ধীৰে ধীৰে, হে মন

এই ভজনটো কবীৰে দেহ আৰু আত্মাৰ সম্পৰ্কক চাদৰ (কাপোৰ) ৰূপক হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে, য’ত জীৱনৰ অস্থায়ীতা আৰু ভগৱানৰ নামৰ গুৰুত্ব বুজোৱা হৈছে।

এই ভজনত কবীৰে ভক্তক কৈছে যে ঈশ্বৰ দেৱালয়, মছজিদ বা কাবা-কৈলাশত নাই, বৰং তেওঁ প্ৰতি উশাহত উপস্থিত। খোজকাৰীয়ে মুহূৰ্তৰ তালাশত তেওঁক লগ পাব পাৰে।

এই পদটো হৈছে এটা সন্ত দোহা, য'ত মধুৰ আৰু শীতল বাক্যৰ গুণৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে। এনে বাণী ব্যৱহাৰ কৰিলে মনৰ অহংকাৰ নাশ হয় আৰু আনকো শীতল কৰি নিজেও শীতল হোৱা যায়।

এইটো কবীৰৰ এটা বিখ্যাত দোহা, য'ত তেওঁ শিকাইছে যে বাহিৰত আনৰ দোষ বিচাৰি নুফুৰি নিজৰ অন্তৰত থকা দোষবোৰ দেখা উচিত।

এইটো কবীৰ নামৰ এজন মহান সন্তৰ এখন বিখ্যাত দোহা (দুটা শাৰীৰ কবিতা) য'ত তেওঁ সময়ৰ অপচয় নকৰি তৎক্ষণাত কাম কৰাৰ পৰামৰ্শ দিছে। ই মানুহক সোঁৱৰাই দিয়ে যে জীৱন অনিত্য, গতিকে কাম পিছুৱাই নথকাই ভাল।

এই দোহাটোত কবীৰে পুথিৰ জ্ঞানতকৈ প্ৰেমৰ গুৰুত্ব বুজাইছে। তেওঁ কৈছে যে প্ৰেমৰ আঢ়াই আখৰ পঢ়িলেই প্ৰকৃত পণ্ডিত হ'ব পাৰি, আনহাতে কেৱল পুথি পঢ়িলে কোনো পণ্ডিত নহয়।

এই পদত কবীৰে জীৱনৰ ক্ষণস্থায়ীতা আৰু সংসাৰ চক্ৰৰ মাজত আত্মাৰ অক্ষয় সত্যৰ বিষয়ে উপদেশ দিছে।

এইখন কবীৰৰ এটি বিখ্যাত দোহা (দুফাকিৰ শ্লোক) য’ত কবীৰে নিজকে বজাৰত থিয় হৈ সবার মঙ্গল কামনা কৰি থাকা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে, আৰু কোনোৰ লগত বন্ধুত্ব বা শত্ৰুতা নথকাৰ কথা কৈছে।

এই পদটোত কবীৰে কৈছে যে মায়া (সংসাৰৰ মোহ) কেতিয়াও নমৰে, কেৱল শৰীৰটোহে বাৰে বাৰে মৰে। আশা আৰু তৃষ্ণাও নমৰে — এই সত্য কবীৰে নিজৰ দাসৰূপে ঘোষণা কৰিছে।

এই ভক্তিগীতটোত কবীৰে 'চাদৰ' (কাপোৰ) ৰূপকৰ জৰিয়তে মানৱ শৰীৰ, যোগ-সাধনা আৰু আধ্যাত্মিক জীৱনৰ কথা কৈছে। ইয়াত শৰীৰৰ ভিতৰৰ নাড়ী, চক্ৰ, পঞ্চভূত আদিৰ উল্লেখ আছে, আৰু শেষত কবীৰে কৈছে যে তেওঁ এই চাদৰখন অতি যত্নেৰে পিন্ধি যেনেকৈ আছিল তেনেকৈয়ে ৰাখি দিছে।