উজ্জ্বল মুক্ততা
মহাযান বৌদ্ধ ধৰ্মত শূন্যতা বুজা
শূন্যতা, বা পৰম শূন্যতা, প্ৰকাশ কৰে যে সকলো পৰিঘটনা স্থিৰ, স্বাধীন আত্মসত্তাৰ পৰা মুক্ত হৈ কেৱল গতিশীল আন্তঃসংযোগৰ জৰিয়তে উৎপন্ন হয়। শূন্যতাৰ অৰ্থ এক শূন্যতা নহয়; এই পবিত্ৰ উপলব্ধিয়ে বিভাজনৰ মায়া ভাঙি পেলায় আৰু অসীম কৰুণা জাগ্ৰত কৰে।
মহাযান পৰম্পৰাৰ উজ্জ্বল বিস্তাৰত, শূন্যতা—প্ৰায়ে 'শূন্যতা' বুলি অনুবাদ কৰা হয়—পাৰমিতা জ্ঞানৰ (প্ৰজ্ঞাপাৰমিতা) মুকুট মণি হিচাপে থিয় দিয়ে। ই এক নিৰানন্দ বা নিহিলিষ্টিক শূন্যতা বুজোৱা নহয়; বৰঞ্চ শূন্যতাই বুজায় যে ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সকলো বস্তু 'স্বভাব'ৰ পৰা শূন্য, অৰ্থাৎ এটা অন্তৰ্নিহিত, স্বাধীন, আৰু স্থায়ী সাৰৰ পৰা শূন্য। প্ৰতিটো চিন্তা, ৰূপ, আবেগ, আৰু গেলাক্সী বিচ্ছিন্নভাৱে নাথাকে, কিন্তু বিশুদ্ধ, মুক্ত সম্ভাৱনাৰ অৱস্থাত থাকে, কাৰণ আৰু পৰিস্থিতিৰ এক অসীম জালৰ দ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে গঠিত হয়।
শ্ৰদ্ধেয় গুৰু নাগাৰ্জুনে এই সত্যক শূন্যতাৰ সৈতে প্ৰতীত্যসমুৎপাদক সমতুল্য কৰি প্ৰকাশ কৰিছিল। কাৰণ কোনো বস্তুৰে এক কঠোৰ, স্ব-সীমাবদ্ধ পৰিচয় নাই, সেয়ে সকলো পৰিৱৰ্তন, বৃদ্ধি, আৰু ৰূপান্তৰৰ বাবে মুক্ত। যদি পৰিঘটনাসমূহ সঁচাকৈয়ে কঠিন আৰু অদম্য হ'লহেঁতেন, তেন্তে জীৱন স্তব্ধ হৈ ৰ'লহেঁতেন; জন্ম, আৰোগ্য, আৰু আধ্যাত্মিক জাগৰণ অসম্ভৱ হ'লহেঁতেন। এইদৰে, শূন্যতা অস্তিত্বৰ অনুপস্থিতি নহয়, বৰঞ্চ সেই অৱস্থা যিয়ে অস্তিত্বক সত্তাত নৃত্য কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে।
এই মহৎ শিক্ষাৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত অভিব্যক্তি হৃদয় সূত্ৰত পোৱা যায়: 'ৰূপ শূন্যতা, শূন্যতা ৰূপ।' পৰম বাস্তৱতা আৰু দৈনন্দিন জগতখন দুটা পৃথক ক্ষেত্ৰ নহয়; বৰঞ্চ আমি প্ৰতিদিনে অনুভৱ কৰা গতিশীল ৰূপবোৰ নিজেই শূন্যতাৰ দীপ্তি। যেতিয়া এজন সন্ধানীয়ে এটা ফুলৰ গভীৰলৈ চায়, তেওঁ সূৰ্যৰ পোহৰ, মাটি, মেঘ, আৰু মানুহৰ যত্ন দেখে যিয়ে ইয়াক ফুলিবলৈ অনুমতি দিয়ে। ফুলৰ কোনো পৃথক আত্মা নাই, তথাপিও ই স্পন্দনশীলভাৱে প্ৰকাশ পায়। এইদৰে, শূন্যতাই পাৰমাৰ্থিক আৰু আভ্যন্তৰীণক দ্বৈততা অবিহনে সংযোগ কৰে।
মানুহৰ জীৱনত, শূন্যতাৰ উপলব্ধি অস্তিত্বগত দুখৰ বাবে সৰ্বোচ্চ ঔষধ হিচাপে কাম কৰে। অধিকাংশ মানৱ যন্ত্ৰণা স্থায়িত্বৰ মায়াত আঁকৰি ধৰাৰ পৰা উৎপন্ন হয়—এক অপৰিৱৰ্তনীয় 'মই' ধৰি ৰখা আৰু বাহ্যিক বস্তুবোৰক কঠোৰ সম্পত্তি হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা। যেতিয়া শূন্যতাৰ জ্ঞান হৃদয়ত উদিত হয়, তেতিয়া ধৰি ৰখাৰ টান মুঠি স্বাভাৱিকভাৱে খুলি যায়। ভয়, লোভ, আৰু বিদ্বেষে নিজৰ ভিত্তি হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এক অচল শান্তি আৰু গভীৰ উপলব্ধি হয় যে আমাৰ প্ৰকৃত স্বভাৱ মুক্ত আকাশৰ দৰে অসীম।
গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে, শূন্যতা কৰুণাৰ পৰা অবিচ্ছেদ্য, বা সাৰ্বজনীন কৰুণা। যেতিয়া 'স্ব' আৰু 'অন্যান্য'ৰ মাজৰ মিছা সীমা স্বচ্ছ আৰু অগ্ৰাহ্য বুলি চিনাক্ত কৰা হয়, তেতিয়া সকলো সংবেদনশীল প্ৰাণীৰ দুখ নিজৰ বুলি অনুভৱ কৰা হয়। শূন্যতাত বাস কৰা মানে এটা উজ্জ্বল, আন্তঃসংযুক্ত ব্ৰহ্মাণ্ডত মুক্ত হৃদয়েৰে জীয়াই থকা, প্ৰতিটো ক্ষণিক মুহূৰ্তক শৰ্তহীন সমগ্ৰতাৰ পবিত্ৰ প্ৰকাশ হিচাপে সন্মান কৰা।
আপুনি জানেনে?
মধ্য পথ
নাগাৰ্জুনে শূন্যতাক পৰম 'মধ্য পথ' (মাধ্যামিক) হিচাপে শিকাইছিল, যিয়ে শাশ্বতবাদ (স্থায়ী, অপৰিৱৰ্তনীয় সাৰত বিশ্বাস) আৰু নিহিলিজম (কোনো বস্তুৰে গুৰুত্ব বা অস্তিত্ব নাই বুলি বিশ্বাস) এই দুটা চৰম ভুলৰ পৰা দক্ষতাৰে পৰিহাৰ কৰে।
হৃদয় সূত্ৰৰ সাৰ
প্ৰজ্ঞাপাৰমিতা গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ চুটি হৃদয় সূত্ৰই শূন্যতাৰ বিশাল দৰ্শনক কেইশ শব্দত সাৰাংশ কৰে, যিটো পূব এছিয়া আৰু তিব্বতৰ কোটি কোটি অনুশীলনকাৰীয়ে দৈনিক আবৃত্তি কৰে।
কৰুণাৰ প্ৰকৃত ভূমি
তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত, জ্ঞান (শূন্যতা) আৰু কৰুণা (কৰুণা) প্ৰায়ে এটা চৰাইৰ দুখন ডেউকা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়, যিয়ে শিকায় যে শূন্যতাৰ প্ৰকৃত উপলব্ধিয়ে স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে সকলো প্ৰাণীৰ প্ৰতি নিঃচৰ্ত প্ৰেম জন্ম দিয়ে।
Buddha
বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত