अद्वैताष्टकम् (हुहुंकार गर्जनादि)
इदं स्तोत्रं श्रीअद्वैताचार्यस्य चरणारविन्दयोः ध्यानं प्रार्थनां च कुर्वत् भक्तेः महत्त्वं बोधयति। अष्टभिः श्लोकैः रचितम् एतत् अद्वैताष्टकं नामकं गीतम्।
पद्यानि
हुहुङ्कारेण गर्जनादिना च अहोरात्रं विद्यमानं सद्गुणं, हे कृष्ण राधिकानाथ, प्रार्थनादिभावनं धूपदीपकस्तुरी च चन्द्रनादिलेपनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 1
गङ्गावारि मनोहारि तुलस्यादिमञ्जरी, कृष्णज्ञानसदाध्यानं प्रेमवारिझर्झरी, कृपाब्धिः करुणानाथः भविष्यति प्रार्थनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 2
मुहुर्मुहुः कृष्ण कृष्ण उच्चैः स्वरे गायतं, अहे नाथ जगत्त्रातः मम दृष्टिगोचरम्, द्विभुज करुणानाथ दीयतां सुदर्शनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 3
श्रीअद्वैतप्रार्थनार्थं जगन्नाथालयं, शचीमातुर्गर्भजातं चैतन्यकरुणामयम्, श्रीअद्वैतसङ्गरङ्गकीर्तनविलासनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 4
अद्वैतचरणारविन्दज्ञानध्यानभावनं, सदाद्वैतपादपद्मरेणुराशिधारणम्, देहि भक्तिं जगन्नाथ रक्ष मामभजनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 5
सर्वदातः सीतानाथ प्राणेश्वर सद्गुणं, ये जपन्ति सीतानाथपादपद्मकेवलम्, दीयतां करुणानाथ भक्तियोगः तत्क्षणं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 6
श्रीचैतन्य जयाद्वैत नित्यानन्द करुणामयं, एक अङ्ग त्रिधामूर्ति कैशोरादि सदा वरम्, जीवत्राण भक्तिज्ञान हुङ्कारादि गर्जनं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 7
दीनहीननिन्दकादि प्रेमभक्तिदायकं, सर्वदातः सीतानाथ शान्तिपुरनायकम्, रागरङ्गसङ्गदोषकर्मयोगमोक्षणं, सीतानाथस्य अद्वैतचरणारविन्दभावनम् ।
श्लोकः 8
इति सार्वभौमभट्टाचार्यविरचितम् अद्वैताष्टकं सम्पूर्णम् ।
श्लोकः 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
बुधवासरः गुरुवासरः एकादशी च
प्रातःकाले सन्ध्याकाले च
तुलसीदलानि, नवनीतं, खण्डशर्करा, पीतपुष्पं च
- पराभक्तिः, परमानन्दः, शोकनिवृत्तिः
पृष्ठभूमिः
इदम् अद्वैताष्टकं श्रीसार्वभौमभट्टाचार्येण विरचितम्। गौडीयवैष्णवपरम्परायाम् अस्य प्रयोगः भजनकीर्तनादौ भवति। अत्र श्रीअद्वैताचार्यस्य (सीतानाथस्य) चरणारविन्दयोः ध्यानं प्रार्थना च प्रधानतया वर्णिता। सार्वभौमभट्टाचार्यः श्रीचैतन्यमहाप्रभोः समकालीनः आसीत्, अतः अष्टकमिदं तस्य भक्तिभावस्य सुन्दरं प्रतिबिम्बम्।
अस्य पाठस्य विषये
रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
ज्ञातव्य-विशेषः
रचयिता
सार्वभौमभट्टाचार्यः नवद्वीपे नैयायिकशिरोमणिरासीत् । स च श्रीचैतन्यमहाप्रभुसमागमात् प्रभावितः सन् अद्वैताचार्यस्य स्तुतिमिमामरचीत् । अस्य भक्तेः प्रभावः अद्वैताष्टकमिति प्रसिद्धम् ।
स्तुत्यः
श्रीअद्वैताचार्यः महाविष्णोः अवतारः इति मन्यते । तस्य पत्नी श्रीसीता देवी, अतः 'सीतानाथ' इति नाम । अयं श्रीकृष्णचैतन्यस्य आन्दोलनस्य प्रमुखः आधारः आसीत् ।
रचनाप्रकारः
अष्टकं नाम अष्टानां श्लोकानां स्तोत्रम् । प्रत्येकस्मिन् श्लोके 'सीतानाथाद्वैतचरणारविन्दभावनम्' इति पादः पुनरुच्यते । अनेन भक्तः अद्वैतचरणारविन्दध्यानं नित्यं स्मरति ।
तत्त्वम्
अत्र श्रीचैतन्यः, श्रीअद्वैतः, श्रीनित्यानन्दश्च एकाङ्गमूर्तिः इति वर्णितम् । त्रयः अपि भगवतः कृष्णस्य लीलायाः विविधरूपाः इति भावः । अयं गौडीयवैष्णवसम्प्रदायस्य मूलसिद्धान्तः ।
साधनम्
अत्र धूपदीपकस्तुरीचन्द्रनादिलेपनम् इत्यादि अर्चनसामग्री उल्लिखिता । गङ्गाजलतुलसीमञ्जरी च पूजायाः प्रमुखाः अङ्गाः । एतेन बाह्यपूजायाः आन्तरिकध्यानस्य च समन्वयः दर्शितः ।
