ഗുരു അംഗദ് ദേവ്

ഗുരു അംഗദ് ദേവ് (1504-1552) സിഖ് മതത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഗുരുവാണ്. ഗുരു നാനാക്കിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഗുരു നാനാക്ക് തന്നെ തന്റെ പിൻഗാമിയായി നിയമിച്ചു. ഗുരു അംഗദ് ദേവിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭാവന ഗുരുമുഖി ലിപിയുടെ സംസ്കരണവും പ്രചാരവുമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ പഞ്ചാബി ഭാഷ എഴുതാൻ വിവിധ ലിപികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഗുരു അംഗദ് ദേവ് ഗുരുമുഖി ലിപിക്ക് ഏകീകൃത രൂപം നൽകി, അത് വായിക്കാനും എഴുതാനും എളുപ്പമാക്കി. ഈ ലിപിയാണ് പിന്നീട് സിഖുകാരുടെ പവിത്ര ഗ്രന്ഥമായ ഗുരു ഗ്രന്ഥ സാഹിബ് എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ചത്. 'ഗുരുമുഖി' എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം 'ഗുരുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വന്നത്' എന്നാണ്. ഗുരു അംഗദ് ദേവ് ഈ ലിപിയിലൂടെ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് എഴുത്തും വായനയും പഠിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഗുരു നാനാക്കിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ (സ്തുതിഗീതങ്ങൾ) അദ്ദേഹം ഗുരുമുഖിയിൽ ലിഖിത രൂപത്തിലാക്കി. അങ്ങനെ സിഖ് മതത്തിന്റെ വിശുദ്ധ സാഹിത്യത്തിന് ഒരു സ്ഥിരമായ രൂപം ലഭിച്ചു.

ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിനും ഗുരു അംഗദ് ദേവ് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് ഗോയിന്ദ്വാൾ (പഞ്ചാബ്) എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു വ്യായാമ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ ശിഷ്യന്മാർ കുസ്തി (മല്ലയുദ്ധം), ഓട്ടം, ഭാരോദ്വഹനം തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ആത്മീയ ഉന്നതിക്ക് ശാരീരിക ആരോഗ്യം അത്യാവശ്യമാണെന്ന് ഗുരു വിശ്വസിച്ചു. അതിനാൽ ഗുരുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ശാരീരിക വ്യായാമത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത സമയം നീക്കിവെച്ചിരുന്നു. ഇത് സിഖ് പാരമ്പര്യത്തിൽ ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിന് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യത്തിന്റെ തുടക്കമായി.

ലംഗർ (സൗജന്യ ഭക്ഷണശാല) പാരമ്പര്യവും ഗുരു അംഗദ് ദേവിന്റെ കാലത്ത് ശക്തിപ്പെട്ടു. ഗുരു നാനാക്ക് ആരംഭിച്ച ഈ പാരമ്പര്യം ഗുരു അംഗദ് ദേവ് വിപുലപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുദ്വാരയിൽ എല്ലാ ദിവസവും സൗജന്യ ഭക്ഷണം വിളമ്പിയിരുന്നു. ജാതി, മത, ലിംഗ ഭേദമില്ലാതെ എല്ലാവർക്കും ഒരുമിച്ച് ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള അവസരം ലംഗർ നൽകി. ഇത് സിഖ് മതത്തിന്റെ സമത്വ സന്ദേശത്തിന്റെ പ്രതീകമായി. ഗുരു അംഗദ് ദേവ് തന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് ലംഗറിൽ സേവനം ചെയ്യുന്നതിനും ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിനും നിർദ്ദേശം നൽകി. അതിനാൽ ലംഗർ കേവലം ഒരു ഭക്ഷണശാല മാത്രമല്ല, സേവനത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും ഒരു പഠന കേന്ദ്രം കൂടിയായി മാറി.

ഗുരു അംഗദ് ദേവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് സിഖ് സമൂഹം ശക്തമായ ഒരു ഘടനയായി വളർന്നു. അദ്ദേഹം ഗുരു നാനാക്കിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും പുതിയ ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുമുഖി ലിപിയുടെ പ്രചാരം സിഖ് മതത്തിന്റെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു. ശാരീരിക വ്യായാമവും ലംഗർ പാരമ്പര്യവും സിഖുകാരുടെ ജീവിതശൈലിയുടെ ഭാഗമായി തുടർന്നു. 1552-ൽ ഗുരു അംഗദ് ദേവ് അന്തരിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി ഗുരു അമർദാസ് സിഖ് മതത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുവായി. ഗുരു അംഗദ് ദേവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സിഖ് മതത്തിന്റെ തുടർന്നുള്ള വളർച്ചയ്ക്ക് ശക്തമായ അടിത്തറ പാകി.