ऐसी लगी लगन
આ એક ભક્તિગીત (ભજન) છે, જે સંત મીરાંબાઈની શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેની અનન્ય ભક્તિ અને તેમના જીવનની ઘટનાઓને ઉજાગર કરે છે. તે ભક્તને પ્રભુના દર્શન, નામસ્મરણ અને પ્રેમમાં બલિદાનનો માર્ગ બતાવે છે.
શ્લોકો
સાચી આંખો તે છે જે શ્યામનું દર્શન કરે છે, અને સાચું માથું તે છે જે પ્રભુના ચરણોમાં વંદન કરે છે. નકામું છે તે મુખ જે વ્યર્થ વાતોમાં રહે છે, મુખ તો તે છે જે હરિનામનું સ્મરણ કરે છે.
શ્લોક 1
હાથની શોભા હીરા-મોતીથી નથી, હાથ તે છે જે ભગવાનનું પૂજન કરે છે. મર્યા પછી પણ આ જગતમાં તે જીવનું નામ અમર રહે છે, જે પ્રભુના પ્રેમમાં જીવનનું બલિદાન આપે છે.
શ્લોક 2
મીરાને એવી લગન લાગી કે તે મગ્ન થઈ ગઈ અને ગલી-ગલીએ હરિના ગુણ ગાવા લાગી. મહેલોમાં ઉછરેલી મીરા જોગણ બનીને ચાલી નીકળી અને રાણી મીરા દીવાની કહેવા લાગી.
શ્લોક 3
કોઈ રોકે નહીં, કોઈ ટોકે નહીં; મીરા ગોવિંદ-ગોપાલ ગાવા લાગી.
શ્લોક 4
સંતોની સંગતમાં બેસીને અને મોહનના રંગમાં રંગાઈને, મીરા પોતાના પ્રીતમને મનાવવા લાગી. તે ગલી-ગલીએ હરિના ગુણ ગાવા લાગી.
શ્લોક 5
મીરાને એવી લગન લાગી કે તે મગ્ન થઈ ગઈ અને ગલી-ગલીએ હરિના ગુણ ગાવા લાગી. મહેલોમાં ઉછરેલી મીરા જોગણ બનીને ચાલી નીકળી અને રાણી મીરા દીવાની કહેવા લાગી.
શ્લોક 6
રાણાએ વિષ આપ્યું, પણ તેને અમૃત માનીને પી લીધું; મીરા રૂપી નદી સાગરમાં સમાવા લાગી.
શ્લોક 7
લાખો દુઃખો સહન કરીને પણ મુખથી 'ગોવિંદ' જ કહ્યો, મીરા ગોવિંદ-ગોપાલ ગાવા લાગી અને ગલી-ગલીએ હરિના ગુણ ગાવા લાગી.
શ્લોક 8
મીરાને એવી લગન લાગી કે તે મગ્ન થઈ ગઈ અને ગલી-ગલીએ હરિના ગુણ ગાવા લાગી. મહેલોમાં ઉછરેલી મીરા જોગણ બનીને ચાલી નીકળી અને રાણી મીરા દીવાની કહેવા લાગી.
શ્લોક 9
મીરાને એવી લગન લાગી કે તે મગ્ન થઈ ગઈ; મીરાને એવી લગન લાગી કે તે મગ્ન થઈ ગઈ.
શ્લોક 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
બુધવાર, ગુરુવાર અને એકાદશી
બ્રહ્મ મુહૂર્ત અથવા સંધ્યા વેળા
તુલસી પત્ર, માખણ-મિશ્રી અને પીળાં ફૂલો
- પરમ ભક્તિ, માનસિક આનંદ અને ચિંતામુક્તિ
પૃષ્ઠભૂમિ
આ ભજન ભક્તિ પરંપરાનો એક અમૂલ્ય ભાગ છે, જે ખાસ કરીને ૧૬મી સદીના રાજસ્થાની સંત-કવયિત્રી મીરાંબાઈ સાથે સંકળાયેલું છે. મીરાંબાઈ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ (શ્યામ, ગોવિંદ, ગોપાલ)ની પરમ ભક્ત હતાં અને તેમણે પોતાના જીવનને પ્રભુપ્રેમમાં સમર્પિત કરી દીધું હતું. આ ભજન પરંપરાગત રીતે ભક્તિસભાઓ, કીર્તન અને મંદિરોમાં ગવાય છે, ખાસ કરીને કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી અને અન્ય ભક્તિ પ્રસંગોમાં. તે મીરાંબાઈના અડગ પ્રેમ, સાંસારિક સુખોના ત્યાગ અને ભગવાનમાં સંપૂર્ણ સમર્પણની ભાવનાને વ્યક્ત કરે છે.
શું તમે જાણો છો?
મીરાનો જન્મ અને ભક્તિમાર્ગ
મીરાબાઈનો જન્મ ૧૪૯૮માં રાજસ્થાનના કુર્કી ગામમાં એક રાજપૂત પરિવારમાં થયો હતો. નાનપણથી જ તેઓ કૃષ્ણને પોતાના પતિ માનતા હતા, અને આ ભાવનાએ તેમના સમગ્ર જીવન અને કાવ્યને ઘડ્યું.
રાણા સાથે સંઘર્ષ
લગ્ન પછી મીરાના પતિ રાણા સંગ્રામ સિંહે તેમની કૃષ્ણભક્તિનો વિરોધ કર્યો. પરંપરા મુજબ રાણાએ તેમને ઝેર આપ્યું, પણ મીરાએ તેને અમૃત સમાન પીધું – આ ઘટના આ ભજનમાં 'રાણાએ વિષ દીધું, માનો અમૃત પીધું' તરીકે ગવાય છે.
મહેલ છોડી જોગણ બનવું
મીરાએ રાજમહેલનો ત્યાગ કરી સંતોની સંગતમાં જીવન વિતાવ્યું. 'મહેલોમાં પળી, બન કે જોગણ ચળી' – આ પંક્તિ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે તેઓ રાજકુંવરીમાંથી ભગવાનની દીવાની બની ગયાં.
ભજનની રચના અને શૈલી
આ ભજન મીરાના પ્રખ્યાત 'પદ' સ્વરૂપનું ઉદાહરણ છે, જેમાં સરળ ભાષા અને પુનરાવર્તન દ્વારા ભક્તિનો ઉત્કર્ષ વ્યક્ત થાય છે. 'ઐસી લગી લગન મીરા હો ગઈ મગન' જેવી પંક્તિઓ ગાવાની સરળતા માટે જાણીતી છે.
મીરાની કાવ્યસૃષ્ટિનો પ્રભાવ
મીરાબાઈના ભજનો ભક્તિ આંદોલનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેમણે સામાજિક બંધનો તોડી, સ્ત્રી હોવા છતાં, ભગવાન પ્રત્યેના અનન્ય પ્રેમને કેન્દ્રમાં રાખીને કાવ્ય રચ્યું, જે આજે પણ ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં ગવાય છે.
Krishna
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો
