ପ୍ରକୃତ ବୈଷ୍ଣବ କିଏ?
ଏହା ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଭଜନ, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତ ନିଜର ଅହଂକାର ଓ ବିଷୟାସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେବାର ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ପ୍ରକୃତ ବୈଷ୍ଣବ କିଏ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି — ଯେ ସଂସାରର ମାୟା ଛାଡ଼ି କେବଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ
କିଏ ବୈଷ୍ଣବ? ହଁ, ହଁ, ଏ କଥା ଶୁଣିବାକୁ କୁହେ, ସଂସାର ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ଶ୍ଲୋକ 1
କାମ ଓ ଲୋଭରେ ମାତି ଯାଏ, କାମରେ ହାଡ଼ି ଚାଣ୍ଡାଳ ପରି ହୋଇଯାଏ, ପ୍ରପଞ୍ଚରେ ଲୀନ ଯାହାର ମନ। ମୁଁ ବୈଷ୍ଣବ-ଅଭିମାନରେ ଡୁବିଛି ଏ ସଂସାରେ, ଛାଡ଼ିପାରୁନାହିଁ ବିଷୟ-ଧନ।
ଶ୍ଲୋକ 2
କୃଷ୍ଣ-ପଦ-ଛାୟା-ଆଶା ଛାଡ଼ି ବିଷୟ-ଅଭିଲାଷା, ଭଜେ ସଦା ଶ୍ରୀ-କୃଷ୍ଣ-ଚରଣ। ତାଙ୍କର ଦାସର ଦାସ ହୋଇ, ଏବେ ଏହି ଇଚ୍ଛା କରେ, ତୃଣାଧମ କର ଚରଣ।
ଶ୍ଲୋକ 3
ଅଭିମାନ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁହୀନ, ଦୀନ ହୋଇ, ସବେ ଦୟା କର ଆମାକୁ। ଏବେ ଏହି ଦୀନ-ହୀନ, ଭକ୍ତିବିନୋଦ କ୍ଷୀଣ, ଚରଣେ ଶରଣ ମାଗେ ଭାଇ।
ଶ୍ଲୋକ 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ବୁଧବାର, ଗୁରୁବାର ଓ ଏକାଦଶୀ
ପ୍ରାତଃକାଳ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ
ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ଲହୁଣୀ, ମିଶ୍ରି ଓ ହଳଦିଆ ଫୁଲ
- ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି, ପରମାନନ୍ଦ ଓ ଚିନ୍ତା ମୁକ୍ତି
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଭଜନଟି ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଯାହା ୧୯ମ ଶତାବ୍ଦୀର ମହାନ ଭକ୍ତ ଓ ସାଧକ ଶ୍ରୀଲ ଭକ୍ତିବିନୋଦ ଠାକୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭଜନ ବା କୀର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତ ନିଜର ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେବାର ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହାର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ବୈଷ୍ଣବ କିଏ — ଯେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦଛାୟାର ଆଶା ରଖି ସଂସାରର ମାୟା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ନିଜକୁ ତୃଣତୁଲ୍ୟ ମନେ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତିବିନୋଦ ପରି ଦୀନହୀନ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରଣ ମାଗନ୍ତି।
ଏହି ପାଠ ବିଷୟରେ
ରଚୟିତା: Bhaktivinoda Thakur
Bhaktivinoda Thakurଙ୍କ ଅଧିକ ରଚନା
ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ରୁ ଅଧିକ
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ରଚନାକାର
ଏହି ଭଜନଟି ଶ୍ରୀଲ ଭକ୍ତିବିନୋଦ ଠାକୁରଙ୍କ ରଚିତ। ସେ ଓଡ଼ିଆ, ବଙ୍ଗଳା ଓ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଭକ୍ତିଗୀତ ଲେଖିଛନ୍ତି। ଏହି ପଦଟିରେ ଜଣେ ଭକ୍ତର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷଣ ଓ ନମ୍ରତା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ
ପ୍ରଥମ ପଂକ୍ତିରେ “କେ ବୈଷ୍ଣବ?” ପ୍ରଶ୍ନ କରି ଭକ୍ତିବିନୋଦ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଉତ୍ତରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୈଷ୍ଣବ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହାର ସଂସାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ଆତ୍ମସମାଲୋଚନା
ଦ୍ଵିତୀୟ ପଦରେ କବି ନିଜକୁ କାମ ଓ ଲୋଭରେ ମତ୍ତ, ବୈଷ୍ଣବ-ଅଭିମାନରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ଓ ନମ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ।
ତୃଣାଧମ ଶବ୍ଦ
“ତୃଣାଧମ” ଅର୍ଥାତ୍ ତୃଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିକୃଷ୍ଟ। ଭଜନରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ଭକ୍ତି ମାର୍ଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ର ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ଶରଣାଗତିର ଶିକ୍ଷା
ଶେଷ ପଦରେ ଭକ୍ତିବିନୋଦ ଠାକୁର ନିଜକୁ “ଦୀନ-ହୀନ” ଓ “କ୍ଷୀଣ” ବୋଲି କହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ମାଗିଛନ୍ତି। ଏହା ଶରଣାଗତିର ମୂଳ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ – ଆପଣାକୁ ତୁଚ୍ଛ ମନେ କରି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା।
ସଂଗୀତ ଶୈଳୀ
ଏହି ପଦଟି ପଦାବଳୀ କୀର୍ତ୍ତନ ଶୈଳୀରେ ରଚିତ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ନଗର ସଂକୀର୍ତ୍ତନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏଥିରେ ଗୌରୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ଗଭୀର ଭାବ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
Krishna
ହିନ୍ଦୁ dharm ରୁ ଅଧିକ
ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା
ସେହି ଶିକ୍ଷା, ବିଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ
