অনাথপিণ্ডিকঃ জেতৱন উদ্যান সোণৰ মুদ্ৰাৰে আচ্ছাদিত কৰি বুদ্ধৰ বাবে বিহাৰ নিৰ্মাণ কৰা ধনী বণিকৰ কাহিনী
এই লেখাটোত অনাথপিণ্ডিক নামৰ এগৰাকী ধনী বণিকে কেনেকৈ জেতৱন উদ্যানখন সম্পূৰ্ণৰূপে সোণৰ মুদ্ৰাৰে ঢাকি কিনি বুদ্ধ আৰু তেওঁৰ শিষ্যসকলৰ বাবে এটা বিহাৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, সেই বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই কাহিনী বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাসত দানশীলতা আৰু ভক্তিৰ এক প্ৰধান উদাহৰণ।
অনাথপিণ্ডিক শ্ৰাৱস্তী নগৰৰ এগৰাকী অতি ধনী বণিক আছিল। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম আছিল সুদত্ত, কিন্তু তেওঁৰ দয়া আৰু দানশীলতাৰ বাবে লোকসকলে তেওঁক 'অনাথপিণ্ডিক' বুলি মাতিছিল, যাৰ অৰ্থ হৈছে 'অনাথ (দুখীয়া) লোকক ভাত দিওঁতা'। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ শাস্ত্ৰ অনুসৰি, তেওঁ এবাৰ বুদ্ধক লগ পাই তেওঁৰ উপদেশত এনে ভাৱে মুগ্ধ হৈছিল যে তেওঁ বুদ্ধ আৰু তেওঁৰ শিষ্যসকলৰ বাবে স্থায়ীভাৱে থকাৰ ঠাই এটা দান কৰিবলৈ মন মেলিলে।
অনাথপিণ্ডিকে শ্ৰাৱস্তীৰ ওচৰত থকা জেতৱন নামৰ এটা সুন্দৰ উদ্যান বাছি লৈছিল, যিটো ৰাজকুমাৰ জেতৰ মালিকানাধীন আছিল। তেওঁ ৰাজকুমাৰৰ ওচৰত উদ্যানখন কিনিবলৈ অনুৰোধ কৰিলে। ৰাজকুমাৰে প্ৰথমে ক’ব নোৱাৰি এটা মজাৰ কথাত পেলালে যে তেওঁ উদ্যানখন কেৱল তেতিয়াহে বিক্ৰী কৰিব যদি অনাথপিণ্ডিকে গোটেই উদ্যানখনখন সোণৰ মুদ্ৰাৰে আচ্ছাদিত কৰিব পাৰে—এনে এটা দাবী যিটো তেওঁ ভাৱিছিল অসম্ভব।
কিন্তু অনাথপিণ্ডিকে ৰাজকুমাৰৰ কথা গভীৰভাৱে গ্ৰহণ কৰি নিজৰ ধন-সম্পত্তি আনি উদ্যানখন সোণৰ মুদ্ৰাৰে ঢাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। তেওঁৰ অশেষ বিশ্বাস আৰু বুদ্ধৰ প্ৰতি থকা ভক্তি তেওঁক ইমান শক্তি দিলে যে তেওঁ ধন-সম্পত্তি বিচাৰি নাপালে। কল্পিতভাৱে, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱে সহায় কৰিলে আৰু অৱশেষত উদ্যানৰ বেছিভাগ ঠাই সোণেৰে আচ্ছাদিত হৈ পৰিল। যেতিয়া কেৱল প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰৰ এটা সৰু ঠাই বাকী আছিল, তেতিয়া ৰাজকুমাৰ জেত আচৰিত হৈ অনাথপিণ্ডিকৰ ভক্তি দেখি ক’লে যে তেওঁ সেই বাকী ঠাই নিজেই দান কৰিব। এইদৰে উদ্যানখন অনাথপিণ্ডিকৰ নামত পৰিল, কিন্তু ৰাজকুমাৰৰ দানৰ সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে ইয়াক 'জেতৱন' বুলি কোৱা হ’ল।
অনাথপিণ্ডিকে তেতিয়া তাত এটা সুন্দৰ বিহাৰ (মঠ) নিৰ্মাণ কৰিলে যিটো 'জেতৱন অনাথপিণ্ডিকৰ বিহাৰ' নামেৰে পৰিচিত হ’ল। বুদ্ধই এই বিহাৰত বহু বছৰ ধৰি বাস কৰি অনেক শিষ্যক শিক্ষা দিছিল। এই কাহিনীটো বৌদ্ধ ধৰ্মৰ দানশীলতা আৰু আধ্যাত্মিক বস্তুৰ প্ৰতি অৰ্পণৰ এক শক্তিশালী প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বেছিভাগ বৌদ্ধ গ্ৰন্থত এই কাহিনী একে ধৰণে বৰ্ণিত হৈছে, কিন্তু কিছু আঞ্চলিক ভিন্নতাত পৰিমাণ বা ঘটনাৰ ক্ৰমত অলপ পাৰ্থক্য দেখা যায়। যিকোনো ক্ষেত্ৰত, ই বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়।
আপুনি জানেনে?
নামৰ অৰ্থ
অনাথপিণ্ডিকৰ প্ৰকৃত নাম আছিল সুদত্ত, কিন্তু তেওঁৰ দানশীলতাৰ বাবে লোকসকলে তেওঁক 'অনাথপিণ্ডিক' বুলি মাতিছিল—অৰ্থাৎ 'অনাথ (দুখীয়া) লোকক ভাত দিওঁতা'। এই নামটোৱেই তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ মূল বৈশিষ্ট্য প্ৰকাশ কৰে।
অসম্ভৱ চৰ্ত
ৰাজকুমাৰ জেতাই উদ্যানখন বিক্ৰী কৰিবলৈ এনে এটা চৰ্ত দিছিল যে অনাথপিণ্ডিকে গোটেই উদ্যানখন সোণৰ মুদ্ৰাৰে আচ্ছাদিত কৰিব লাগিব। এই চৰ্তটো তেওঁ অসম্ভৱ বুলি ভাৱিছিল, কিন্তু অনাথপিণ্ডিকৰ ভক্তিয়ে তেওঁক এই কামত সফল কৰিলে।
ৰাজকুমাৰৰ দান
যেতিয়া কেৱল প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰৰ সৰু ঠাই এটা বাকী আছিল, তেতিয়া ৰাজকুমাৰ জেতাই অনাথপিণ্ডিকৰ ভক্তি দেখি সেই ঠাই নিজেই দান কৰিলে। এইদৰে উদ্যানখনৰ নাম 'জেতৱন' ৰখা হ’ল, যাতে ৰাজকুমাৰৰ দানৰ সন্মান ৰক্ষা পৰে।
বিহাৰৰ গুৰুত্ব
অনাথপিণ্ডিকে নিৰ্মাণ কৰা বিহাৰটো 'জেতৱন অনাথপিণ্ডিকৰ বিহাৰ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। বুদ্ধই এই বিহাৰত বহু বছৰ ধৰি বাস কৰি অনেক শিষ্যক শিক্ষা দিছিল, যাৰ ফলত এই ঠাই বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ইতিহাসত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে।
দানশীলতাৰ প্ৰতীক
এই কাহিনীটো বৌদ্ধ ধৰ্মত দানশীলতা আৰু আধ্যাত্মিক বস্তুৰ প্ৰতি অৰ্পণৰ এক শক্তিশালী প্ৰতীক। অনাথপিণ্ডিকৰ উদাহৰণে দেখুৱাইছে যে সত্যিকাৰ ভক্তিৰ আগত ধন-সম্পত্তি কোনো বাধা নহয়।
Buddha
বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
