ਆਤਾਂ ਕੋਠੇਂ ਧਾਵੇ ਮਨ — ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਅਭੰਗ
ਜਗਦਗੁਰੂ ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਇੱਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਠਲ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਦਾ ਭਟਕਣਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਮਿਟ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੰਦ ਹੀ ਅਨੰਦ ਹੈ। ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਿੱਠਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਮਾਪ ਹਨ।
ਤੁਕਾਂ
ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਭਟਕੇਗਾ?
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਮਿਟ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਨੰਦ ਹੀ ਆਨੰਦ ਛਾ ਗਿਆ!
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪੱਕਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹਰਿ-ਨਾਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਸਦਾ ਲਈ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਦੀਨ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿੱਠਲ ਹੀ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਆਸਰੇ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਹਨ!
ਸ਼ਲੋਕ 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਠਲ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਮਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Sant Tukaram · Medieval Warkari Poet-Saint · 17th century, Maharashtra
A householder-saint of the Warkari tradition from Dehu, Maharashtra, who composed thousands of Abhangas (devotional verses) to Vitthal in plain, direct Marathi, often reflecting on his own hardships, doubts, and everyday struggles as a grain merchant.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
Arrest of the Wandering Mind
Verse 1 addresses the universal spiritual difficulty of an uncontrolled mind (Chanchala Mana), showing that stillness comes not by force but by falling in love with the Divine Feet.
Place in the Gatha
The hymn is abhanga no. 3746 of the Tukaram Gatha; its closing line calls Vitthal the 'true measure' (khare maap) of what is enough for the devotee.
The Brick as Anchor
The word Charana evokes Lord Vitthal standing on the sacred brick (Veet) offered by the devotee Pundalik, a picture of divine patience waiting for humanity.
Vitthal
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ