પસાયદાન
સર્વના કલ્યાણ માટે જ્ઞાનેશ્વરની પ્રાર્થના
પસાયદાન એ સંત જ્ઞાનેશ્વરની જ્ઞાનેશ્વરીના સમાપનની પ્રાર્થના છે (૧૮.૧૭૯૪–૧૮૦૨), જેમાં સર્વ પ્રાણીઓના કલ્યાણ અને મૈત્રી માટે ઈશ્વરની કૃપા માગવામાં આવે છે.
શ્લોકો
હવે, આ વાગ્યજ્ઞ દ્વારા વિશ્વાત્મક દેવ પ્રસન્ન થાઓ, અને પ્રસન્ન થઈને મને આ પસાયદાન આપો.
શ્લોક 1
દુષ્ટોની વિપત્તિઓ દૂર થાઓ, તેમની સત્કર્મોમાં રુચિ વધો, અને સર્વ પ્રાણીઓમાં પરસ્પર મૈત્રી સ્થપાઓ.
શ્લોક 2
પાપોનું અંધકાર દૂર થાઓ, વિશ્વ પોતાના સ્વધર્મરૂપી સૂર્યથી પ્રકાશિત થાઓ, અને પ્રત્યેક પ્રાણી જે ઇચ્છે તે પામો.
શ્લોક 3
ઈશ્વરનિષ્ઠ ભક્તોની મંડળીઓ વરસતી રહો, અને તેઓ અવિરતપણે પૃથ્વી પરના સર્વ પ્રાણીઓને મળતા રહો.
શ્લોક 4
કલ્પવૃક્ષોના બગીચા થાઓ, ચેતન ચિંતામણી રત્નોના ગામડાં થાઓ, અને અમૃતની વાતો કરતા સમુદ્રો થાઓ.
શ્લોક 5
ચંદ્ર નિર્દોષ થાઓ, સૂર્ય તાપરહિત થાઓ, અને તેવા સર્વ સજ્જનો સદા મિત્રરૂપ થાઓ.
શ્લોક 6
સંક્ષેપમાં, ત્રણેય લોકમાં સર્વ સુખી અને પૂર્ણ થાઓ, અને અખંડપણે આદિપુરુષની ભક્તિ કરો.
શ્લોક 7
અને આ ગ્રંથથી જીવનારાઓ, ખાસ કરીને આ લોકમાં, દૃશ્ય અને અદૃશ્ય બંનેમાં વિજયી થાઓ.
શ્લોક 8
અહીં શ્રી વિશ્વેશ્વર કહે છે, આ દાનપસાવો થશે; આ વરદાનથી જ્ઞાનદેવ સુખી થયા.
શ્લોક 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
દરરોજ અથવા શુભ તિથિઓ પર
બ્રહ્મ મુહૂર્ત (સવારે 4 થી 6) અથવા સંધ્યા વેળા
ઘીનો દીવો, ધૂપ, તાજાં ફૂલો અને નૈવેદ્ય
- માનસિક શાંતિ, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને સકારાત્મક ઊર્જા
પૃષ્ઠભૂમિ
પસાયદાન (કૃપાદાનની યાચના) એ સંત જ્ઞાનેશ્વર (જ્ઞાનદેવ પણ કહેવાય) રચિત, ભગવદ્ગીતા પરના મરાઠી ભાષ્ય જ્ઞાનેશ્વરીની સમાપન પ્રાર્થના છે. તે અધ્યાય ૧૮ના અંતે ઓવી ૧૭૯૪ થી ૧૮૦૨ તરીકે આવે છે, અને તે અધ્યાયની અંતિમ પંક્તિઓ આ કૃતિનું વર્ષ શક ૧૨૧૨ (૧૨૯૦ ઈ.સ.) દર્શાવે છે. તે મહારાષ્ટ્રની વારકરી પરંપરાનું છે અને જ્ઞાનેશ્વરીના પાઠના અંતે તથા સર્વના કલ્યાણ માટેની દૈનિક પ્રાર્થના તરીકે પઠવામાં આવે છે. તેની નવ ઓવીઓ દરેક પ્રાણી માટે શાંતિ, ધર્મ અને સત્પુરુષોના સંગની કામના વ્યક્ત કરે છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Sant Dnyaneshwar · Medieval Warkari Poet-Saint · 13th century, Maharashtra
A Marathi philosopher-saint who, tradition holds, composed the Dnyaneshwari — a celebrated Marathi commentary on the Bhagavad Gita — in his teens. He is considered a foundational figure of the Warkari (Vitthal-devotee) tradition of Maharashtra, and his Pasaydan is recited to this day as a universal prayer for the wellbeing of all beings.
Sant Dnyaneshwar ની વધુ રચનાઓ
શું તમે જાણો છો?
લેખક અને તારીખ
આ ઓવીઓ જ્ઞાનેશ્વરીની સમાપ્તિ કરે છે—ભગવદ્ગીતા પરનું મરાઠી ભાષ્ય, જે સંત-કવિ જ્ઞાનેશ્વર (જ્ઞાનદેવ) રચ્યું છે. પરંપરા માને છે કે તેમણે તે કિશોરાવસ્થાના મધ્યભાગમાં રચ્યું; અધ્યાય ૧૮ના અંતે આપેલો કોલોફોન તેનું વર્ષ શક ૧૨૧૨ (૧૨૯૦ ઈ.સ.) આપે છે.
ગ્રંથમાં સ્થાન
પ્રમાણભૂત આવૃત્તિઓમાં પસાયદાન અધ્યાય ૧૮ની ઓવી ૧૭૯૪ થી ૧૮૦૨ છે. ત્યારબાદની ઓવી ૧૮૦૩ થી ૧૮૧૧ સ્થળ અને વર્ષનો ઉલ્લેખ કરે છે, તેથી આ પ્રાર્થના ગ્રંથની છેલ્લી પંક્તિ નહીં પણ કૃતિની પરાકાષ્ઠા છે.
રચના
પ્રાર્થનામાં નવ ઓવી છે, જે ટૂંકી કાફિયાબદ્ધ પંક્તિઓનો સરળ મરાઠી ભક્તિ-છંદ છે. દરેક ઓવી એક ચોક્કસ કલ્યાણની યાચના કરે છે: દુષ્ટતાનું નિવારણ, સર્વ પ્રાણીઓ વચ્ચે મૈત્રી, ઇચ્છાઓની પૂર્તિ, ભક્તોનો સંગ અને ઈશ્વર પ્રત્યે અવિચળ ભક્તિ.
મુખ્ય પ્રતિમાઓ
પાંચમી ઓવી કલ્પતરુઓના ઉપવન અને ચિંતામણિ (સજીવ વિચાર-રત્નો)ના ગામને આહ્વાન કરે છે—દરેક ઇચ્છાના પૌરાણિક સ્રોત—જે સર્વ પ્રાણીઓ તરફ વહેવાની આશા રાખેલી ઉદારતાનું ચિત્ર છે. છઠ્ઠી ઓવી માગે છે કે સજ્જનો નિષ્કલંક ચંદ્ર અને તાપરહિત સૂર્ય જેવા બને.
અંતિમ ઓવી
અંતિમ ઓવીમાં જ્ઞાનેશ્વર કહે છે કે શ્રી વિશ્વેશ્વરે ‘આ કૃપાદાન થાઓ’ એવું ઘોષિત કર્યું, અને તે વરદાનથી જ્ઞાનદેવ સુખી થયા. વિશ્વેશ્વર, વિશ્વના સ્વામી, પરંપરા દ્વારા ઈશ્વર તરીકે સમજાય છે, અને કેટલાક વાચકો તેમાં તેમના ગુરુ નિવૃત્તિનાથને જુએ છે.
Vitthal
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો