जातां पंढरीसी सुख वाटे जीवा — संत सेना महाराज अभंग
संत सेना महाराजांचा वारीचा अभंग: पंढरीला जाताना जिवाला जे सुख वाटते, त्याची उपमा त्रिभुवनात नाही.
श्लोक
पंढरीच्या वाटेने जाताना जिवाला अतीव सुख वाटते; आणि पुढे जाऊन साक्षात केशवाची (विठ्ठलाची) सानंद भेट घडताच चित्त परमानंदाने भरून जाते!
श्लोक 1
मी जगातील सर्व तीर्थक्षेत्रे हिंडून शोधून पाहिली; परंतु पंढरीच्या या आनंदाची बरोबरी करू शकेल अशी उपमा तिन्ही लोकांत कुठेही नाही!
श्लोक 2
असा गगनभेदी हरिनामाचा घोष, अशा वाऱ्यावर फडफडणाऱ्या भगव्या पताकांचे भार, आणि देहभान विसरून नाचणारे असे वैष्णव संत मला जगात इतरत्र कुठे तरी दाखवा!
श्लोक 3
पापांचे क्षालन करणारी अशी पवित्र चंद्रभागा, भक्तीचा पाया रचणारा असा निष्ठावंत भक्त पुंडलिक, आणि मधुर बासरी वाजवणारा असा साक्षात कान्हा मला इतरत्र कुठे दाखवा!
श्लोक 4
भक्ताच्या प्रेमासाठी विटेवर समचरण ठेवून कंबरेवर हात ठेवून उभा असलेला असा कनवाळू देव शोधूनही जगात कुठे सापडणार नाही; असा निश्चयपूर्वक आनंद अन्यत्र कुठेही नाही!
श्लोक 5
सेना महाराज म्हणतात, सकल संतांनी मला हाच गूढ मर्म आणि अंतरीची खूण सांगितली आहे की, या पंढरीच्या सुखापलीकडे मानवी जिवाला खरी शाश्वत विश्रांती त्रिभुवनात कुठेही मिळणार नाही!
श्लोक 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
संत सेना महाराज (१४वे शतक) हे वारकरी परंपरेतील अत्यंत श्रद्धावंत संत असून त्यांचा व्यवसाय राजाच्या दरबारातील न्हाव्याचा होता. अंतःकरणात विठ्ठलाचे अखंड ध्यान चालू असल्यामुळे एकदा ते साधनेत मग्न असताना साक्षात भगवंताने सेना महाराजांचे रूप घेऊन राजाची सेवा केली व राजाला आरशात भगवंताचे चतुर्भुज रूप दाखवले, अशी त्यांची कथा प्रसिद्ध आहे. हा प्रसंग स्वतः श्रीसंतगाथेच्या सेना न्हावी विभागात अभंग १०८-१०९ मध्ये पद्यरूपाने नोंदवलेला असून, याची व्यापक परंपरा महीपतींच्या भक्तविजय ग्रंथात (इंग्रजी अनुवाद: 'Stories of Indian Saints') जतन आहे. पंढरपूरच्या वार्षिक आषाढी वारीमध्ये जेव्हा लाखो वारकरी देहू आणि आळंदीहून चालत निघतात, तेव्हा चालण्याचा उत्साह वाढवण्यासाठी आणि थकवा दूर करण्यासाठी हा अभंग सामूहिक तालावर गायिला जातो. श्रीसंतगाथेत (ना. महाराज साखरे संपादित) हा अभंग सेना न्हावी विभागात क्र. ४९ वर आहे (पृष्ठ १६३, archive.org वरील प्रतीवरून पडताळलेले).
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Sena Nhavi
Sant Sena Nhavi च्या आणखी रचना
तुम्हाला माहीत आहे का?
वारीतील दिंडीचे प्राणगान
आषाढी-कार्तिकी वारीत टाळ-मृदुंगाच्या तालावर पाऊले टाकत लाखो वारकरी जेव्हा हा अभंग गातात, तेव्हा साऱ्या मार्गावर भक्तीचा पूर येतो.
विठ्ठलाचे नाई रूप
सेना महाराज पूजेत मग्न असताना राजाच्या रोषापासून भक्ताचे रक्षण करण्यासाठी साक्षात विठ्ठलाने सेनाचे रूप घेऊन राजाची सेवा केली, अशी अपूर्व भक्तीकथा जोडलेली आहे.
पंढरीची पंचसूत्री
या अभंगात नामघोष, भगवी पताका, संत-वैष्णव, चंद्रभागा आणि विटेवरील विठुराया या पंढरीच्या पाच महातीर्थांचे दर्शन घडते.
Vitthal
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत