ਅਚਯੁਤਾਸ਼ਟਕਮ ੧
ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ-ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ/ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ/ਰਾਮ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਮੈਂ ਅਚਯੁਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਰਾਮ-ਨਾਰਾਇਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਦਾਮੋਦਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਹਰੀ, ਛ੍ਰੀਧਰ, ਮਾਧਵ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਨਾਥ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਮੈਂ ਅਚਯੁਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਸਤਯਭਾਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਮਾਧਵ, ਛ੍ਰੀਧਰ, ਰਾਧਾ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਮਨਮੋਹਕ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਵਿਜੇਈ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਨਾਥ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪੂਜਨੀਕ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਕੰਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ! ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ! ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ! ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ! ਹੇ ਅਜੇਯ! ਹੇ ਧਨ ਦੇ ਧਾਮ! ਹੇ ਅਚਯੁਤ! ਹੇ ਅਨੰਤ! ਹੇ ਮਾਧਵ! ਹੇ ਅਧੋਕਸ਼ਜ! ਹੇ ਦੁਆਰਕਾਨਾਥ! ਹੇ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ!
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੰਡਕਾਰਣਯ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਹਨ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਸਤਯ ਮੁਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੇਨੁਕ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਾਸੁਰ ਨਾਮਕ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ, ਕੰਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ, ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਤਨਾ 'ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਲ ਗੋਪਾਲ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਸਤਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀਨਾ ਵਣਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਲ-ਨਯਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਲ੍ਹ ਹਿੱਲਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਾਰਾਂ, ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ, ਚਮਕਦੇ ਕੰਙਣਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੜਾਗੀ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਆਮਵਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਅਚਯੁਤਾਸ਼ਟਕਮ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਅਚਯੁਤਾਸ਼ਟਕਮ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ‘ਅਚਿਉਤਾਸ਼ਟਕ’ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਤੁਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਰਚਨਾਕਾਰ
ਇਹ 'ਅਚਿਉਤਾਸ਼ਟਕ' ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਜ (8ਵੀਂ-9ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 8 ਗੀਤ (ਆਸ਼ਟਕ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸ਼ਰੁਤੀ (ਨਤੀਜਾ) ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਅਚਿਉਤ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਲੀਲਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕੰਸ ਵਧ, ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਅੰਤ, ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੀ ਅਰਣਿਕ ਯਾਤਰਾ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਬਣਤਰ
ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'ਅਚਿਉਤ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ 'ਕੇਸ਼ਵ', 'ਰਾਮ', 'ਨਾਰਾਇਣ' ਆਦਿ 10 ਨਾਮ ਲਏ ਗਏ ਹਨ — ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਮ-ਸੰਕੀਰਣ (ਨਾਮ-ਜਾਪ) ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆਭਾਮਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਫ਼ਲਸ਼ਰੁਤੀ (ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ)
ਆਖ਼ਰੀ ਗੀਤ (9ਵਾਂ) ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਇਸ਼ਤਫ਼ਲ' (ਮਨੋਬਾਂਛਿਤ ਫ਼ਲ) ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੀ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ (ਸ਼ੋਭਾ) ਅਤੇ ਰਸ (ਭਾਵ) ਭਰੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ — ਜਿਵੇਂ 7ਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੱਦਲ (ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਡ-ਅੰਭੋਦ) ਨਾਲ, ਅਤੇ 8ਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ-ਸੁਗੰਧੀ, ਰਤਨ-ਮੁਕਟ, ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ
'ਅਚਿਉਤ' (ਜਿਸਦਾ ਕਦੇ ਪਤਨ ਨਹੀਂ) ਸ਼ਬਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੋਤਰ ਵਜੋਂ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਇੱਕੋਂ ਸਮੇਂ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੈ।
Krishna
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ