ലംഗർ — എല്ലാവർക്കും സൗജന്യമായി ഭക്ഷണം നൽകുന്ന സിഖ് പാരമ്പര്യം

ലംഗർ എന്നത് സിഖ് മതത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ആചാരമാണ്. ഗുരുദ്വാര (സിഖ് ആരാധനാലയം) എന്ന സ്ഥലത്ത് വരുന്ന എല്ലാ സന്ദർശകർക്കും, അവരുടെ മതമോ ജാതിയോ ലിംഗമോ സാമ്പത്തിക നിലയോ എന്തുതന്നെയായാലും, സൗജന്യമായി ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്ന ഒരു പൊതു അത്താഴമാണ് ലംഗർ. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിഖ് മതസ്ഥാപകനായ ഗുരു നാനാക്കാണ് ഈ പാരമ്പര്യം ആരംഭിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എല്ലാ മനുഷ്യരും തുല്യരാണ് എന്ന സന്ദേശം പ്രായോഗികമായി നടപ്പിലാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ലംഗർ ഒരു വെറും ഭക്ഷണവിതരണം മാത്രമല്ല; അത് സേവ (നിസ്വാർത്ഥസേവനം) എന്ന ആദർശത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും ഒരു പ്രതീകമാണ്. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നത് മുതൽ വിളമ്പുന്നതും പാത്രങ്ങൾ കഴുകുന്നതും വൃത്തിയാക്കുന്നതും വരെയുള്ള എല്ലാ ജോലികളും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ (സേവാദാർ) ചെയ്യുന്നത് ഈശ്വരനോടുള്ള സമർപ്പണമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഇവിടെ ജാതിയുടെയോ സ്ഥാനമാനങ്ങളുടെയോ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരും വിവേചനം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല; എല്ലാവരും നിലത്ത് ഒരേ നിരയിൽ ഇരുന്ന് ഒരേ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ലംഗറിൽ ശുദ്ധസസ്യാഹാരമാണ് വിളമ്പുന്നത്, അങ്ങനെ ഏത് ഭക്ഷണക്രമം പിന്തുടരുന്നവർക്കും പങ്കുചേരാനാകും.

ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ ഗുരുദ്വാരകളിലും ലംഗർ ദിവസേന നടത്തപ്പെടുന്നു. വലിയ ഗുരുദ്വാരകളിൽ ദിവസേന ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ട്. അമൃത്സറിലെ സുവർണ്ണക്ഷേത്രം പോലുള്ള പ്രശസ്തമായ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം ലക്ഷത്തോളം പേർക്ക് ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്ഷണത്തിനുള്ള ധനസഹായവും വസ്തുക്കളും സാധാരണയായി സിഖ് സമുദായാംഗങ്ങളുടെയും മറ്റ് നല്ലമനസ്സുള്ളവരുടെയും സംഭാവനകളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ ചില ഗുരുദ്വാരകൾ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യാൻ യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് വിളമ്പുന്നതും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും ഇപ്പോഴും സേവാദാർമാരുടെ കൈകളാൽ തന്നെയാണ്. ഭൂകമ്പം, വെള്ളപ്പൊക്കം തുടങ്ങിയ ദുരന്തസമയങ്ങളിൽ ലംഗർ ദുരിതാശ്വാസപ്രവർത്തനമായും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മതത്തിന്റെ അതിർവരമ്പുകൾക്കപ്പുറത്ത് മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും ഒരു ജീവിക്കുന്ന മാതൃകയായി ലംഗർ ഇന്നും തുടരുന്നു.