ଜାତାଂ ପଣ୍ଡରୀସୀ ସୁଖ ୱାଟେ ଜୀୱା — ସନ୍ତ ସେନା ମହାରାଜ ଅଭଙ୍ଗ
ସନ୍ତ ସେନାଙ୍କ ବାରୀ-ଗୀତ: ପଣ୍ଢରପୁର ଯାତ୍ରାର ପଥରେ ମିଳୁଥିବା ଆନନ୍ଦ, ଯାହାର ଉପମା ତ୍ରିଭୁବନରେ ନାହିଁ।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
ପଣ୍ଡରୀ ବାଟରେ ଯିବା ମାତ୍ରେ ପ୍ରାଣକୁ ଅଶେଷ ସୁଖ ମିଳେ; ଆଉ ଆନନ୍ଦରେ କେଶବଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପରେ ଜୀବନ ଧନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ!
ଶ୍ଲୋକ 1
ଏହି ଦିବ୍ୟ ସୁଖର ତୁଳନା ତ୍ରିଭୁବନରେ କାହିଁରେ ହେଲେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ବୁଲି ଖୋଜି ଦେଖିସାରିଛି!
ଶ୍ଲୋକ 2
ଦେଖାଅ ମୋତେ କେଉଁଠି ଅଛି ଏପରି ଗଗନଭେଦୀ ନାମଘୋଷ, ଏପରି ଗେରୁଆ ପତାକାର ସମୂହ, ଆଉ ଦେହଭାବ ଭୁଲି ନାଚୁଥିବା ଏପରି ବୈଷ୍ଣବ ସନ୍ତ?
ଶ୍ଲୋକ 3
ଦେଖାଅ କେଉଁଠି ଅଛି ଏପରି ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ, ଏପରି ମାତାପିତାଙ୍କ ଭକ୍ତ ପୁଣ୍ଡଲୀକ, ଆଉ ମଧୁର ବଂଶୀ ବଜାଉଥିବା ଏପରି କାହ୍ନା?
ଶ୍ଲୋକ 4
ଇଟା ଉପରେ ଦୁଇ ପାଦ ରଖି କଟିରେ ହାତ ଦେଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏପରି କୃପାମୟ ଈଶ୍ୱର ସଂସାରରେ କେଉଁଠି ହେଲେ ନାହାନ୍ତି; ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟତ୍ର ଦୁର୍ଲଭ!
ଶ୍ଲୋକ 5
ସେନା ମହାରାଜ କହୁଛନ୍ତି: ସମସ୍ତ ସନ୍ତ ମୋତେ ଏହି ପରମ ରହସ୍ୟ କହିଛନ୍ତି—ପଣ୍ଡରୀର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ବ୍ୟତୀତ ମାନବ ପ୍ରାଣକୁ ପ୍ରକୃତ ଶାନ୍ତି ଆଉ କେଉଁଠି ମିଳିବ ନାହିଁ!
ଶ୍ଲୋକ 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଶୁଭ ତିଥିରେ
ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ, ତାଜା ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ସନ୍ତ ସେନା (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ବାରକରୀ ପରମ୍ପରାର ଜଣେ ସନ୍ତ; ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ନାପିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ରାଜାଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ସେ ଭକ୍ତିରେ ମଗ୍ନ ଥିବା ସମୟରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବିଠୋବା ସେନାଙ୍କ ରୂପ ଧରି ରାଜାଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଦର୍ପଣ ଦେଇ ତାଙ୍କର ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ଦେଖାଇଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ଭକ୍ତ ଦୋଷୀ ବୋଲି ବିବେଚିତ ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସେନା ନାପିତ ବିଭାଗରେ ଅଭଙ୍ଗ ୧୦୮–୧୦୯ ରୂପେ ପଦ୍ୟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି; ଏହାକୁ ଘେରି ଥିବା ବ୍ୟାପକ ଜୀବନୀ ପରମ୍ପରା ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମହୀପତିଙ୍କ ମରାଠୀ ଭକ୍ତବିଜୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସଂରକ୍ଷିତ (ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ: 'ସ୍ଟୋରିଜ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସେଣ୍ଟ୍ସ', ଜଷ୍ଟିନ ଇ. ଆବଟ ଓ ଏନ. ଆର. ଗୋଡବୋଲେ)। ପ୍ରତିବର୍ଷ ପଣ୍ଢରପୁରର ବାରୀ ସମୟରେ ଏହି ଅଭଙ୍ଗ ଗାଇ ପଦଯାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ରାନ୍ତି ଭୁଲନ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ଇଟା ଉପରେ ଅପେକ୍ଷାରତ ବିଠୋବାଙ୍କ ଦର୍ଶନର ଆଶା ସେମାନଙ୍କୁ ପଥରେ ଉତ୍ସାହିତ କରେ। ନାନା ମହାରାଜ ସାଖରେ ସଙ୍କଳିତ ଶ୍ରୀ ସନ୍ତ ଗାଥାର ସେନା ନାପିତ ବିଭାଗରେ ଏହି ଅଭଙ୍ଗ କ୍ରମ ୪୯ ରେ ଅଛି (ସଂସ୍କରଣର ପୃଷ୍ଠା ୧୬୩, ଆର୍କାଇଭ୍ ଡଟ୍ ଓଆରଜି ସ୍କାନ ସହ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି)।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Sant Sena Nhavi
Sant Sena Nhaviଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ବାରକରୀ ପଦଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଗୀତ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ଅଭଙ୍ଗକୁ ଦିଣ୍ଡି ଗୀତର ପରମ ରୂପ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ; ପଦଯାତ୍ରୀମାନେ ପଣ୍ଢରୀ ଅଭିମୁଖେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ତାଳ ଓ ପଖୱାଜର ଛନ୍ଦରେ ଏହାକୁ ଗାନ କରନ୍ତି।
ନାପିତ ରୂପେ ଦିବ୍ୟ ସେବାର ଚମତ୍କାର
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ ଯେ ସେନା ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ସେ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବିଠୋବା ସେନାଙ୍କ ରୂପରେ ରାଜାଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ; ଏହି ଘଟଣାରୁ ଭଗବାନ ନିଜ ସଚ୍ଚା ଭକ୍ତଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯିବାର ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହି ସେନା ନାପିତ ବିଭାଗରେ ଅଭଙ୍ଗ ୧୦୮–୧୦୯ ରେ ପଦ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏବଂ ଏହି ଗୀତର ଅଳ୍ପ କିଛି ପୃଷ୍ଠା ପୂର୍ବରେ ଅଛି, ଓ ମହୀପତିଙ୍କ ଭକ୍ତବିଜୟର ବ୍ୟାପକ ଜୀବନୀ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
ପଣ୍ଢରୀର ପାଞ୍ଚ ଆଧାରର ପ୍ରଶଂସା
ଏହି କବିତା ପଣ୍ଢରପୁରର ପାଞ୍ଚ ମୂଳ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆଧାରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଗୌରବ କରେ: ନାମଘୋଷ, ପତାକା, ବୈଷ୍ଣବ ସନ୍ତ ଓ ଭକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ, ଏବଂ ଇଟା (ବୀଟ)।
Vitthal
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ