श्रीज्ञानेश्वरीतील पसायदान
पसायदान हे संत ज्ञानेश्वरांचे ज्ञानेश्वरीच्या अठराव्या अध्यायातील (18.1794–1802) समारोपाचे मागणे आहे; सर्व जीवांचे कल्याण, मैत्री आणि सद्भाव यासाठीची प्रार्थना.
श्लोक
आता विश्वाच्या आत्म्यासमान असलेल्या देवा, या वाचिक यज्ञाने तू संतुष्ट हो, आणि संतुष्ट होऊन मला हे पसायदान दे.
श्लोक 1
दुष्टांची वक्रता नष्ट होवो, त्यांची सत्कर्मात आवड वाढो, आणि सर्व प्राण्यांमध्ये परस्पर मैत्री निर्माण होवो.
श्लोक 2
पापांचे अंधकार नाहीसे होवो, संपूर्ण जग स्वधर्मरूपी सूर्याने प्रकाशित होवो, आणि प्रत्येक प्राणी जे जे इच्छितो ते ते प्राप्त करो.
श्लोक 3
ईश्वरनिष्ठांची मंडळी सर्वत्र वर्षाव करो, आणि पृथ्वीवर सर्व भूतांशी त्यांची अखंड भेट होवो.
श्लोक 4
कल्पवृक्षांची उपवने असोत, चेतना देणाऱ्या चिंतामणींची गावे असोत, आणि अमृताचे सागर बोलत असोत.
श्लोक 5
चंद्र निर्दोष असो, सूर्य तापरहित असो, आणि सर्व सज्जन लोक नेहमी आपले सोयरे होवोत.
श्लोक 6
थोडक्यात, तिन्ही लोकांत सर्वजण सुखी व परिपूर्ण होवोत, आणि ते अखंडपणे आदिपुरुषाची भक्ती करोत.
श्लोक 7
आणि या ग्रंथावर उपजीविका करणाऱ्यांना, विशेषतः या लोकी, दृष्ट व अदृष्ट अशा दोन्ही प्रकारच्या विजयाची प्राप्ती होवो.
श्लोक 8
येथे श्री विश्वेश्वर म्हणतात, हा पसायदान होईल. या वराने ज्ञानदेव सुखी झाले.
श्लोक 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
पसायदान हे संत ज्ञानेश्वर (ज्ञानदेव) यांनी भगवद्गीतेवर मराठीत रचलेल्या ज्ञानेश्वरीचे समारोपाचे मागणे आहे. ते अठराव्या अध्यायाच्या शेवटी 1794 ते 1802 या ओव्यांत येते, आणि त्या अध्यायाच्या शेवटच्या ओव्यांत ग्रंथरचनेचे साल शके 1212 (इ.स. 1290) असे सांगितले आहे. हे वारकरी संप्रदायातील आहे आणि ज्ञानेश्वरीच्या पारायणाच्या समाप्तीला तसेच विश्वकल्याणाची नित्य प्रार्थना म्हणून म्हटले जाते. या नऊ ओव्यांत सर्व प्राणिमात्रांना शांती, सद्धर्म आणि संतसंगतीचे मागणे आहे.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Dnyaneshwar · Medieval Warkari Poet-Saint · 13th century, Maharashtra
A Marathi philosopher-saint who, tradition holds, composed the Dnyaneshwari — a celebrated Marathi commentary on the Bhagavad Gita — in his teens. He is considered a foundational figure of the Warkari (Vitthal-devotee) tradition of Maharashtra, and his Pasaydan is recited to this day as a universal prayer for the wellbeing of all beings.
Sant Dnyaneshwar च्या आणखी रचना
तुम्हाला माहीत आहे का?
रचनाकार आणि काळ
या ओव्या संत ज्ञानेश्वरांनी भगवद्गीतेवर रचलेल्या ज्ञानेश्वरीचा समारोप करतात. परंपरेनुसार त्यांनी हा ग्रंथ अगदी तरुण वयात रचला; अठराव्या अध्यायाच्या शेवटी शके 1212 (इ.स. 1290) असे साल दिले आहे.
ग्रंथातील स्थान
प्रचलित आवृत्त्यांत पसायदान हे अठराव्या अध्यायातील ओव्या 1794 ते 1802 आहे. त्यानंतरच्या 1803 ते 1811 ओव्यांत स्थळ आणि साल सांगितले आहे; म्हणून ही प्रार्थना ग्रंथाचा कळस आहे, शेवटची ओळ नव्हे.
रचनेचे स्वरूप
या प्रार्थनेत एकूण 9 ओव्या आहेत. प्रत्येक ओवीत एक विशिष्ट मागणे आहे: दुष्टांचे वैगुण्य जावे, सर्व जीवांत मैत्री वाढावी, इच्छापूर्ती व्हावी, संतांची मांदियाळी भेटावी आणि ईश्वरभक्ती अखंड राहावी.
प्रतीकात्मक भाषा
पाचव्या ओवीत कल्पतरूंचे आरव आणि चेतनाचिंतामणींचे गाव अशी रूपके येतात; कल्पतरू आणि चिंतामणी हे इच्छा पुरवणारे पौराणिक स्रोत आहेत. सहाव्या ओवीत सज्जन हे निष्कलंक चंद्र आणि तापरहित सूर्यासारखे असावेत असे मागितले आहे.
समारोप
शेवटच्या ओवीत 'श्रीविश्वेश्वरावो' म्हणाला, 'हा दानपसावो होईल', आणि या वराने ज्ञानदेव सुखी झाला असे म्हटले आहे. विश्वेश्वर म्हणजे विश्वाचा स्वामी, परंपरा त्याला ईश्वर मानते; काही अभ्यासक यात गुरू निवृत्तिनाथांचा निर्देश पाहतात.
Vitthal
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत