अद्वैताष्टकम् (गङ्गातीरे तत्पयोभिः)
आठ श्लोक आणि एका फलश्रुती श्लोकात अद्वैत आचार्यांची स्तुती केली आहे; त्यांच्या प्रेमळ आर्त हाकांनी चैतन्य महाप्रभू प्रकट झाले, असे मानले जाते.
श्लोक
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांनी गंगेच्या तीरी तिच्या जलाने, तुळशीच्या पानांनी, फुलांनी आणि प्रेमाच्या मोठ्या आक्रोशाने गौर (श्री चैतन्य) यांची उपासना करून त्यांना प्रकट केले.
श्लोक 1
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांच्या मोठ्या आरोळीने—त्यांच्या प्रेमसागराच्या परिवर्तनाने—आकर्षित होऊन गोलोकनाथ गौर श्री नवद्वीपात प्रकट झाले.
श्लोक 2
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांनी श्रील चैतन्यचंद्र यांना प्रकट केले आणि ब्रह्मा इत्यादी देवांनासुद्धा दुर्लभ असलेल्या दिव्य प्रेमाच्या प्रवाहाने जग भरून टाकले.
श्लोक 3
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांच्या आज्ञेने सर्वशक्तिमान श्री चैतन्यदेखील या जगातून अंतर्धान पावले, आणि ज्यांची कृपाळू कृत्ये समजण्यास कठीण आहेत.
श्लोक 4
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांचे विस्तार ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश (शिव) आहेत—जे विश्वाची निर्मिती, स्थिती आणि संहार करतात—आणि जे महाविष्णूपेक्षा भिन्न नाहीत.
श्लोक 5
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, जे काही शास्त्रांमध्ये शंभू (शिव) यांचे आश्रयस्थान मानले जातात, ज्यांचे नाव आणि धाम प्रसिद्ध आहे, जे सर्वांद्वारे पूज्य आहेत, आणि जे केवळ भक्तीने प्राप्य आहेत.
श्लोक 6
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, ज्यांची प्रिय पत्नी दिव्य प्रेमाने भरलेली सीता देवी आहे, ज्यांचा पुत्र अच्युतानंद नावाचा आहे, आणि जे श्री चैतन्यांवरील प्रेमाच्या प्रवाहाने पूर्णपणे भरलेले आहेत.
श्लोक 7
मी श्रील अद्वैताचार्य यांचा आश्रय घेतो, जे नित्यानंदांपेक्षा भिन्न नसल्यामुळे 'अद्वैत' म्हणून नामांकित झाले, ज्यांचे नाव 'आचार्य' झाले कारण ते सतत भक्तीचा मार्ग उपदेश करतात, आणि ज्यांचे मन नेहमी गौरधामात भटकत असते.
श्लोक 8
जो कोणी प्रतिदिन सकाळी शुद्ध बुद्धीने प्रेमपूर्वक सीतानाथ (अद्वैताचार्य) यांचे हे अष्टकम म्हणतो, तो त्यांच्या कमल चरणांची भक्ती प्राप्त करतो आणि त्यांना प्रिय होतो.
श्लोक 9
अशाप्रकारे सर्वभौम भट्टाचार्य विरचित अद्वैताष्टकम संपूर्ण होते.
श्लोक 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
बुधवार, गुरुवार व एकादशी
ब्राह्ममुहूर्त किंवा संध्याकाळची वेळ
तुळशीची पाने, लोणी-खडीसाखर व पिवळी फुले
- परम भक्ती, परमानंद व चिंतामुक्ती
पृष्ठभूमि
अद्वैताष्टक गौडीय वैष्णव परंपरेचे आहे, जी कृष्णभक्तीवर केंद्रित आहे. संस्कृत डॉक्युमेंट्स मजकूर याचे श्रेय सार्वभौम भट्टाचार्य यांना देतो; ते नवद्वीपचे न्यायशास्त्राचे विद्वान होते, जे पुढे पुरीमध्ये राहू लागले आणि चैतन्य महाप्रभूंचे अनुयायी बनले (चैतन्यचरितामृत, मध्य ६). हे स्तोत्र अद्वैत आचार्यांचा गौरव करते; त्यांना महाविष्णूचा अवतार आणि जवळचे सहकारी मानले जाते, ज्यांच्या प्रार्थनेने चैतन्यांच्या अवताराला प्रेरणा मिळाली. भक्त याचे पठण सकाळच्या प्रार्थनेसाठी किंवा अद्वैत आचार्यांचा सन्मान करणाऱ्या सभांमध्ये करतात.
या पाठाबद्दल
रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
तुम्हाला माहीत आहे का?
लेखक
संस्कृत डॉक्युमेंट्स मजकूर आठ श्लोक आणि एका फलश्रुती श्लोकाचे हे स्तोत्र सार्वभौम भट्टाचार्य यांना, एक महान विद्वान व तर्कशास्त्री यांना, श्रेय देतो. चैतन्यचरितामृताच्या (मध्य ६) गौडीय वृत्तांतानुसार, त्यांनी पुरीमध्ये चैतन्य महाप्रभूंची भेट घेतली आणि त्यांचे निष्ठावान अनुयायी झाले.
अद्वैत आचार्य कोण?
गौडीय वैष्णव परंपरेत ते केंद्रस्थानी असून महाविष्णूहून अभिन्न मानले जातात. श्लोक ५ मध्ये ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव हे त्यांचे विस्तार असल्याचे म्हटले आहे. श्लोक १ मध्ये ते गंगेच्या तीरावर गंगाजल, तुळशीपत्र, फुले आणि प्रेमाच्या आर्त हाकांनी गौर (चैतन्य) यांची पूजा करतात, असे वर्णन आहे.
स्तोत्राची रचना
पहिले आठ श्लोक प्रत्येकी “श्री अद्वैत आचार्यांना मी शरण आहे” या ओळीने संपतात आणि वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून नमन करतात. नववा श्लोक दररोजच्या पठणाचे आध्यात्मिक फल सांगतो: अद्वैतांच्या चरणकमलांशी निकटता आणि गाढ भक्ती प्राप्त होणे.
चैतन्यांच्या अवतारातील भूमिका
पारंपरिक वृत्तांतानुसार, जगाच्या दुःखाने अद्वैत आचार्य व्यथित झाले आणि कृष्णाने अवतरावे म्हणून त्यांनी आर्त प्रार्थना केली. श्लोक २ सांगतो की त्यांच्या उच्च हाकांनी गौर नवद्वीप (बंगाल) येथे प्रकट झाले.
कुटुंबाचा उल्लेख
श्लोक ७ मध्ये अद्वैत आचार्यांची पत्नी सीतादेवी (प्रेमाने परिपूर्ण) आणि त्यांचा पुत्र अच्युतानंद यांचा उल्लेख आहे; अच्युतानंद पुढे चैतन्यांच्या चळवळीचे प्रमुख प्रचारक बनले.