गुरुरविदासः

एतत् स्तोत्रं गुरुग्रन्थसाहिबे विद्यमानं बेगमपुराख्यं नगरं वर्णयति यत्र दुःखं भयं च नास्ति।

इदं रविदासेन विरचितं भक्तिगीतम्, यत्र भगवान् दीननाथत्वेन स्तूयते — स नीचान् उच्चान् करोति, दरिद्रान् पालयति, भक्तान् तारयति च ।

एतद्भजनं मीराबायाः श्रीकृष्णे परमभक्तिं वर्णयति। सा राजमहलं त्यक्त्वा सन्तसङ्गेन हरिगुणगानं कुर्वती विषमप्यमृतमिव पपौ।

इदं धनासरीरागे रविदासेन रचितं भक्तिपद्यम्। अत्र भक्तः माधवेन (विष्णुना) सह विच्छेदं शोचति, पुनर्मिलनाय आशां च व्यक्तीकरोति।

अयं शब्दः परमात्मनः सह आत्मनः अभेदं बोधयति। अत्र रविदासदासः जलतरङ्गसुवर्णालङ्कारादिभिः उपमाभिः जीवात्मनः परमात्मनि लीनतां वर्णयति।

इदं भक्तिगीतं मानवजीवनस्य मायामोहस्य च अनित्यतां वर्णयति। यथा स्वप्ने रात्रिः विस्मर्यते, तथैव संसारे सुखदुःखानि क्षणिकानि।

अत्र भगवतः रविदासस्य वचनम् अस्ति यत् जातिः न, अपि तु भगवतः नामस्मरणम् एव मनुष्यं पवित्रं करोति। बाह्यस्नानादिभ्यः अन्तःशुद्धिः श्रेष्ठा इति अत्र प्रतिपाद्यते।