आतां कोठें धावे मन — संत तुकाराम अभंग

पंढरपूरच्या विठ्ठलाची संध्याकाळची आरती, जी पारंपरिकपणे संत नामदेवांच्या नावावर आहे; रखुमाईच्या शेजारी विटेवर उभ्या असलेल्या प्रभूंसाठी ती संपूर्ण महाराष्ट्रात गायली जाते.

विठ्ठलाला पहाटे हळुवारपणे जागे करणारी ही काकड आरती 'तुका म्हणे' या स्वाक्षरीमुळे संत तुकारामांची मानली जाते; ती पंढरपूर आणि संपूर्ण महाराष्ट्रात गायली जाते.

संत तुकारामांचा एकांताच्या आनंदावरील मराठी अभंग, ज्यात झाडांमध्ये आणि पक्ष्यांमध्ये राहण्याचा आनंद वर्णिला आहे, आणि हरिकथा हेच एकमेव भोजन आहे.

संत बहिणाबाईंचा अभंग: ज्ञानदेवांनी पाया रचला, नामदेवांनी विस्तार केला, एकनाथ स्तंभ झाले आणि तुकोबा वारकरी मंदिराचा कळस झाले.

संत चोखामेळांचा अभंग: ऊस वाकडा तरी रस सरळ, धनुष्य वाकडे तरी बाण सरळ. तसाच जन्माने भक्ताचा भाव कधी वाकडा होत नाही.

संत ज्ञानेश्वर महाराजांचा हरिपाठ म्हणजे वारकरी संप्रदायाचा प्राण आणि नित्य उपासनेचा महामंत्र आहे. अलंकापुरीच्या (आळंदी) पावन भूमीत रचलेले हे २८ अभंग अद्वैत ज्ञान आणि सगुण भक्तीचा अद्वितीय संगम आहेत. 'हरि मुखें म्हणा' या एकाच सहज सुलभ महामंत्राने चारही मुक्ती साध्य होतात आणि जन्म-मरणाचा फेरा मिटून जातो, अशी अलौकिक अनुभूती माऊली ज्ञानेश्वर या पाठातून भक्तांना देतात.

संत ज्ञानेश्वरांचा 'मोगरा फुलला': अंतरंगाच्या दारी लावलेला मोगरा गगनावरी गेला आणि त्याच्या फुलांचा शेला विठ्ठलचरणी अर्पिला.

संत ज्ञानेश्वरांचा 'रूप पाहतां लोचनीं': विठ्ठलाचे रूप पाहण्याचा आनंद, अनेक जन्मांच्या सुकृताचे फळ आणि सर्व सुखांचे आगर.

संत एकनाथांचा 'काया ही पंढरी': देहच पंढरी, आत्माच विठ्ठल आणि भाव-भक्ती हीच भीमा नदी.

संत एकनाथांचा अभंग: पंढरी हेच माझे माहेर, विठ्ठल-रखुमाई हेच आईबाप आणि पुंडलिक बंधू; माहेरच्या आठवणीची ओढ.