Bharat Devotion
Embroidered artwork for प्रिय वग्ग: प्रिय र आसक्ति (गाथा २०९–२२०): Embroidered Buddha seated in meditation on a pink lotus, with a golden dharma wheel and a white stupa in the mountains

प्रिय वग्ग

प्रिय र आसक्ति (गाथा २०९–२२०)

धम्मपद को प्रिय वर्ग (गाथा 209–220) आसक्तिको मोह र प्रेमको अनुभव को दुःख र भयको मूल कारणको रूपमा उजागर गर्छ, र ती दुबैबाट मुक्त हुनेहरूको प्रशंसा गर्छ।

श्लोक

२०९। अयोगे युञ्जमत्तानं, योगस्मिञ्च अयोजयं; अत्थं हित्वा पियग्गाही, पिहेत्ऽअत्तानुयोगिनं।

श्लोक 1

२१०। मा पियेहि समागञ्छी, अप्पियेहि कुदाचनं; पियानं अदस्सनं दुक्खं, अप्पियानञ्च दस्सनं।

श्लोक 2

२११। तस्मा पियं न कयिराथ, पियापायो हि पापको; गन्था तेसं न विज्जन्ति, येसं नत्थि पियाप्पियं।

श्लोक 3

२१२। पियतो जायती सोको, पियतो जायती भयं; पियतो विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भयं।

श्लोक 4

२१३। पेमतो जायती सोको, पेमतो जायती भयं; पेमतो विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भयं।

श्लोक 5

२१४। रतिया जायती सोको, रतिया जायती भयं; रतिया विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भयं।

श्लोक 6

२१५। कामतो जायती सोको, कामतो जायती भयं; कामतो विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भयं।

श्लोक 7

२१६। तण्हाय जायती सोको, तण्हाय जायती भयं; तण्हाय विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भयं।

श्लोक 8

२१७। सीलदस्सनसम्पन्नं, धम्मट्ठं सच्चवेदिनं; अत्तनो कम्म कुब्बानं, तं जनो कुरुते पियं।

श्लोक 9

२१८। छन्दजातो अनक्खाते, मनसा च फुटो सिया; कामेसु च अप्पटिबद्धचित्तो, उद्धंसोतोऽति वुच्चति।

श्लोक 10

२१९। चिरप्पवासिं पुरिसं, दूरतो सोत्थिमागतं; ञातिमित्ता सुहज्जा च, अभिनन्दन्ति आगतं।

श्लोक 11

२२०। तथेव कतपुञ्ञम्पि, अस्मा लोका परं गतं; पुञ्ञानि पटिगण्हन्ति, पियं ञातीव आगतं।

श्लोक 12

पृष्ठभूमि

यो अध्याय पालि धम्मपद (खुद्दक निकाय, पालि त्रिपिटक) को पिय वग्ग हो, गाथा 209–220। सावत्थी, राजगह र कपिलवत्थुमा भनिएको यो अध्यायले वियोग र आसक्तिको मोहबाट उत्पन्न मानवीय मर्मभेदी दुःखद घटनाहरूको जवाफ दिन्छ। अट्ठकथा टीकाले आफ्ना एक्लो छोराहरू गुमाएर शोकमा डुबेका मार्मिक मातापिताहरू, आफ्नी प्रिय नातिनी गुमाएर विलाप गर्ने विशाखा, र आफ्नो मृत बालकको छेउमा रोइरहेका गृहस्थको वर्णन गरेको छ, जसलाई बुद्धले सिकाउनुभयो कि प्रज्ञा बिनाको प्रेम शोकको खुला ढोका हो। गाथा 219–220 उदार गृहस्थ नन्दियको स्वर्गमा आनन्दपूर्वक भएको आगमनको महिमा गाउँछन्।

यस पाठको बारेमा

रचयिता: Gautama Buddha · Founder of Buddhism · c. 5th–6th century BCE, Northern India/Nepal

Born Siddhartha Gautama in Lumbini, he attained enlightenment and spent the rest of his life teaching the Dhamma across northern India. His discourses (Suttas), preserved orally for generations before being written down in the Pali Canon, form the doctrinal foundation of Buddhism.

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

आसक्तिको पञ्चपद (गाथा 212–216)

पञ्च भावनाहरूबाट शोक र भय उत्पन्न हुन्छन्: प्रिय कुरा (प्रिय), स्नेह (पेमा), भोग-रति (रति), कामवासना (काम), र लालसा (तणहा) बाट। यी सबै बाट आफूलाई मुक्त गर र शोक र भय हराउ।

न प्रिय, न अप्रिय (गाथा 210–211)

न प्रिय कुरामा अत्यधिक आसक्त होऊ, न अप्रिय कुरामा द्वेष गर। प्रिय कुरा नपाउनु पनि दुःख हो र अप्रिय कुरा पाउनु पनि पीडा हो। यो दुबै भावनाको अतिक्रम गरने मानिसले कुनै बन्धन रहेको छैन।

संसारको सबैले प्रिय गर्ने (गाथा 217)

जो शील र प्रज्ञामा सिद्ध छ, सत्यमा अडिग छ र आफ्नो आत्म-साधना कर्तव्यमा निबद्ध छ, त्यस्ता मानिसलाई संसारका सबै मानिसहरूले स्वाभाविक प्रेम र आदर गर्दछन्।

ऊर्ध्वगामी (गाथा 218)

जसको मन अनिर्वचनीय निर्वाणको तीव्र अभिलाषा सहित उदयिएको छ, जसको चिन्तन त्यहीमा लीन छ र जसको हृदय भोग-वासनाबाट मुक्त छ, त्यस्ता मानिसलाई 'ऊर्ध्वगामी' (उच्च पदको तर्फ बहने वाला) भनिन्छ।

पुण्यद्वारा आत्मीय स्वागत (गाथा 219–220)

जसरी धेरै दिन परदेशमा रहेर दूर बाट सकुशल लौटेको प्रियजनलाई परिवार र मित्रहरूले ठूलो खुसीका साथ स्वागत गर्दछन्, त्यसै गरी जब पुण्यवान मानिस यो संसार त्यागेर परलोक जान्छ, उसका गरेका पुण्यहरू उसलाई प्रेमपूर्वक स्वागत गर्दछन्।

विषय अनुसार हेर्नुहोस्

Buddha का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Buddha

Buddha का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

बौद्ध धर्म बाट थप

सबै हेर्नुहोस्

सम्बन्धित शिक्षाहरू

उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित