বুদ্ধৰ দ্বাৰা শিকোৱা আঠগুণী পথ
দুখৰ পৰা মুক্তিৰ উপায়
এই লেখাটোত বুদ্ধদেৱে শিকোৱা আঠগুণী পথৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, যি দুখৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰাৰ এক প্ৰধান উপায়। প্ৰতিটো অংগৰ দৈনন্দিন জীৱনত অৰ্থ বুজাই দিয়া হৈছে।
বুদ্ধদেৱে শিকোৱা আঠগুণী পথ হৈছে দুখৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰাৰ এক প্ৰধান উপায়। এই পথটো আঠটা অংগৰ সমষ্টি, যিবোৰক ‘সম্যক’ বুলি কোৱা হয়, অৰ্থাৎ ‘সঠিক’ বা ‘যথাযথ’। প্ৰথম অংগটো হৈছে ‘সম্যক দৃষ্টি’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জীৱনৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ বুজি পোৱা—যেনে, দুখ আছে, দুখৰ কাৰণ আছে, আৰু দুখৰ পৰা মুক্তিৰ পথ আছে। দ্বিতীয় অংগটো হৈছে ‘সম্যক সংকল্প’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে মনত সঠিক চিন্তা আৰু উদ্দেশ্য ৰখা—যেনে, অহিংসা, ত্যাগ, আৰু মমতাৰ চিন্তা। তৃতীয় অংগটো হৈছে ‘সম্যক বাক্য’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে সঁচা, মধুৰ, আৰু কল্যাণকৰ কথা কোৱা, মিছা বা কঠোৰ কথা পৰিহাৰ কৰা। চতুৰ্থ অংগটো হৈছে ‘সম্যক কৰ্ম’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে হত্যা, চুৰি, আৰু ব্যভিচাৰৰ দৰে অপকৰ্ম নকৰি সৎ আৰু নৈতিক কাম কৰা। পঞ্চম অংগটো হৈছে ‘সম্যক আজীৱ’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে এনে উপায়েৰে জীৱিকা অৰ্জন কৰা যিয়ে আনৰ ক্ষতি নকৰে—যেনে, অস্ত্ৰ ব্যৱসায়, মাংস ব্যৱসায়, বা বিষ ব্যৱসায় পৰিহাৰ কৰা। ষষ্ঠ অংগটো হৈছে ‘সম্যক ব্যায়াম’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে অকুশল চিন্তা আৰু কামৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ আৰু কুশল চিন্তা আৰু কাম গঢ়ি তুলিবলৈ নিৰন্তৰ চেষ্টা কৰা। সপ্তম অংগটো হৈছে ‘সম্যক স্মৃতি’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বৰ্তমান মুহূৰ্তত সজাগ হৈ থকা, নিজৰ শৰীৰ, অনুভৱ, মন, আৰু ধৰ্ম (সত্য)ৰ ওপৰত মনোযোগ দিয়া। অষ্টম অংগটো হৈছে ‘সম্যক সমাধি’। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে মনক একাগ্ৰ কৰি ধ্যানৰ অৱস্থাত উপনীত হোৱা, য’ত মন শান্ত আৰু পৰিষ্কাৰ হয়। এই আঠটা অংগ একেলগে অনুশীলন কৰিলে মানুহে দুখৰ পৰা ধীৰে ধীৰে মুক্তি লাভ কৰে। বুদ্ধদেৱে কৈছিল যে এই পথটো কোনো বিশ্বাস বা মতবাদ নহয়, বৰঞ্চ নিজেই অনুশীলন কৰি চোৱাৰ বাবে এক ব্যৱহাৰিক উপায়। প্ৰতিটো অংগ দৈনন্দিন জীৱনত সহজে প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি—যেনে, কথা কোৱাৰ সময়ত সত্যতা ৰক্ষা কৰা, কাম কৰাৰ সময়ত নৈতিকতা মানি চলা, আৰু মনক শান্ত কৰিবলৈ ধ্যান কৰা। এই পথৰ কোনো ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ বা পৰম্পৰাৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য নাই; বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সকলো শাখাতে ইয়াক একে ভাৱে গ্ৰহণ কৰা হয়। সেয়ে, যিকোনো ব্যক্তিয়েই নিজৰ জীৱনত এই আঠটা অংগ অনুশীলন কৰি দুখ কমাব পাৰে আৰু শান্তি লাভ কৰিব পাৰে।
আপুনি জানেনে?
অৰ্থ
‘সম্যক’ শব্দৰ অৰ্থ ‘সঠিক’ বা ‘যথাযথ’—প্ৰতিটো অংগই জীৱনৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ বুজি সঠিক দিশত আগবাঢ়িবলৈ সহায় কৰে।
ব্যৱহাৰিক পথ
বুদ্ধদেৱে এই পথক কোনো বিশ্বাস বা মতবাদ নহয়, বৰঞ্চ নিজেই অনুশীলন কৰি চোৱাৰ এক ব্যৱহাৰিক উপায় বুলি কৈছিল—যিকোনো ব্যক্তিয়েই দৈনন্দিন জীৱনত ইয়াক প্ৰয়োগ কৰিব পাৰে।
আঠটা অংগৰ সমন্বয়
আঠগুণী পথৰ প্ৰতিটো অংগ পৰস্পৰৰ সৈতে জড়িত; উদাহৰণস্বৰূপে, ‘সম্যক দৃষ্টি’য়ে সঠিক চিন্তা (‘সম্যক সংকল্প’) আৰু সঠিক কাম (‘সম্যক কৰ্ম’)ৰ বাট দেখুৱায়।
সকলো বৌদ্ধ শাখাতে একে
এই পথ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সকলো শাখাতে একে ভাৱে গ্ৰহণ কৰা হয়—থেৰবাদ, মহাযান, বা বজ্ৰযান—কোনো ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ বা পৰম্পৰাৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য নাই।
দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰয়োগ
প্ৰতিটো অংগ সহজে দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি—যেনে, কথা কোৱাৰ সময়ত সত্যতা ৰক্ষা কৰা (‘সম্যক বাক্য’), জীৱিকা অৰ্জনত নৈতিকতা মানি চলা (‘সম্যক আজীৱ’), আৰু ধ্যানৰ জৰিয়তে মন শান্ত কৰা (‘সম্যক সমাধি’)।
Buddha
বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত
