ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ
ਇਹ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਚੂਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਲੇਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਿੱਧਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਗਰਾਜ ਨੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਲੇਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਤੇਜ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅੱਠ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰਗ ਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਆਨੰਦਿਤ ਰਹੇਗਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਕਾਲ
ਬਿਲਵ ਪੱਤਰ, ਗੰਗਾਜਲ, ਭਸਮ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ
- ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਰਚਨਾ ਸ਼ਿਵ ਧਰਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮਹਾ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਇਸ ਪਾਠ ਬਾਰੇ
ਰਚੇਤਾ: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ
ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗਾਸ਼ਟਕਮ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸ਼ਲੋਕ 'ਤਤ੍ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਮ' ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੌਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਸੰਦਰਭ
ਦੂਜੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਮੰਡ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਭਸਮ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਦੇ ਤੱਤ
ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਕੇਸਰ, ਕੁੰਕੁਮ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ (ਫਣਿਪਤਿ) ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ
ਲਿੰਗ ਨੂੰ 'ਅਸ਼ਟਦਲ' (ਅੱਠ ਪੱਤੀਆਂ) ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਰਿਦ੍ਰ (ਗਰੀਬੀ) ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸੱਤਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'ਅਸ਼ਟਦਰਿਦ੍ਰ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਗਰੀਬੀਆਂ।
ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ
ਨੌਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਅੱਠ-ਸ਼ਲੋਕੀ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Shiva
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ