हेचि दान देगा देवा — संत तुकाराम अभंग
संत तुकारामांचा विठ्ठलाला छोटा प्रार्थना-अभंग: देवाचा विसर न पडो आणि संतसंग मिळो, हेच एकमेव दान; मुक्ती किंवा संपत्तीही नको.
श्लोक
हे देवा! मला केवळ हेच एक दान (वरदान) दे, की मला तुझे विस्मरण कधीही न व्हावे!
श्लोक 1
मी अत्यंत प्रेमाने आणि आवडीने तुझे गुणगान करत राहीन; हेच माझे सर्वस्व आणि हीच माझी खरी कमाई (पुंजी) आहे!
श्लोक 2
मला कोणत्याही प्रकारची मोक्ष-मुक्ती नको आणि सांसारिक धनसंपत्तीही नको; मला केवळ अखंड संतांचा सहवास आणि सत्संग दे!
श्लोक 3
तुकाराम महाराज म्हणतात, जर अशी भक्ती आणि संतसंग मिळत असेल, तर मला पुन्हा पुन्हा मातेच्या उदरात जन्म देऊन या संसारात आनंदाने पाठवले तरी चालेल!
श्लोक 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
संत तुकाराम (1608–1650) हे पंढरीच्या विठ्ठलाचे भक्त आणि वारकरी संप्रदायाचे संतकवी. 'हेचि दान देगा देवा' ही वारकरी संप्रदायातील अत्यंत प्रिय प्रार्थना असून कीर्तन-भजनाच्या समाप्तीला ती सर्वत्र गायली जाते. शास्त्रीय विचारात मोक्ष हे परम ध्येय मानले जाते, पण तुकोबा केवळ निर्मळ प्रेमभक्ती आणि संतसंग मागतात. शेवटच्या चरणात ते म्हणतात: देवा, तुझे गुण संतांमध्ये गाता यावेत म्हणून मला आनंदाने पुन्हा गर्भवासात घाल.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Tukaram · Medieval Warkari Poet-Saint · 17th century, Maharashtra
A householder-saint of the Warkari tradition from Dehu, Maharashtra, who composed thousands of Abhangas (devotional verses) to Vitthal in plain, direct Marathi, often reflecting on his own hardships, doubts, and everyday struggles as a grain merchant.
तुम्हाला माहीत आहे का?
मोक्षापेक्षा भक्ती श्रेष्ठ
चरण 3 मध्ये 'नलगे मुक्ति आणि संपदा' असे आहे: संतांसह देवाचे नाम गाणे संपणार असेल, तर तुकोबांना मुक्ती किंवा संपत्ती दोन्ही नको.
समाप्तीची प्रार्थना
ज्ञानेश्वरीच्या शेवटी जसे पसायदान, तसेच कीर्तन आणि वारकरी मेळावे संपताना हा छोटा अभंग सर्वत्र गायला जातो आणि अनेक वारकरी कुटुंबांना तो मुखोद्गत असतो.
पुनर्जन्माचा आनंद
चरण 4 मधील 'तुका म्हणे गर्भवासीं । सुखें घालावें आम्हांसी' ही ओळ केवळ ईश्वरप्रेमासाठी आणि संतसंगासाठी आनंदाने पुन्हा जन्म घेण्याची तयारी दाखवते.
पाठ आणि आवृत्त्या
हा अभंग तुकाराम गाथेत आढळतो; गाथेचे अभंग क्रमांक आवृत्त्यांनुसार वेगळे असतात. archive.org वरील गाथेच्या प्रतीत 'हेंचि दान देगा देवा । तुझा विसर न व्हावा' असा पाठ आहे, जो या पानाशी जुळतो.
Vitthal
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत