प्रातःकालीनवैष्णवप्रार्थना

श्री श्याम चालीसा एक भक्तिपूर्ण स्तोत्रम् अस्ति यत् खाटू श्यामम् (कलियुगस्य अवतारम्) उद्दिश्य रचितम्। अस्य पाठेन भक्ताः सुखसम्पत्तिं रोगनिवारणं च प्राप्नुवन्ति।

इयं कृष्णचालीसा चत्वारिंशत् पद्यैः युक्ता स्तुतिः। अत्र श्रीकृष्णस्य बाललीलाः, पराक्रमाः, उपदेशाः च वर्णिताः।

इयं अष्टकस्वरूपा भक्तिस्तोत्रात्मिका रचना विष्णोः बहूनि पवित्रनामानि सम्बोधयति, सर्वेषां दुःखानां निवारणाय च प्रार्थयते। अस्य स्तोत्रस्य पाठेन सांसारिकಾಸक्तानां जन्ममृत्युचक्रस्य च मुक्तिः प्राप्यते इति विश्वस्यते।

इदं भगवतो विष्णुः, विशेषतः कृष्णस्य रामस्य च रूपेण, दिव्यनामगुणानां कीर्तनेन आराधकानां अष्टभक्तीत्य्मकानां श्लोकानां सङ्ग्रहः अस्ति। एतत् प्रायः आशीर्वादस्य, संरक्षणस्य, ईश्वरस्य समीपतायाः च प्राप्तये जप्यते।

अयं षोडशाक्षरः महामन्त्रः भगवतः श्रीकृष्णस्य नामजपार्थं प्रसिद्धः। अस्य नित्यजपेन भक्तिः वर्धते, मनः शुद्ध्यति, च मोक्षप्राप्तिः भवति।

एषः भजनः भगवतः जगदीशस्य (विष्णोः) स्तुतिः अस्ति। भक्ताः एनं गायन्ति येन तेषां दुःखं नश्यति सुखं च लभ्यते।

अष्टभिः श्लोकैः रचितम् इदं स्तोत्रं भगवतः श्रीकृष्णस्य सर्वेषाम् अङ्गव्यापारगुणानां माधुर्यं वर्णयति। प्रतिश्लोकम् 'मधुराधिपतेः अखिलं मधुरम्' इति पादेन सर्वं मधुरत्वेन उद्घोषयति।

इदं पारम्परिकं हिन्दुस्तोत्रम् (आरती) भगवतः कृष्णस्य स्तुतये गीयते, यत्र तस्य दिव्यसौन्दर्यम्, मोहनवेणुगानम्, वृन्दावनस्य पवित्रभूमौ तस्य प्रियसान्निध्यं च वर्ण्यते। इदं दीपस्य भक्तेः आनन्ददायकं नैवेद्यम्, कृष्णं प्रियगोपालं भक्तशोकहर्तारं च आचक्षाणम्।

इदं शिक्षाष्टकं नाम अष्टश्लोकी स्तोत्रम्। अत्र श्रीकृष्णस्य नामसङ्कीर्तनस्य महिमा वर्णितः, भक्त्या नामग्रहणं कर्तुं शिक्षा दत्ता।

इदं स्तोत्रं भगवतः श्रीविष्णोः द्वादश पवित्रनामानि स्तौति। एतानि नामानि श्रीरामश्रीकृष्णयोः अपि अन्तर्भवन्ति, अतः भक्ताः एतत् स्तोत्रं श्रद्धया पठन्ति।