အနာထပိဏ်သူဌေးနှင့် ဇေတဝန်ကျောင်း

အနာထပိဏ်သူဌေးသည် သာဝတ္ထိပြည်၏ ချမ်းသာသော ကုန်သည်ဖြစ်ပြီး၊ သုဒတ္တ ဟု မွေးစားခံရသော်လည်း အားလုံးက အနာထပိဏ် ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုအမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ဆင်းရဲသူများကို ကျွေးမွေးသူ' ဖြစ်ပြီး၊ ဆင်းရဲသောသူများအား အစာနှင့် အကူအညီများကို မပြတ် ပေးလှူခဲ့သောကြောင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ရပ်များ၏ အပြည့်အစုံ မှတ်တမ်းသည် ဝိနည်းပိဋက၏ စူလဝဂ္ဂ (အခန်း ၄) တွင် ရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် ဗုဒ္ဓ၏ ကြည်ညိုသော ဒါယကာ ဖြစ်လာပြီးနောက် မိုးရာသီတွင် ခရီးသွားလာရန် ခက်ခဲ၍ အန္တရာယ်ရှိချိန်၌ မြတ်စွာဘုရားနှင့် ရဟန်းသံဃာ နေထိုင်နိုင်မည့် နေရာတစ်ခု ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

အနာထပိဏ်သည် သာဝတ္ထိပြည်အနီးတွင် ရှာဖွေရာ ဇေတဝန် ကို တွေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဇေတမင်းသား၏ မြင့်သော သစ်ပင်များနှင့် ရှင်းလင်းသော စမ်းချောင်းများ ရှိသည့် ငြိမ်သက်သော ဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး ကျောင်းတည်ရန် အဆင်ပြေသည်။ ဇေတမင်းသားသည် ရောင်းချလိုခြင်း မရှိသဖြင့် ညှိနှိုင်းမှုကို တိုက်ရိုက် ငြင်းပယ်ခြင်း မပြုဘဲ အဆုံးသတ်ရန်၊ မဖြစ်နိုင်သော စျေးနှုန်းကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဥယျာဉ်ကို ရွှေဒင်္ဂါးများဖြင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖုံးအုပ်ပြီးမှသာ ရောင်းမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ စူလဝဂ္ဂက အနာထပိဏ်သည် ဆိုင်းငံ့ခြင်းမရှိဘဲ သဘောတူခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

အနာထပိဏ်သည် မိမိ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်မှ ရွှေလှည်းများကို ဆက်တိုက် ယူဆောင်ခိုင်းပြီး ဥယျာဉ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒင်္ဂါးများကို အစွန်းချင်း ထပ်၍ ခင်းစတင်သည်။ စူလဝဂ္ဂက စုစုပေါင်း ကုန်ကျစရိတ်ကို ရွှေဒင်္ဂါး ဆယ့်ရှစ်သန်းဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအရေအတွက်သည်ပင် ထိုခေတ်၏ စံနှုန်းအရ အလွန်ကြီးမားသော ပမာဏ ဖြစ်သည်။ ပထမ ရွှေပို့ဆောင်မှုပင် မပြည့်မီဘဲ၊ ဝင်ပေါက် တံခါးအနီးရှိ မြေနေရာ သေးငယ်တစ်ခု ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။ အနာထပိဏ်သည် ဥယျာဉ်၏ မည်သည့်အပိုင်းကိုမျှ မဖုံးဘဲ ကျန်ခဲ့စေရန် မခံနိုင်သဖြင့် ရွှေဒင်္ဂါး ထပ်ယူရန် အစေခံများကို ပြန်စေလွှတ်ခဲ့သည်။

ဤအရာကို မြင်သော ဇေတမင်းသားသည် နောက်ဆုံး နေရာ မဖုံးမီ ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။ ဤမျှ ပြည့်စုံသော ရက်ရောမှုကြောင့် နှလုံးသား ထိခိုက်ကာ အနာထပိဏ်အား ကျန်ရှိသော ရွှေကို ထားရှိရန် ပြောပြပြီး၊ ထိုနောက်ဆုံး မြေကွက်ကို၊ ဥယျာဉ်၏ သစ်ပင်များနှင့် ဝင်ပေါက် တံခါးကိုပါ ကိုယ်တိုင် လှူဒါန်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ စျေးနှုန်းအဖြစ် ရည်ရွယ်ထားသည့် အရာ၊ ရောင်းချမှုကို တားဆီးရန် ဖန်တီးထားသည့် အရာသည် နှစ်ဦးစလုံးကို လှူဒါန်းသူ ဖြစ်စေသော အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ဓလေ့အရ ဇေတမင်းသားသည် ထိုနေ့မှစ၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ထောက်ခံသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

မြေကို လုံခြုံစွာ ရရှိပြီးနောက် အနာထပိဏ်သည် ၎င်း၏ ဥစ္စာကို သုံး၍ နေရာပေါ်တွင် ကျောင်းအပြည့်အစုံကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရဟန်းများအတွက် နေထိုင်ခန်းများ၊ တရားဟောရန် ခန်းမများနှင့် တရားထိုင်ရန် နေရာများကို ချထားခဲ့သည်။ ဇေတဝန်ကျောင်းသည် ရှေးဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အရေးပါဆုံး နေရာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် မိုးရာသီ ဝါတော် လေးဆယ့်ငါးကြိမ်အနက် ဆယ့်ကိုးကြိမ်ကို ထိုနေရာတွင် ကျင်းပခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ အခြားတစ်နေရာတည်းတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်ထက် ပိုများသည်။ ထိုနေရာ၌ ရဟန်းများနှင့် လူဝတ်ဖြူများ နားထောင်ရန် စုဝေးလာသောအခါ ကိုယ်တော်၏ အရေးကြီးဆုံး တရားအချို့ကို ဟောကြားခဲ့သည်။

ဤဇာတ်လမ်း၏ အရေးပါမှုကို ကျမ်းဂန်တစ်ခုတည်းမျှ မဟုတ်ဘဲ အခြားအထောက်အထားများက အတည်ပြုသည်။ ဘာရဟုတ် စေတီရှိ ကျောက်ထု ပုံတုပ် တစ်ခုသည် ခရစ်တော်ပေါ်ထွန်းမီ ပထမရာစုခန့်တွင် ရက်စွဲပြုထားပြီး၊ အနာထပိဏ်၏ အစေခံများ ဥယျာဉ်တစ်ခုလုံးတွင် ရွှေဒင်္ဂါးများ ခင်းနေသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဤအဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပြီး ရာစုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အမှတ်ရမှု၏ အသိအမှတ်ပြုထားပြီး ချီးကျူးခံရသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်နေကြောင်း ပြသသည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်ဆုံး ဩဝါဒကို ကွယ်လွန်ခါနီးချိန် အနာထပိဏ်အား ပေးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို အနာထပိဏ်ဩဝါဒသုတ် အဖြစ် သီးခြား ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤဒါယကာ တစ်ဦးသည် ၎င်း၏ လှူဒါန်းမှု ပထမ ထောက်ခံခဲ့သော အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် မည်မျှ အရေးကြီးလာသည်ကို တိုင်းတာပေးသည်။

အနာထပိဏ်၏ ဇာတ်လမ်းကို အဓိကအားဖြင့် ပြည့်စုံသော ရက်ရောမှု၏ နမူနာ အဖြစ် ပြောပြကြသည်။ ပြန်အမ်းမည့် အကျိုးကို မျှော်လင့်သော ပေးလှူမှု မဟုတ်ဘဲ ယုံကြည်ခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပေးလှူမှု ဖြစ်သည်။ သူ၏ ကုသိုလ်သည် ပေးသည့် ငွေပမာဏအပေါ်တွင် တည်ရှိခြင်း မဟုတ်ပေ။ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားသည် အမြစ်တွယ်နိုင်ပြီး ပြန့်ပွားနိုင်မည့် နေရာတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးရန် မည်သည့် ကုန်ကျစရိတ် ဖြစ်စေ ကြိုးပမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇေတဝန်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပင် ဖူးမြော်ရာ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ အနာထပိဏ်၏ အမည်သည် ယနေ့ထိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးတွင် ကြည်ညိုစွာ ရွတ်ဆိုခံနေဆဲ ဖြစ်သည်။ သူ့ကို ဥစ္စာအတွက်ထက် ဘယ်လောက် အပြည့်အဝ စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲ့သည်ကို အမှတ်ရခံရခြင်း ဖြစ်သည်။

အနာထပိဏ်၏ ရက်ရောမှုသည် ဇေတဝန် တည်ဆောက်ပြီးနောက်တွင်လည်း မဆုံးခဲ့ပေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာတွင် ၎င်းကို ဗုဒ္ဓ၏ ထင်ရှားဆုံး လူဝတ်ဖြူ ထောက်ခံသူအဖြစ် မှတ်မိကြသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရဟန်းသံဃာကို အစားအစာ၊ သင်္ကန်းနှင့် နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်များ ပံ့ပိုးခဲ့ပြီး၊ မှန်ကန်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် အိမ်ထောင်စု ကျင့်ဝတ် မေးခွန်းများအပေါ် မြတ်စွာဘုရားနှင့် ပုံမှန် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။

သူ၏ အိမ်ထောင်စုသည် လူဝတ်ဖြူ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလေ့အကျင့်၏ နမူနာနီးပါး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မယား ပုဏ္ဏလက္ခဏာ နှင့် သားသမီးများသည် မိမိတို့ဘက်မှ ကြည်ညိုသော လေ့ကျင့်သူများအဖြစ် မှတ်မိကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်စုကို သုတ္တပိဋက တစ်လျှောက် ရဟန်းများ အမှီပြုနိုင်သော နေရာအဖြစ် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြထားသည်။

ဇေတဝန်ကမူ အနာထပိဏ်ထက် ရာစုနှစ်များစွာ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ဆုံးပါးသွားသော ကုန်သည်သည် ၎င်း၏ မြေကို ရွှေဖြင့် ပေးဆပ်ခဲ့သည်ထက်ပင် ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ယူမှုနှင့် လေ့ကျင့်မှု၏ ဗဟိုဌာန အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ယနေ့ ဥတ္တရပြေးဒေသတွင် ဇေတဝန်၏ ပျက်စီးနေသော အုတ်ကျိုးများကို ဖူးမြော်သူ ခရီးသည်များနှင့် ပညာရှင်များက လာရောက်ကြည့်ရှုကြသည်မှာ ရှုပ်ထွေးသော ရှေးဟောင်းသုတေသန စိတ်ဝင်စားမှုထက် ပြည့်စုံသော ရက်ရောမှု တစ်ကြိမ်၏ အသက်ရှင်သော သက်သေ အဖြစ် ဖြစ်သည်။

သုတေသီများက ဤနေရာ၏ အမှန်တကယ် အထောက်အထားသည် သဟက်-မဟက် အုတ်ကျိုးများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း ရှည်ကြာစွာ အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဇာတ်လမ်းသည် ရိုးရိုးလွန်သော ဒဏ္ဍာရီများနှင့် မတူဘဲ ခရီးသည်တစ်ဦး ယနေ့ရပ်နိုင်သော မြေနေရာ တစ်ခုကို ပေးနိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် တူးဖော်ရာ၌ စူလဝဂ္ဂက ဖော်ပြသော ကာလနှင့် ကိုက်ညီသည့် ကျောင်းအုတ်အုတ်များ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ကျမ်းဂန်၊ ရုပ်တုပုံတုပ်နှင့် ယခု မြေကြီးကိုယ်တိုင်တို့ သဘောတူသော ဇာတ်လမ်းအတွက် ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထား ထပ်ဆင့် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဆာ အလက်ဇန်ဒါ ကန်နင်ဟမ် သည် ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် သဟက်နှင့် မဟက် တောင်ပုံများကို ဇေတဝန်နှင့် ရှေးသာဝတ္ထိမြို့ဟု ပထမဆုံး သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်း တူးဖော်မှုများက စူလဝဂ္ဂက မှတ်တမ်းတင်ထားသည်များကို ထပ်မံ အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။