ऐसी लगी लगन
ਇਹ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਸ਼ਿਆਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਅੱਖਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਸ਼्याਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਮੁੱਖ ਜੋ ਫਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਮੁੱਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੀਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੱਥ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪೂਜਾ ਕਰਨ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਜੀਵ ਦਾ ਨਾਮ ਜਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਮੀਰਾ ਜੋਗਣ ਬਣ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੀਰਾ ਦੀਵਾਨੀ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਕੋਈ ਰੋਕੇ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਟੋਕੇ ਨਹੀਂ; ਮੀਰਾ ਗੋਵਿੰਦ-ਗੋਪਾਲ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਕੇ, ਮੀਰਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਮੀਰਾ ਜੋਗਣ ਬਣ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੀਰਾ ਦੀਵਾਨੀ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਜਦੋਂ ਰਾਣਾ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ; ਮੀਰਾ ਰੂਪੀ ਨਦੀ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਲੱਖਾਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ ਵੀ ਮੁੱਖੋਂ 'ਗੋਵਿੰਦ' ਹੀ ਕਿਹਾ, ਮੀਰਾ ਗੋਵਿੰਦ-ਗੋਪਾਲ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਮੀਰਾ ਜੋਗਣ ਬਣ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੀਰਾ ਦੀਵਾਨੀ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ; ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਭਜਨ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਤਿਸੰਗਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਬੋਲ ਮੀਰਾ ਦੇ ਸ਼ਿਆਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਮੀਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ
ਮੀਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1498 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੁੜਕੀ ਗਾਂਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਰਾਣਾ ਸੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੋਜਰਾਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਭਗਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼ ਪੀਣ ਦੀ ਘਟਨਾ
ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਣਾ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ (ਮੀਰਾ ਦਾ ਦਿਉਰ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਭੇਜਿਆ, ਪਰ ਮੀਰਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪੀ ਲਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਰਾਣਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਨੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋਗਣ ਬਣਨਾ
ਮੀਰਾ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਬਣ ਕੇ ਜੋਗਣ ਚਲੀ' ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਵਿੱਚ, ਮੀਰਾ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਿਆਮ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਦਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਕੰਮ ਹਰੀ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ।
ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਬਲੀਦਾਨ
ਦੂਜੀ ਤੁਕ ਵਿੱਚ, ਮੀਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੀਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਜੀਵ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਲੀਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰ ਕੇ ਵੀ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਰਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਲੀਦਾਨੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
Krishna
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ