो कुनै ठाउँ छैन जहाँ बसेर मानिस मृत्युको हातबाट उम्कन सकोस्।
श्लोक 13
पृष्ठभूमि
यो अध्याय पालि धम्मपद (खुद्दक निकाय, पालि त्रिपिटक) को पापवग्ग हो, गाथा 116–128। धम्मपद-अट्ठकथामा अभिलेखित यी गाथाहरूले सावत्थी, राजगह र कपिलवत्थुका विभिन्न प्रसङ्गहरूलाई सम्बोधन गर्दछन्। यी घटनाहरूमा गृहस्थ अनाथपिण्डिक (गाथा 119–120), व्यापारी महाधन (गाथा 123), शिकारी कोक, जसले एक निर्दोष भिक्षुप्रति अन्याय गरेपछि आफ्नै भयानक शिकारी कुकुरहरूबाट आक्रमणमा पर्यो (गाथा 125), तीन भिक्षु-समूहहरू, जसले बुद्धलाई आकाशमा जलेर मरेको कागबारे, जहाजबाट समुद्रमा फ्याँकिएकी स्त्रीबारे र गुफामा फसेका सात भिक्षुहरूबारे सोधे, र उहाँले तिनीहरूलाई सिकाउनुभयो कि पृथ्वीमा यस्तो कुनै ठाउँ छैन जहाँ पाप-कर्मका फलबाट उम्कन सकियोस् (गाथा 127), र शाक्य सुप्पबुद्ध, जसले बुद्धका वचन असत्य प्रमाणित गर्न आफ्नो महलको माथिल्लो तलामा आफूलाई बन्द गरे र सातौं दिनमा पृथ्वीले निल्यो (गाथा 128) समावेश छन्।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal
Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
असल कर्ममा हतार (गाथा 116)
पुण्य कर्ममा शीघ्रता गर्नुपर्छ र मनलाई पापबाट टाढा राख्नुपर्छ; किनकि जसले पुण्य गर्नमा ढिलाइ गर्छ, त्यको चित्त स्वतः पापमा रमाउन थाल्छ।
घैंटो र थोपा-थोपा पानीको उदाहरण (गाथा 121–122)
सानो सानो पापलाई यो सोच्दै अनदेखा नगर्नुस् 'यो ममा आइलाग्दैन'—थोपा-थोपा पानी खस्दा पनि घैंटो भरिन्छ। उसै गरी मूर्ख मानिस अलिअलि गर्दागर्दै पापले भरिन्छ र बुद्धिमान थोरै-थोरै पुण्य जम्मा गरेर परिपूर्ण हुन्छ।
घाउ नभएको हात (गाथा 124)
यदि हातमा घाउ छैन भने, मानिसले हातमा विष पनि छोप्न सक्छ; विष केवल घाउको जरिवाट भित्र जान्छ। उसैगरी जसले पाप नगर्छ, त्यसमा पापको कुनै असर हुँदैन।
हावाको उलट दिशामा फ्याँकिएको धुलो (गाथा 125)
जसले निर्दोष, शुद्ध र कलङ्कहीन व्यक्तीलाई हानी गर्छ, त्यो पाप उसै मूर्खमाथि उल्टेर आ गिर्छ, जसरी हावाको उलट दिशामा फ्याँकिएको बारीक धुलो फ्याँकने व्यक्तिको अनुहारमै पर्छ।
संसारमा छिपने कुनै ठाउँ छैन (गाथा 127–128)
न आकाशमा, न समुद्रको मधोमधमा, न पहाडका खोपिल्टामा—यस धर्तीमा यस्तो कुनै ठाउँ छैन जहाँ लुकेर मानिसले आफ्नो पाप कर्मको फल वा मृत्युबाट मुक्ति पाउन सकोस्।
विषय अनुसार हेर्नुहोस्
Buddha
बौद्ध धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
