ଅଷ୍ଟ ବୀରଟ୍ଟ ସ୍ଥଳମ୍
ଆଠଟି ଶିବ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ
ତାମିଲନାଡୁର ଆଠଟି ଶୈବ ମନ୍ଦିର, ଯେଉଁଠାରେ ଅହଂକାର ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ଶିବ ନିଜର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବୀରତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ; ଏଠାକୁ ଆସୁଥିବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
ଦ୍ରୁତ ଭକ୍ତି ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା (ଏକ ନଜରରେ)
- •ଏହା କ'ଣ: ତାମିଲନାଡୁର ଆଠଟି ପ୍ରାଚୀନ ଶୈବ ମନ୍ଦିରର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା। ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଶିବ ନିଜର ବୀର୍ଯମ୍, ଅର୍ଥାତ୍ ଦୈବୀ ପରାକ୍ରମ ଓ ଉଗ୍ର କୃପା ପ୍ରକାଶ କରି ଆଦିମ ବିଶ୍ୱ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ (କାଳ)କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଅପରାଧକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅହଂକାର (ଅହଂକାର)କୁ ଉତ୍ପାଟନ କରିଥିଲେ।
- •ଦର୍ଶନ / ଜପର ଫଳ: ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ, ଜନ୍ମାନ୍ତର ପାପ, ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୁଏ। ତିରୁକ୍କଡ଼ୈୟୂରର ଆୟୁଷ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଗ୍ରହଦୋଷ ନିବାରଣ, ଆନ୍ତରିକ ଦୁର୍ଗୁଣ (କାମ, କ୍ରୋଧ, ମଦ) ଉପରେ ବିଜୟ ଏବଂ ଶେଷରେ ସାୟୁଜ୍ୟ ମୁକ୍ତି କାମନା କରନ୍ତି।
- •କେବେ ଯିବେ: କାବେରୀ ଓ ଗଡ଼ିଲମ୍ ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳବାୟୁ ସୁଖଦ ଥିବା ଅକ୍ଟୋବର ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି (ଫେବୃଆରୀ/ମାର୍ଚ୍ଚ), ତିରୁବାତିରାଇ / ଆରୁଦ୍ର ଦର୍ଶନମ୍ (ଡିସେମ୍ବର/ଜାନୁଆରୀ) ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ଦିରର ସଂହାର ଉତ୍ସବ (ମନ୍ଦିରର ଯୁଦ୍ଧଲୀଳା ଉତ୍ସବ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
- •କେଉଁଠାରେ: ତାମିଲନାଡୁର କଡ଼ଲୁର, ବିଲ୍ଲୁପୁରମ, ତଞ୍ଜାଭୂର, ମୟିଲାଦୁତୁରାଇ ଓ ତିରୁବାରୂର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପ୍ତ। ପ୍ରମୁଖ ଯାତାୟାତ କେନ୍ଦ୍ର ହେଲା ଚେନ୍ନାଇ, ତିରୁଚିରାପଲ୍ଲୀ ଓ ମୟିଲାଦୁତୁରାଇ।
- •କିପରି (ବିଧି ଓ ନିୟମ):
୧. ଯାତ୍ରା କ୍ରମ: ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତର କ୍ଷେତ୍ର ତିରୁବଦିଗୈ ଓ ତିରୁକ୍କୋବିଲୂରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, କାବେରୀ ଡେଲ୍ଟା ଅଞ୍ଚଳରେ (ତିରୁକ୍କଣ୍ଡିୟୂର, ତିରୁବିର୍କୁଡି, ତିରୁପରିୟାଲୂର, ତିରୁକୁରୁକ୍କାଇ, ବଳୁବୂର) ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ତିରୁକ୍କଡ଼ୈୟୂରରେ ସମାପ୍ତ କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଏହାର ବିପରୀତ କରାଯାଏ।
୨. ମନ୍ଦିର ଶିଷ୍ଟାଚାର: ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧୋତି କିମ୍ବା କୁର୍ତ୍ତା, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାଢ଼ୀ କିମ୍ବା ସଲୱାର ପରି ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଭିତର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଚମଡ଼ାର ସାମଗ୍ରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ।
୩. ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ଅର୍ପଣ: ଗଡ଼ିଲମ୍ ନଦୀ ବା ଅମୃତ ତୀର୍ଥମ୍ ପରି ମନ୍ଦିରର ତୀର୍ଥରେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍ କିମ୍ବା ତେବାରମ୍ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି ବିଲ୍ୱପତ୍ର, କଞ୍ଚା ଦୁଗ୍ଧ, ମହୁ, ବିଭୂତି ଓ ପଦ୍ମମାଳା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ପୌରାଣିକ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରା
ଅଷ୍ଟ ବୀରଟ୍ଟ ସ୍ଥଳମ୍, ଅର୍ଥାତ୍ ବୀରତ୍ୱର ଆଠଟି ନିବାସ, ପୌରାଣିକ ଇତିହାସର ସେହି ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପରମ ସତ୍ୟ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ସନ୍ତୁଳନ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରେରିତ ପାର୍ଥିବ ସଂଘର୍ଷଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ଶିବଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ କର୍ମ ସଂହାର ପରମ କରୁଣାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି; ତାହା ହିଁ ଅନୁଗ୍ରହ। ଜୀବ ଓ ଦେବତା ଉଭୟଙ୍କୁ ବାନ୍ଧୁଥିବା ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅହଂକାରର ଆବରଣକୁ ତାହା ଚିରିଦିଏ।
ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ, ଶିବ ପୁରାଣ, ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ ଏବଂ ପେରିୟ ପୁରାଣମ୍ ଏହି ଆଠଟି ଦୈବୀ କର୍ମର ବିସ୍ତୃତ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧର ୮ରୁ ୧୦ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଶିବ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ, କାଳସଂହାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଗଜସଂହାର ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଭୈରବ ପରି ଉଗ୍ର ଅଥଚ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗୋଟିଏ ପାଠ ଦେଇଥିଲେ: ତପଃଶକ୍ତି, ଅମରତ୍ୱର ବର, ରାଜବଂଶ ବା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଭିମାନ—କୌଣସିଟି ସାର୍ବଜନୀନ ଧର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ।
୭ମ–୮ମ ଶତାବ୍ଦୀର ତେବାରମ୍ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଶୈବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅପ୍ପର, ସୁନ୍ଦରର ଓ ସମ୍ବନ୍ଧର ପରମାନନ୍ଦ ଭକ୍ତିରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି; ତାମିଲ ଶୈବଧର୍ମର ଭିତ୍ତି ଏଗୁଡ଼ିକ। ଏହି ଆଠଟି ପବିତ୍ର ଆସନ ଦର୍ଶନ କରିବା ମାନେ କାଳ, ମୃତ୍ୟୁ, କ୍ଷୟ ଓ ମାୟା ଉପରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପରମ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିବା।
ପବିତ୍ର ମନ୍ଦିର ଓ ସ୍ଥାନସମୂହ
ସନ୍ଥ, ମହର୍ଷି ଓ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା
ଅଷ୍ଟ ବୀରଟ୍ଟ ସ୍ଥଳମ୍ର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପବିତ୍ରତା ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ସଂରକ୍ଷିତ ଓ ପାଳିତ ହୋଇ ଆସିଛି:
- •ତିରୁନାବୁକ୍କରସର (ଅପ୍ପର): ଅସାଧ୍ୟ ଉଦର ବ୍ୟାଧି ସୂଲୈ ନୋୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଅପ୍ପର ତିରୁବଦିଗୈ ବୀରଟ୍ଟାନମ୍ରେ ଶୈବ ଧର୍ମକୁ ଫେରିଲେ। ତାଙ୍କ ଗାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସ୍ତୋତ୍ର କୂଟ୍ରୁବାୟିନବରୁ ବିଳକ୍କଗିଲ୍ଲୀର ଗାଇବା ମାତ୍ରେ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ସନାତନ ଧର୍ମର ମହାନ ସ୍ତୋତ୍ରକାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ହୋଇଗଲେ।
- •ସମ୍ବନ୍ଧର ଓ ସୁନ୍ଦରର: ଏହି ଆଠଟି ମନ୍ଦିର ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଶିବଙ୍କ ପରାକ୍ରମର ଗୂଢ଼ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଉଥିବା ଗଭୀର ତେବାରମ୍ ପଦିକମ୍ ରଚନା କଲେ।
- •ଅଭିରାମୀ ଭଟ୍ଟର: ତିରୁକ୍କଡ଼ୈୟୂରର ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସାଧକ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀ ଅଭିରାମୀ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ଲାଭ କଲେ। ଅଭିରାମୀ ଅନ୍ଦାଦି ରଚନା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅମାବାସ୍ୟାର ରାତିକୁ ଚମତ୍କାର ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ରାତି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥିଲେ।
- •ଚୋଳ, ପଲ୍ଲବ ଓ ନାୟକ ରାଜବଂଶ: ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ ଭବ୍ୟ ପଥର ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ଉଚ୍ଚ ଗୋପୁରମ୍ ଏବଂ ୯ମରୁ ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଚୋଳ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଲ୍ଲବ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ କାଂସ୍ୟ କୃତି ରହିଛି।
ପବିତ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଧ୍ୟାନ
ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆଠଟି ବୀରକର୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ବେଳେ, ଅହଂକାର, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ଧକାରର ମାୟା ଉପରେ ତାଙ୍କ ବିଜୟର ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତୁ:
संमोहनाय दुष्टानां शिष्टानां परिपालने ।
अष्टमूर्तेः पराशक्तिः वीरस्थानविहारिणी ॥
त्रैलोक्यरक्षादीक्षाय नमः कैलासवासिने ।
कालगर्वप्रणाशाय वीराधीश्वराय ते नमः ॥
ଭାବାର୍ଥ: ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି ଦମନ କରିବା ଏବଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆଠଟି ବୀରଧାମରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିଲୋକ ରକ୍ଷାର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା, କାଳର ଗର୍ବ ନାଶକାରୀ, କୈଲାସବାସୀ, ବୀରାଧୀଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ସଦା ବନ୍ଦନା।
ଆପଣ କଣ ଜାଣନ୍ତି?
ତିରୁବଦିଗୈ ବୀରଟ୍ଟାନମ୍ରେ, ପଲ୍ଲବ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଚମତ୍କାରରେ, ଗର୍ଭଗୃହ ବାହାରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ୧୬ ପାର୍ଶ୍ୱ ବିଶିଷ୍ଟ ମହିମାମୟ ଷୋଡ଼ଶ ଶିବଲିଙ୍ଗର (ଷୋଡ଼ଶ ଲିଙ୍ଗମ୍) ଛାୟା କେବେ ହେଲେ ଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ତିରୁକ୍କଡ଼ୈୟୂର ଷଷ୍ଟ୍ୟବ୍ଦପୂର୍ତ୍ତି (୬୦ତମ ଜନ୍ମଦିନ), ଭୀମରଥ ଶାନ୍ତି (୭୦ତମ) ଏବଂ ସଦାଭିଷେକମ (୮୦ତମ) ପରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ବିଧି ପାଳନ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର।
ବଳୁବୂରର ଗଜସଂହାର ମୂର୍ତ୍ତି କାଂସ୍ୟ ପ୍ରତିମା ଚୋଳ କଳାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧାତୁଶିଳ୍ପ କୃତି ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ହାତୀର ଚର୍ମ ଚିରି ଶିବ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଏଥିରେ ଜୀବନ୍ତ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ।
ଜୈନ ସନ୍ୟାସୀ ଧର୍ମସେନ ଭାବେ ରହିଥିବା ସନ୍ଥ ଅପ୍ପର, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ତିଲକବତିୟାର ଦେଇଥିବା ପବିତ୍ର ବିଭୂତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ତିରୁବଦିଗୈରେ ଏକ ପ୍ରାଣଘାତୀ ଉଦର ରୋଗରୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ; ତାହା ତାଙ୍କ ଶୈବ ଧର୍ମକୁ ଫେରିବାର ଚିହ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ତିରୁକ୍କଣ୍ଡିୟୂରରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ମସ୍ତକ ଛିନ୍ନ ହେବା ପରେ ତାହା ଶିବଙ୍କ ହାତରେ କପାଳ ରୂପେ ଲାଗି ରହିଲା; ତାହାରି ଫଳରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ନହେବା ଯାଏ ଶିବ ଭିକ୍ଷାଟନ ରୂପରେ ଭିକ୍ଷୁକ ସନ୍ୟାସୀ ଭାବେ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।