ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੰਕਟ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਅਤੇ ਨੀਵਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਮਾਣੇ ਭਗਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਤਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਸ਼ਿਆਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਧਨਾਸਰੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ (ਅੰਗ 694), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੈ; ਪਾਠ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਵੇਖੋ।

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਲਹਿਰ ਤੇ ਪਾਣੀ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਹਨ, ਵੱਖਰੇਪਣ ਦਾ ਭਰਮ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰੋਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਤੋਂ ਜਾਗਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਚਮਾਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ-ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਜਨਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।