अद्वैताष्टकम् २
यो स्तोत्र श्री अद्वैताचार्यको स्तुति हो, जो गौडीय वैष्णव परम्पराका एक महत्त्वपूर्ण भक्त हुन्। यसमा नौ श्लोक छन्, जसले उनको दिव्यता र श्री चैतन्य महाप्रभुसँगको सम्बन्धको वर्णन गर्दछ।
श्लोक
म गङ्गाको किनारमा त्यसको जल, तुलसीका पात, फूल र प्रेमको गर्जनका साथ गौर (श्रीचैतन्य) लाई प्रकट गराउन आराधना गर्ने श्रील अद्वैताचार्यको शरण लिन्छु।
श्लोक 1
जसको प्रेमको सागरका विकारस्वरूप गर्जनहरूद्वारा आकर्षित भएर गोलोकनाथ गौर श्रीनवद्वीपमा प्रकट हुनुभयो, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 2
जसले श्रील चैतन्यचन्द्रलाई प्रकट गराएर ब्रह्मा आदिका लागि पनि दुर्लभ प्रेमको प्रवाहले संसारलाई प्लावित गरिदिनुभयो, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 3
सर्वशक्तिमान श्रीचैतन्य पनि जसको आज्ञाले यस संसारबाट अन्तर्धान हुनुभयो, र जसको कृपाको कार्य बुझ्न कठिन छ, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 4
जसका अंशहरू ब्रह्मा, विष्णु र महेश हुन् जसले ब्रह्माण्डको सृष्टि, स्थिति र विनाश गर्दछन् र जो महाविष्णुसँग अभिन्न हुनुहुन्छ, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 5
जसलाई कुनै शास्त्रहरूमा शम्भु (शिव) को आश्रय मानिएको छ, त्यसैले उहाँको नाम र धाम प्रसिद्ध छ, जो सबैद्वारा आराध्य हुनुहुन्छ र केवल भक्तिद्वारा मात्र प्राप्त हुनुहुन्छ, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 6
जसकी प्रिय पत्नी प्रेमले भरिएकी सीता देवी हुनुहुन्छ, जसको पुत्रको नाम अच्युतानन्द हो, र जो श्री चैतन्यको प्रेमको प्रवाहले पूर्ण रूपमा भरिनुभएको छ, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 7
नित्यानन्दसँग अभिन्न भएकाले जसको नाम 'अद्वैत' भयो, भक्ति मार्गको निरन्तर प्रचार गर्ने भएकाले जसको नाम 'आचार्य' भयो, र जसको मन सधैं गौरधाममा विचरण गर्छ, ती श्रील अद्वैताचार्यको म शरण लिन्छु।
श्लोक 8
जसले शुद्ध बुद्धिले हरेक बिहान सीतानाथ (अद्वैताचार्य) को यस अष्टकलाई प्रेमपूर्वक पाठ गर्दछ, उसले उहाँको चरणकमलमा भक्ति प्राप्त गर्दछ र उहाँको प्रिय बन्दछ।
श्लोक 9
यस प्रकार सार्वभौम भट्टाचार्यद्वारा रचित अद्वैताष्टक समाप्त हुन्छ।
श्लोक 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Wednesday (Budhwar), Thursday (Guruwar) & Ekadashi
Early Morning (Brahma Muhurta) or Sandhya (Twilight)
Tulsi leaves, Butter (Makhan), Mishri, Yellow flowers & Chandan
- Awakening of pure divine love (Prema Bhakti), mental joy, and freedom from anxiety
पृष्ठभूमि
यो स्तोत्र सार्वभौम भट्टाचार्यद्वारा रचित मानिन्छ, जो श्री चैतन्य महाप्रभुका समकालीन र महान विद्वान् थिए। गौडीय वैष्णव परम्परामा यसलाई प्रायः प्रातःकाल वा अद्वैताचार्यको पूजाको समयमा पाठ गरिन्छ। यसले अद्वैताचार्यलाई भगवान्को अवतार र भक्तिको प्रसारकको रूपमा स्तुति गर्दछ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya का थप रचनाहरू
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
प्रथम श्लोकको अर्थ
श्रील अद्वैताचार्यले गङ्गाको किनारमा तुलसीका पात र फूल तथा प्रेमपूर्वक गरेको हुङ्कारद्वारा श्री गौराङ्ग (श्री चैतन्य) को प्रकटीकरणको लागि आराधना गरे। यसले अद्वैताचार्यको निस्वार्थ भक्ति र श्री चैतन्यको आगमनमा उनको प्रमुख भूमिका देखाउँदछ।
दोस्रो श्लोकको सार
अद्वैताचार्यको प्रेमपूर्ण हुङ्कारले गोलोकनाथ श्री चैतन्यलाई आकर्षित गर्दै नवद्वीपमा प्रकट गरायो। यहाँ हुङ्कारलाई भक्तिको प्रबल अभिव्यक्ति रूपमा चित्रण गरिएको छ, जसले प्रभुलाई पृथ्वीमा झर्न बाध्य बनाएको कुरा भनिएको छ।
चैतन्यको आगमन र प्रेम वितरण
तेस्रो श्लोक अनुसार अद्वैताचार्यले ब्रह्मा जस्ता दुर्लभ प्रेमको बाढीले संसार भिजाइदिए, श्री चैतन्यचन्द्रलाई प्रकट गरेर। यसले अद्वैताचार्यलाई कृपाको माध्यम र श्री चैतन्य लीलाको प्रमुख अभिकर्ताको रूपमा स्थापित गर्दछ।
अद्वैताचार्यको पारिवारिक चित्रण
सातौँ श्लोकमा उनकी पत्नी सीता र पुत्र अच्युतानन्दको उल्लेख छ। पूरै परिवार नै श्री चैतन्यको प्रेमरसले पूर्ण भएको वर्णन गरिएको छ, जसले गौडीय वैष्णव परम्परामा अद्वैताचार्यको घरायसी भक्तिको आदर्श देखाउँदछ।
अद्वैताचार्यको महाविष्णु रूप
पाँचौँ श्लोकले उनलाई ब्रह्मा, विष्णु र शिवका कारणहरूको मूल स्रोत महाविष्णुसित अभिन्न बताउँदछ। यसले अद्वैताचार्यलाई औपचारिक रूपमा भगवान्को अवतार नभए पनि, भक्तिद्वारा उही स्तरमा पुगेको संकेत गर्दछ।
अद्वैताचार्यको नामको व्याख्या
आठौँ श्लोकमा नित्यानन्द र अद्वैताबीचको अद्वैत (एकत्व) सम्बन्ध र भक्ति आचार्यको रूपमा उनको सदाचारको महिमा गाइएको छ। उनी सधैँ गौरधाम (श्री चैतन्य) को सेवामा रहने बताइन्छ।
पाठको फलश्रुति
नवौँ श्लोक अनुसार, जसले प्रातः स्नान गरेर यो अष्टक पढ्दछ, उसले अद्वैताचार्यको चरणकमलसँग तादात्म्यता प्राप्त गर्दछ र अन्ततः भक्ति र प्रभुको प्रियत्व पाउँदछ। यसले यस स्तोत्रको ध्यानात्मक र मुक्तिदायी शक्ति देखाउँदछ।
रचनाकारको विशेषता
यस अष्टकका रचयिता सार्वभौम भट्टाचार्य हुन्, जो श्री चैतन्यका एक प्रसिद्ध अनुयायी र न्यायशास्त्री हुन्। उनले संस्कृतमा यो आठ श्लोकको स्तोत्र रचेर अद्वैताचार्यको वैभवलाई घनिष्ठता र भक्तिपूर्वक सुस्पष्ट गरेका छन्।