ဗောဓိဂယာနှင့် ဗောဓိပင်

ဗိဟာပြည်နယ်ရှိ ဗောဓိဂယာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဘာတွင် အမြင့်ဆုံး ဖူးမြော်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ လောကီဘဝကို စွန့်ခွာပြီး အမှန်တရားကို ရှာဖွေနေသော မင်းသား သိဒ္ဓတ္ထ ဂေါတမ သည် တိတ်ဆိတ်စွာ တရားထိုင်ကာ ဉာဏ်ပွင့်ရရှိပြီး ဘုရားဖြစ်လာခဲ့သည်၊ “နိုးကြားပြီးသူ” ဖြစ်လာသည်။ ဤနေရာသည် ထိုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော တိကျသော ဒေသ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ဗုဒ္ဓဘာသာ လိုက်နာသူများနှင့် ရှာဖွေသူများအတွက် ဤနေရာသို့ သွားရောက်ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာ၏ အမြစ်ဆီသို့ ခရီးထွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဝိနည်းပိဋက၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အစောဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော မဟာဝဂ္ဂ (အခန်း ၁) သည် ဉာဏ်ပွင့်ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်များကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဗောဓိပင်ရင်းတွင် ခြေပိုက်ထိုင်ကာ ခုနစ်ရက်တိတိ မလှုပ်ဘဲ ထိုင်နေခဲ့သည်။ ကျမ်းဂန်အရ သူသည် လွတ်မြောက်မှု၏ ချမ်းသာမှုတွင် နစ်မြုပ်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနီးရှိ နေရာများစွာသို့ ဆက်တိုက် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး၊ ထိုအထဲတွင် အဇပါလ ညောင်ပင်လည်း ပါဝင်သည်။ နေရာတစ်ခုစီတွင် နောက်ထပ် အပတ်များ ဆက်လက် နေခဲ့သည်။ သူ သိမြင်ခဲ့သည်များကို ဆင်ခြင်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ချက်တွင် သူရှာတွေ့ခဲ့သော အမှန်တရားကို အခြားသူများအား ဟောကြားနိုင်ရန် ရှိ မရှိ တွေဝေခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်း ကျမ်းဂန်များက ဤဆင်ခြင်ချိန်ကို အပတ် ခုနစ်ပတ် အထိ တိုးချဲ့ပြောပြသည်။ မဟာဝဂ္ဂ၏ ကိုယ်ပိုင် ဖော်ပြချက်မှာ ပိုတိုသော်လည်း ပိုစောသည်ဖြစ်ပြီး အဓိက အချက်ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားသည် — ဘုရားရှင်သည် ချက်ချင်း ထကာ ထွက်ခွာခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ တရားဟောရန် ဆုံးဖြတ်မီ ဉာဏ်ပွင့်ခဲ့သော နေရာအနီးတွင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ နေထိုင်ခဲ့သည်။

ဗောဓိဂယာ၏ ဘုရားဖြစ်ရာ ဌာနစနစ်၏ နှလုံးသားတွင် မူရင်း ဗောဓိပင်၏ မျိုးဆက်တစ်ပင် ပေါက်ရောက်နေသည်။ ဘုရားရှင် အသက်ရှင်စဉ်ကတည်းက မျိုးဆက်များအကြား ထိန်းသိမ်း၍ ပြန့်ပွားလာသော သာသနာ့ အပင် ဖြစ်သည်။ ကိုင်းညှပ်များနှင့် အညွှန့်များကို သီရိလင်္ကာ၏ အနုရာဓပုရ အထိ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗောဓိဂယာ၌ မူလ အစဉ်အဆက်ကို ခြိမ်းခြောက်ခံရသောအခါ၊ ထိုပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးထားသော သစ်ပင်၏ အမျိုးအနွယ်များကို ၎င်းတို့၏ မူလနေရာ၌ ပြန်လည် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ ရိုးရာအရ ဘုရားရှင်သည် ဉာဏ်ပွင့်ပြီး ပထမ အပတ်ကို ဤပင်၏ ဘိုးဘွားပင်အောက်တွင် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ထိုအပတ်အတွင်း ပုံမှန်ဘဝ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားမှု သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် ရှာဖွေခဲ့သည်။ ထိုနိုးကြားမှုသည် လူ့နားလည်မှုကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ရိုးရာ ဖြစ်လာမည့်အရာအတွက် အခြေခံကို ချခဲ့သည်။ ထိုအခြေခံကို သူ ရွှေ့ဆိုင်းခြင်းအပြီး သင်ကြားရန် ရွေးချယ်သည့် အချိန်တွင် ဆက်လက် ယူဆောင်ခဲ့သည်။

ဗောဓိပင်ဘေးတွင် မဟာဗောဓိ ဘုရားကျောင်း ရှိသည်။ ၎င်းသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတွင် ယနေ့တိုင် ရပ်တည်နေဆဲ အုတ်ဆောက်အဦးအဟောင်းများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရိုးရာနှင့် စာသားမှတ်တမ်း နှစ်ခုစလုံးက ဧကရာဇ် အသောကမင်းသည် ကလိင်္ဂစစ်ပွဲအပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာသို့ ပြောင်းလဲပြီးနောက် မကြာမီ၊ ခရစ်မပေါ်မီ ၂၆၀ ခန့်တွင် ဤနေရာ၌ ဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ယနေ့ ခရီးသွားများ မြင်တွေ့ရသော မြင့်မားသော ဆောက်အဦးသည် ထိုမူလ အသောကမင်း၏ အုတ်အခြေခံပေါ်တွင် ထပ်ဆင့် ပြင်ဆင်ပြုပြင်ခဲ့သော ရာစုနှစ်များစွာ၏ အလွှာများကို ထင်ဟပ်သည်။ ပိရမစ်ပုံသဏ္ဍာန် ထိပ်ဖျားဖြင့် မြင့်မားသော ဘုရားကျောင်းသည် ဘုရားရှင်၏ ဘဝနှင့် တရားများကို ဖော်ပြသော ထွင်းထုမှုများဖြင့် ပြင်ဆင်ထားသည်။ ၎င်းသည် ဘုရားကျောင်းပတ်လည်ကို တိတ်ဆိတ်သော တရားဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့် လှည့်ပတ်သွားသော ဖူးမြော်သူများကို ဆွဲဆောင်ပြီး၊ မဟာဝဂ္ဂက ဘုရားရှင် ကိုယ်တိုင် နေခဲ့ဖူးသော နေရာခုနစ်ခုကို အသေးစားပုံစံဖြင့် ပြန်လည် လျှောက်လှမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။

တစ်နှစ်တစ်လျှောက်၊ အထူးသဖြင့် အေးမြသော ဆောင်းရာသီလများတွင် ဗောဓိဂယာသည် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ဆူညံနေသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဘာ၏ နေရာတိုင်းမှ ရဟန်း၊ ရဟန်းမနှင့် လူဝတ်ဖြူ လိုက်နာသူများသည် တူညီသော သစ်ပင်အောက်တွင် ရွတ်ဆို၊ တရားထိုင်၊ ဦးချကြရန် စုဝေးကြသည်။ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ တိဗက်၊ ဘူတန်၊ မြန်မာ နှင့် အခြား ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများ တည်ဆောက်သော ကျောင်းများသည် မြို့ကို ဝန်းရံထားသည်။ ၎င်းတို့ တစ်ခုစီသည် ထိုနိုင်ငံတွင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကိုယ်ပိုင် ဗိသုကာ ပုံစံနှင့် ဝတ်ပြုမှု အလေ့အကျင့်ကို ပြသကာ၊ အခြားဗုဒ္ဓဘာသာ နေရာတစ်ခုမျှ မပြုလုပ်နိုင်သော ပုံစံဖြင့် တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းထားသည်။

ဗောဓိဂယာသို့ သွားရောက်ခြင်းသည် သမိုင်းခရီးစဉ် တစ်ခုသာ မဟုတ်ဘဲ၊ ယနေ့တိုင် အသက်ဝင်နေဆဲ ရိုးရာနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖူးမြော်သူများက ဗောဓိပင်အရိပ်တွင် ထိုင်ကာ နှလုံးပုံ အရွက်များ၏ တိုးဖွဲ့သံနှင့် ၎င်းတို့ပတ်လည်ရှိ ဆုတောင်းသံကို နားထောင်ကြသည်။ ထိုတိတ်ဆိတ်မှုတွင် ၎င်းတို့သည် မဟာဝဂ္ဂက နှစ်ထောင်ကျော် ကြာပြီးက ပထမဆုံး စာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဉာဏ်ပွင့်ခြင်း အခိုက်အတန့်နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်ကြသည်။ ဗောဓိပင်၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဝန်းကျင် နေရာခုနစ်ခုတို့သည် ထိုအခိုက်အတန့်ကို မှတ်ဉာဏ်တစ်ခုအဖြစ်သို့သာ ရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ထားကြသည်။ ယခုခေတ် ဖူးမြော်သူသည် ဘုရားရှင် ဉာဏ်ပွင့်ပြီးနောက် ရက်များအတွင်း ကိုယ်တော် နေခဲ့သော မြေပေါ်ကို တစ်လှမ်းချင်း ပြန်လည် လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြသည်။ ထိုဉာဏ်တော်ကို နောက်ဆက်တွဲ ရိုးရာတစ်လျှောက်လုံးက နားလည်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာက ဤအပတ်များအတွင်း ဘုရားရှင် နေထိုင်ခဲ့သော နေရာ ခုနစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားသည်၊ သို့သော် ကျမ်းဂန်အမျိုးမျိုးက ၎င်းတို့ကို စီစဉ်ပုံနှင့် အရေအတွက် မတူညီကြပေ။ ရိုးရာ ထိန်းသိမ်းထားသော အဖြစ်အပျက်အချို့မှာ — ကျေးဇူးတင်စိတ်ဖြင့် ဗောဓိပင်ကို တစ်ပတ်တိတိ တည်ငြိမ်စွာ စိုက်ကြည့်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ‘မျက်တောင်မခတ် ကြည့်ရှုခြင်း’ (အနိမိသလောစန) ဘုရားကျောင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။ တန်ဖိုးရှိ ကျောက်စီလမ်း (ရတနစင်္ကမ) တွင် တရားဆင်ခြင်ရင်း ခြေလှမ်းကျဲကျဲ လျှောက်ခဲ့သည်။ ရတနာအိမ် (ရတနဃရ) အနီးတွင် ဆင်ခြင်ခဲ့ပြီး၊ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ရပ်များထဲမှ တစ်ခုတွင် မုစလိန္ဒ နဂါးမင်းက ဘုရားရှင်ကို ကိုယ်ဖြင့် ပတ်လည် ခွက်ထားကာ မိုးရွာသော တစ်ပတ်တာ အချိန်တွင် ခြောက်သွေ့စေခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

နောက်ပိုင်း ရိုးရာက နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထည့်သွင်းသည် — အချို့ဖော်ပြချက်များအရ ဗြဟ္မာ နတ်မင်း၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်ပွင့်ခဲ့သည်ကို မိမိကိုယ်တိုင်သာ ထားမည့်အစား တရားဟောကြားရန် ဖြစ်သည်။ မဟာဗောဓိ ဘုရားကျောင်းဝန်းသည် ဤနေရာအချို့ကို ယနေ့ထိ အမှတ်အသားပြုထားသဖြင့်၊ ဝန်းတွင် လျှောက်သော ဖူးမြော်သူသည် ဉာဏ်ပွင့်ခြင်း တစ်ခုတည်းကိုသာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ်ပိုင် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု တစ်ခုကို ကမ္ဘာအတွက် တရားတစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သော ပိုမို နှေးကွေး၍ ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲသော အစဉ်အလာကိုပါ ပြန်လည် လျှောက်လှမ်းသည်။ ပညာရှင်များက ကျမ်းဂန်များသည် ဤအဖြစ်အပျက်များ၏ အစီအစဉ်နှင့် အရေအတွက်ကို အပြည့်အဝ သဘောမတူကြကြောင်း မှတ်သားကြပြီး၊ ဗောဓိဂယာ၏ ကိုယ်ပိုင် ရိုးရာသည် ထိုကွဲလွဲမှုကို ဖြေရှင်းရန် တစ်ကြိမ်မျှ မတောင်းဆိုခဲ့ပေ — ဘုရားကျောင်းများက မှတ်မိသော အခိုက်အတန့်တစ်ခုစီအတွက် နေရာပေးရုံသာ ဖြစ်ပြီး၊ ဖူးမြော်သူများက ထိုအစဉ်ကို သတ်မှတ်ပြီးသော အချိန်ဇယားထက် ဘုရားဝတ်ပြုမှုအဖြစ် တွေ့ကြုံစေခြင်း ဖြစ်သည်။