ਅਚ੍ਯੁਤੰ ਕੇਸ਼ਵੰ
ਇਹ ਛੰਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਮੈਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਮੋਦਰ — ਰਾਮ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ; ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਮਾਧਵ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ — ਜਾਨਕੀ ਨਾਥ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਛੰਦ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਗਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ – ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ – ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ‘ਅਚਿਉਤ’ (ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਡਿੱਗੇ) ਅਤੇ ‘ਦਾਮੋਦਰ’ (ਜਿਸ ਦੇ ਪੇਟ ’ਤੇ ਰੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਗਈ)।
ਜਾਨਕੀ-ਵੱਲਭ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ-ਨਾਇਕ
‘ਜਾਨਕੀ’ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਵੱਲਭ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਾਂ ਪਤੀ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ‘ਜਾਨਕੀ-ਵੱਲਭ’ ਅਤੇ ‘ਜਾਨਕੀ-ਨਾਇਕ’ (ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ) ਦੋਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤਨੀ-ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਪਿਕਾ-ਵੱਲਭ
ਇਹ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੋਪੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ‘ਵੱਲਭ’ ਦਾ ਅਰਥ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਾਂ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ-ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਅਤੇ ਮਾਧਵ
‘ਸ਼੍ਰੀਧਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ’, ਜਦਕਿ ‘ਮਾਧਵ’ ਦਾ ਅਰਥ ‘ਮਾਧਵੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦਾ ਪਤੀ’ ਜਾਂ ‘ਮਧੁ (ਰਾਖਸ਼) ਦਾ ਵੈਰੀ’। ਦੋਵੇਂ ਨਾਮ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ‘ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ’ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ‘ਵਸੰਤਤਿਲਕਾ’ ਵਰਗੇ ਲੰਮੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ 14 ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਲੈਅ ਭਗਤੀ-ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
Krishna
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ
