ਕਾਇਆ ਹੀ ਪੰਢਰੀ ਆਤਮਾ ਹਾ ਵਿੱਠਲ — ਸੰਤ ਏਕਨਾਥ ਅਭੰਗ
ਸੰਤ ਏਕਨਾਥ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਅਭੰਗ ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ—ਇਹ ਦੇਹੀ ਹੀ ਪੰਢਰਪੁਰ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਵਿੱਠਲ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਧਿਆਨ ਹੀ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨਦੀ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਢਰਪੁਰ ਹੈ; ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਠਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਗਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਧਾਰਾ ਹੀ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਵੇਖੋ! ਇਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਿਰਤੀਨਾਥ, ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ, ਸੋਪਾਨਦੇਵ, ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਅਤੇ ਨਾਮਦੇਵ—ਸਾਰੇ ਸੰਤ ਇੱਕੋ ਅਖੰਡ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਹੀ ਸੱਚਾ ਭਗਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਹੀ ਸਾਖਿਆਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਦਾਸ ਏਕਨਾਥ ਦਾ ਇਹੋ ਜਿਊਂਦਾ-ਜਾਗਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ!
ਸ਼ਲੋਕ 3
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਸੰਤ ਏਕਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ। ਪੰਡਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ ਜੀ ਦੇ ਗਾਇਨ ਨੇ ਇਸ ਅਭੰਗ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Sant Eknath
Sant Eknath ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
Internalized Geography of Bhakti
Eknath maps the sacred topography of Pandharpur onto the devotee's own inner life: the body is the town, devotion is the river Bhima, and the Self is Vitthal.
Compassion, Peace, Forgiveness
In the Gatha text the sandbank of the river is made of compassion, peace and forgiveness, where the Vaishnavas gather in joy, and the ten senses are brought together as in a gopalkala feast.
Classical Music Gem
Pandit Bhimsen Joshi's renditions of 'Kaya Hi Pandhari' remain among the most celebrated recordings of Marathi devotional music.