अद्वैताष्टकम्
यो ‘अद्वैताष्टक’ नामक आठ श्लोकको भजन हो, जसमा भगवान् कृष्ण, राधा, चैतन्य महाप्रभु, र अद्वैत आचार्यप्रति विनयपूर्ण प्रार्थना गरिएको छ।
श्लोक
हुहुङ्कार गर्जना र रातदिन सद्गुणको चिन्तन, 'हे कृष्ण! हे राधिकानाथ!' भन्ने प्रार्थना, धुप, दीप, कस्तूरी र चन्दनको लेपन, र सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान।
श्लोक 1
मनमोहक गङ्गाजल र तुलसीको मञ्जरी चढाउँदै, कृष्णको ज्ञान र निरन्तर ध्यानमा प्रेमाश्रुको धारा बहाउँदै, 'हे कृपाका सागर, हे करुणाका नाथ!' भनी प्रार्थना गर्दै, सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 2
बारम्बार उच्च स्वरमा 'कृष्ण कृष्ण' गाउँदै, 'हे नाथ! हे जगत्का रक्षक! मेरो दृष्टि अगाडि प्रकट हुनुहोस्। हे दुई हात भएका करुणाका नाथ! मलाई आफ्नो सुन्दर दर्शन दिनुहोस्' भन्दै, सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 3
श्री अद्वैत आचार्यको प्रार्थनाका कारण जगन्नाथ मिश्रको घरमा शचीमाताको गर्भबाट दयालु श्री चैतन्य महाप्रभुको अवतार भयो, जो श्री अद्वैतको साथमा कीर्तनमा आनन्दपूर्वक विहार गर्नुहुन्छ; ती सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 4
श्री अद्वैतको चरणकमलको ज्ञान, ध्यान र चिन्तन गर्नु, सदा उहाँको चरणधुली शिरमा धारण गर्नु, र 'हे जगन्नाथ! म भजनहीनलाई भक्ति दिनुहोस् र मेरो रक्षा गर्नुहोस्' भन्दै, सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 5
हे सदा सर्वदाता, सीताका नाथ, प्राणेश्वर, सद्गुणी! जो केवल सीतापति अद्वैतको चरणकमलको जप र चिन्तन गर्छन्, 'हे करुणानाथ! उनीहरूलाई तुरुन्तै भक्तियोग प्रदान गर्नुहोस्' भन्दै, सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 6
दयालु श्री चैतन्य, श्री अद्वैत र श्री नित्यानन्द, जो एकै अंग भए पनि तीन धामका स्वरूप हुनुहुन्छ र सदा किशोर अवस्थाका हुनुहुन्छ; जीवहरूका उद्धारका लागि भक्ति र ज्ञान फैलाउन हुङ्कार गर्जने, ती सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 7
दीन, हीन र निन्दकहरूलाई पनि प्रेमभक्ति प्रदान गर्ने, सबै कुरा दिनेवाला, सीतापति, शान्तिपुरका नायक, र आसक्ति, भौतिक सुख, कुसङ्ग तथा कर्मको बन्धनबाट मुक्ति दिनेवाला सीतापति अद्वैत आचार्यको चरणकमलको ध्यान गर्नु।
श्लोक 8
यसरी सार्वभौम भट्टाचार्यद्वारा रचित अद्वैताष्टकम् समाप्त भयो।
श्लोक 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Wednesday (Budhwar), Thursday (Guruwar) & Ekadashi
Early Morning (Brahma Muhurta) or Sandhya (Twilight)
Tulsi leaves, Butter (Makhan), Mishri, Yellow flowers & Chandan
- Awakening of pure divine love (Prema Bhakti), mental joy, and freedom from anxiety
पृष्ठभूमि
यो ‘अद्वैताष्टक’ नामक भजन श्री सार्वभौम भट्टाचार्यद्वारा रचित मानिन्छ। यसले भगवान् श्रीकृष्ण, श्री चैतन्य महाप्रभु, तथा श्री अद्वैत आचार्यप्रति गहिरो श्रद्धा र भक्ति प्रकट गर्दछ। यसलाई गौडीय वैष्णव परम्परामा प्रायः भजन वा कीर्तनको रूपमा गाइन्छ, विशेष गरी अद्वैत आचार्यको पूजा वा सम्बन्धित उत्सवहरूमा।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya का थप रचनाहरू
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
लेखक
यो अद्वैताष्टक सार्वभौम भट्टाचार्यले रचेका हुन्, जो प्रसिद्ध नैयायिक (तर्कशास्त्री) थिए र पछि श्री चैतन्य महाप्रभुका अनन्य भक्त बने। उनले चैतन्यसँग भेटपछि आफ्नो गौरव छोडेर साधारण भक्तको जीवन अपनाए।
संरचना
यो आठ श्लोकको अष्टक हो, जसको प्रत्येक श्लोक ‘सीतानाथाद्वैतचरणारविन्दभावनम्’ भन्ने पङ्क्तिमा समाप्त हुन्छ। यसले अद्वैत आचार्यको चरणकमलमा ध्यान केन्द्रित गर्न आग्रह गर्छ।
प्रमुख व्यक्तित्व
श्लोकहरूमा अद्वैत आचार्य, श्री चैतन्य, नित्यानन्द र सीता (अद्वैतकी पत्नी सीता ठाकुरानी) को उल्लेख छ। अद्वैत आचार्यलाई भगवानको अवतार मानिन्छ र यहाँ ‘सीतानाथ’ (सीताका स्वामी) भनिएको छ।
विषयवस्तु
यस प्रार्थनामा भक्तले कृष्णको नाम गाउने, कृपाको याचना गर्ने र अद्वैतको चरणमा समर्पण गर्ने आग्रह गरेका छन्। श्लोक २ मा गङ्गाजल, तुलसी र प्रेमको वर्षा जस्ता तत्वहरूको प्रतीकात्मक प्रयोग गरिएको छ।
ऐतिहासिक महत्त्व
सार्वभौम भट्टाचार्यले यो स्तोत्र चैतन्य महाप्रभुको प्रभावमा परेपछि रचेका हुन्। उनी पहिले अद्वैतवादी (मायावादी) दृष्टिकोण राख्थे, तर चैतन्यले भेटेपछि भक्तिमार्ग अपनाए। यस अष्टकले अद्वैत आचार्यप्रतिको उनको गहिरो श्रद्धा देखाउँछ।
