वक्रतुण्ड महाकाय
इदं गणेशप्रार्थनास्तोत्रम्। अत्र भगवान् गणेशः वक्रतुण्डः महाकायः सूर्यकोटिसमप्रभः इति वर्णितः, तथा भक्तः तं प्रार्थयते यत् सः सर्वेषु कार्येषु विघ्नं न कुर्यात्।
पद्यानि
वक्रतुण्डेति सम्बोधनपूर्वकं हे महाकाय हे सूर्यकोटिसमप्रभ, त्वं मम सर्वेषु कार्येषु सदा निर्विघ्नं कुरु इत्यर्थः।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
प्रतिदिनं अथवा शुभतिथौ
ब्राह्मे मुहूर्ते सन्ध्याकाले च
घृतदीपः, धूपः, शुद्धपुष्पं, जलं च
- मानसिकशान्तिः, आत्मोन्नतिः, मङ्गलमयवातावरणम्
पृष्ठभूमिः
इदं स्तोत्रं गणेशोपासनायाम् अत्यन्तं प्रसिद्धम्। अस्य पाठः प्रायः सर्वेषु हिन्दुधार्मिकक्रियासु कार्यारम्भे क्रियते। गणेशः विघ्नहर्ता इति विश्वासात् इदं स्तोत्रं विघ्ननिवारणाय पठ्यते।
ज्ञातव्य-विशेषः
प्रार्थनायाः प्रयोजनम्
अयं मन्त्रः सर्वकार्यारम्भे विनायकस्य प्रार्थनार्थं प्रयुज्यते। 'निर्विघ्नं कुरु' इति वचनेन भगवान् गणेशः विघ्ननिवारकत्वेन स्मर्यते।
वक्रतुण्डशब्दस्य अर्थः
'वक्रतुण्ड' इति गजमुखस्य विशेषणम्। गणेशस्य हस्तिभल्लं वक्रं तुण्डं चेति तस्य नाम। अयं रूपः सर्वविघ्नानां निवारकः।
सूर्यकोटिसमप्रभशब्दस्य महत्त्वम्
'सूर्यकोटिसमप्रभ' इति गणेशस्य तेजः वर्णयति। कोटिसूर्याणां प्रभायुक्तः इति अर्थः। अनेन तस्य दिव्यत्वं सूच्यते।
मन्त्रस्य प्रयोगः
अयं मन्त्रः सर्वेषु पूजाकर्मसु प्रारम्भे पठ्यते। गणेशस्य आवाहनार्थं अस्य मन्त्रस्य प्रयोगः प्रसिद्धः।
Ganesh
हिन्दूधर्मःतः अधिकम्
सर्वं पश्यतसम्बद्धशिक्षाः
सैव शिक्षा, विविधपरम्परासु प्रतिध्वनिता
