सुंदर ते ध्यान उभें विटेवरी — संत तुकाराम अभंग
संत तुकारामांचा अभंग: विटेवर उभ्या, कटीवर हात ठेवलेल्या, तुळशीहार आणि पितांबरधारी पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे सुंदर ध्यान.
श्लोक
विटेवर समचरण उभे राहिलेले आणि दोन्ही हात कमरेवर ठेवलेले ते ध्यान किती सुंदर आणि विलोभनीय आहे!
श्लोक 1
गळ्यात तुळशीचा सुगंधी हार आणि कमरेला पिवळा पितांबर नेसलेले हेच रूप माझ्या मनाला निरंतर अत्यंत आवडते.
श्लोक 2
दोन्ही कानांत मकराकार कुंडले लखलखत आहेत आणि गळ्यात दिव्य कौस्तुभमणी दैदिप्यमान प्रकाशाने तळपतो आहे.
श्लोक 3
तुकाराम महाराज म्हणतात, माझे संपूर्ण सुख यातच सामावलेले आहे; मी अत्यंत प्रेमाने आणि आवडीने माझ्या विठुरायाचे हे श्रीमुख निरंतर पाहत राहीन!
श्लोक 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
संत तुकाराम (1608–1650) यांनी हा अभंग पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे दर्शन म्हणून रचला: विटेवर उभा, कटीवर हात ठेवलेला. वारकरी संप्रदायातील हे अत्यंत प्रिय ध्यान कीर्तन-भजनांत आणि पहाटेच्या काकड आरतीच्या पूजेत गायले जाते. तुकाराम गाथेच्या छापील आवृत्त्यांत तो आरंभीच्या अभंगांत येतो; काही आवृत्त्यांत क्रमांक 1 तर काहींत क्रमांक 2. आख्यायिका सांगते की भगवान कृष्ण भक्त पुंडलिकाच्या भेटीला आले तेव्हा आईवडिलांची सेवा करत असलेल्या पुंडलिकाने उभे राहण्यासाठी विटेवर फेकली, आणि तेव्हापासून विठ्ठल भक्तांची वाट पाहत त्या विटेवर उभा आहे.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Sant Tukaram · Medieval Warkari Poet-Saint · 17th century, Maharashtra
A householder-saint of the Warkari tradition from Dehu, Maharashtra, who composed thousands of Abhangas (devotional verses) to Vitthal in plain, direct Marathi, often reflecting on his own hardships, doubts, and everyday struggles as a grain merchant.
तुम्हाला माहीत आहे का?
गाथेतील आरंभीच्या अभंगांपैकी
तुकाराम गाथेच्या छापील आवृत्त्यांत हा अभंग आरंभीच्या अभंगांत येतो; काही आवृत्त्यांत क्रमांक 1, काहींत 2. archive.org वरील गाथेच्या प्रतीत याच ओळी आढळतात.
पुंडलिकाची वीट
सिंहासनावर न बसता विठ्ठल साध्या भाजलेल्या विटेवर उभा आहे; हे आईवडिलांच्या भक्तीसाठी ईश्वराने स्वतः नम्र होण्याचे प्रतीक आहे.
अलंकार
चरण 2 मध्ये तुळशीहार आणि पितांबर, तर चरण 3 मध्ये मकरकुंडले आणि गळ्यातील कौस्तुभमणी येतात; हे सर्व विष्णूरूपाचे द्योतक आहे.
प्रभातकालीन ध्यान
पंढरपुरात आणि वारकऱ्यांच्या घरी पहाटेच्या पूजेत 'उठा पांडुरंगा' या काकड आरतीसोबत हे ध्यान गायले जाते.
Vitthal
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत