গুৰু অংগদ দেৱ
গুৰুমুখী লিপিৰ মানকীকৰণ, শাৰীৰিক সুস্থতা আৰু লংগৰ পৰম্পৰা
এই লেখাটোত দ্বিতীয় শিখ গুৰু অংগদ দেৱৰ জীৱন আৰু কাৰ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, বিশেষকৈ তেওঁ গুৰুমুখী লিপিৰ মানকীকৰণ, শাৰীৰিক সুস্থতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰু লংগৰ (সামূহিক বিনামূলীয়া ভোজন) পৰম্পৰাক কেনেকৈ আগুৱাই নিছিল।
গুৰু অংগদ দেৱ (১৫০৪-১৫৫২) শিখ ধৰ্মৰ দ্বিতীয় গুৰু আছিল। তেওঁ গুৰু নানক দেৱৰ পাছত ১৫৩৯ চনত গুৰুৰ পদ লাভ কৰে। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম আছিল ভাই লেহনা, কিন্তু গুৰু নানকে তেওঁক ‘অংগদ’ নাম দিছিল, অৰ্থাৎ যি মোৰ অংগ (অংশ) হৈছে। গুৰু অংগদ দেৱৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অৱদান হৈছে গুৰুমুখী লিপিৰ মানকীকৰণ। এই লিপি শিখ ধৰ্মৰ পবিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ গুৰু গ্ৰন্থ চাহিব লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেওঁ পুৰণি পঞ্জাবী আৰু অন্যান্য ভাষাৰ লিপিসমূহ সৰল আৰু সুশৃংখল কৰি গুৰুমুখী লিপিৰ বৰ্ণমালা প্ৰস্তুত কৰে। ফলত শিখ সম্প্ৰদায়ৰ ভাব-বাণী লিপিবদ্ধ কৰাটো সহজ হৈ পৰে আৰু এক সুকীয়া পৰিচয় গঢ় লৈ উঠে।
গুৰু অংগদ দেৱ শাৰীৰিক সুস্থতাৰ ওপৰতো বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে শৰীৰ আৰু মন দুয়ো দৃঢ় হ’লে আধ্যাত্মিক জীৱনো সফল হয়। তেওঁ শিখসকলক নিয়মিত ব্যায়াম, মল্লযুদ্ধ আৰু খেল-ধেমালিত ভাগ ল’বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। গুৰু অংগদ নিজেও শাৰীৰিকভাৱে সবল আছিল আৰু তেওঁ নিজ হাতেৰে বহু কাম কৰিছিল, যেনে তেওঁ খাদ্য বনোৱা আৰু চাফ-চিকুণ কৰাতো অংশ লৈছিল। তেওঁৰ শিক্ষাৰ মাধ্যমেৰে শিখ সম্প্ৰদায়ত এটা সুস্থ জীৱনশৈলীৰ পৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠে।
গুৰু অংগদ দেৱ লংগৰ পৰম্পৰাকো আগুৱাই নিছিল। লংগৰ হৈছে শিখ ধৰ্মৰ এক সামূহিক বিনামূলীয়া ভোজন-প্ৰথা য’ত যিকোনো ধৰ্ম, জাতি বা সামাজিক স্তৰৰ লোকেই একেলগে বহি খাই-বৈ পাৰে। গুৰু নানকে এই পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল, কিন্তু গুৰু অংগদে ইয়াক অধিক সুসংহত আৰু বিস্তৃত কৰে। তেওঁ নিশ্চিত কৰিলে যে লংগৰত সকলো সমান আৰু কোনো ভেদ-ভাৱ নাই। নিজে লংগৰৰ সেৱা কৰিছিল আৰু শিষ্যকো তেনে কৰিবলৈ শিকাইছিল।
গুৰু অংগদ দেৱে গুৰু নানকৰ শিক্ষাসমূহ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ শিখ সম্প্ৰদায়ক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ লিখা-পঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিছিল। তেওঁৰ সময়ত শিখধৰ্মক এক সুকীয়া আধ্যাত্মিক পথ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বহু কাম কৰা হৈছিল।
তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ শিষ্য গুৰু অমৰ দাস তৃতীয় গুৰু হয়। গুৰু অংগদ দেৱৰ অৱদানসমূহ আজিও শিখ সম্প্ৰদায়ত স্মৰণ কৰা হয়। গুৰুমুখী লিপি শিখৰ পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ, শাৰীৰিক সুস্থতাৰ শিক্ষা আৰু লংগৰ পৰম্পৰাই তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হিচাপে জীয়াই আছে।
সংক্ষেপত, গুৰু অংগদ দেৱ এগৰাকী দূৰদৰ্শী গুৰু আছিল যিয়ে শিখ ধৰ্মক এক সাংগঠনিক ৰূপ দিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ জৰিয়তে শিখসকলে নিজৰ লিখিত পৰম্পৰা, শাৰীৰিক শক্তি আৰু সামাজিক সমতাৰ মূল্যবোধ লাভ কৰিছিল।
আপুনি জানেনে?
গুৰুমুখী লিপিৰ মানকীকৰণ
গুৰু অংগদ দেৱে পুৰণি পঞ্জাবী আৰু অন্যান্য ভাষাৰ লিপিসমূহ সৰলীকৰণ কৰি গুৰুমুখী বৰ্ণমালা প্ৰস্তুত কৰে। এই লিপি পাছলৈ শিখ ধৰ্মগ্ৰন্থ গুৰু গ্ৰন্থ চাহিব লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু শিখ সম্প্ৰদায়ক এক সুকীয়া লিখিত পৰিচয় প্ৰদান কৰে।
শাৰীৰিক সুস্থতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব
তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে শৰীৰ আৰু মন দুয়ো দৃঢ় হ’লে আধ্যাত্মিক জীৱন সফল হয়। গুৰু অংগদে শিখসকলক নিয়মিত ব্যায়াম, মল্লযুদ্ধ আৰু খেল-ধেমালিত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল, আৰু নিজেও খাদ্য ৰন্ধা আৰু চাফ-চিকুণ কৰাৰ দৰে শাৰীৰিক কামত অংশ লৈছিল।
লংগৰ পৰম্পৰাৰ বিস্তাৰ
গুৰু নানকে আৰম্ভ কৰা লংগৰ (সামূহিক বিনামূলীয়া ভোজন) পৰম্পৰাক গুৰু অংগদে অধিক সুসংহত আৰু বিস্তৃত কৰে। তেওঁ নিশ্চিত কৰিলে যে লংগৰত কোনো ধৰ্ম, জাতি বা সামাজিক স্তৰৰ ভেদ-ভাৱ নাথাকে, আৰু নিজে সেই সেৱাত অংশ লৈ শিষ্যকো তেনে কৰিবলৈ শিকাইছিল।
গুৰু পদত অধিষ্ঠান আৰু নামকৰণ
তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম আছিল ভাই লেহনা, কিন্তু গুৰু নানকে তেওঁক ‘অংগদ’ নাম দিছিল, যাৰ অৰ্থ ‘যি মোৰ অংগ (অংশ)’। ১৫৩৯ চনত গুৰু নানকৰ পাছত তেওঁ দ্বিতীয় শিখ গুৰু হিচাপে দায়িত্ব লাভ কৰে আৰু ১৫৫২ চনলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।
গুৰু নানকৰ শিক্ষাৰ সংৰক্ষণ
গুৰু অংগদে গুৰু নানকৰ শিক্ষাসমূহ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ শিখ সম্প্ৰদায়ক একত্ৰিত কৰি ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ লিখা-পঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিছিল, যাৰ ফলত শিখধৰ্মক এক সুকীয়া আধ্যাত্মিক পথ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় হৈছিল।
Guru Angad Dev Ji
শিখ ধৰ্মৰ পৰা অধিক
সম্পৰ্কিত শিক্ষা
একেই শিক্ষা, বিভিন্ন পৰম্পৰাত প্ৰতিধ্বনিত