ਲ੍ਹਾਨਪਣ ਦੇਗਾ ਦੇਵਾ — ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਅਭੰਗ
ਜਗਦਗੁਰੂ ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਅਮਰ ਭਜਨ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ, ਨਿਮਾਣਾਪਣ ਬਖ਼ਸ਼ੋ!' ਕਿਉਂਕਿ ਨਿੱਕੀ ਕੀੜੀ ਖੰਡ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਸਹਿਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੁਕਾਂ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਮਾਣਾਪਣ ਬਖ਼ਸ਼ੋ! ਵੇਖੋ, ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੀੜੀ ਕਿਵੇਂ ਖੰਡ ਦਾ ਦਾਣਾ ਮੌਜ ਨਾਲ ਛਕਦੀ ਹੈ!
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਚੌਦਾਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਰਤਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸੇ ਵਡੱਪਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਮਹਾਵਤ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੀ ਮਾਰ ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਓਨੇ ਹੀ ਔਖੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਝੱਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਵੋ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀਆਂ 'ਤੇ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਧੂਫ਼, ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਜਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਸੰਤ ਤੁਕਾਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਝੂਠੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Sant Tukaram · Medieval Warkari Poet-Saint · 17th century, Maharashtra
A householder-saint of the Warkari tradition from Dehu, Maharashtra, who composed thousands of Abhangas (devotional verses) to Vitthal in plain, direct Marathi, often reflecting on his own hardships, doubts, and everyday struggles as a grain merchant.
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
The Ant and the Elephant
Tukaram's analogy of the ant (Mungi) and the elephant (Airavata) is one of the most frequently quoted philosophical metaphors across Maharashtra's cultural ethos.
Greatness and Its Price
The poem turns worldly ranking upside down: the elephant's size earns it the goad, while the ant's smallness lets it taste sugar freely.
Universal Satsang Anthem
This abhanga is sung as a foundational meditative lesson across all Warkari Kirtans to instill ego-surrender in spiritual seekers.
Vitthal
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ