ਹਰਿ ਸੁੰਦਰ ਨੰਦ ਮੁਕੁੰਦਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਕੇਸ਼ਵ, ਗੋਵਿੰਦ, ਆਦਿ ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੁਕਾਂ
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 1
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 2
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 3
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 4
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 5
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 6
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 7
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 8
ਜੋ ਵਣਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਮੁਰਲੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ।
ਸ਼ਲੋਕ 9
ਜੋ ਵਣਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਮੁਰਲੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਨਿੱਤ-ਨਿੱਤ ਮੱਖਣ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 10
ਆਓ, ਗਾਓ, ਹੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਆਓ, ਹੇ ਕਾਨ੍ਹਾ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਪਿਆਰੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 11
ਆਓ, ਨੱਚੋ, ਰਾਸ ਰਚਾਓ, ਗਾਓ, ਨੱਚੋ, ਰਾਸ ਰਚਾਓ।
ਸ਼ਲੋਕ 12
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 13
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 14
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 15
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 16
ਹੇ ਮੋਰ-ਮੁਕੁਟ ਧਾਰੀ, ਗਿਰਧਾਰੀ, ਕਾਨ੍ਹਾ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 17
ਹੇ ਮੋਰ-ਮੁਕੁਟ ਧਾਰੀ, ਗਿਰਧਾਰੀ, ਕਾਨ੍ਹਾ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਸ ਰਚਾਉਂਦੇ, ਮੋਹਨ, ਮੁਰਲੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 18
ਆਓ, ਆਓ, ਹੇ ਮੋਹਨ ਗਿਰਧਾਰੀ, ਆਓ, ਹੇ ਕਾਨ੍ਹਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁਰਾਰੀ।
ਸ਼ਲੋਕ 19
ਆਓ, ਨੱਚੋ, ਰਾਸ ਰਚਾਓ, ਗਾਓ, ਨੱਚੋ, ਰਾਸ ਰਚਾਓ।
ਸ਼ਲੋਕ 20
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 21
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 22
ਹਰੀ ਕੇਸ਼ਵ, ਹਰੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 23
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 24
ਹਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਓਮ।
ਸ਼ਲੋਕ 25
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
ਬੁੱਧਵਾਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜਾਂ ਸੰਝ ਵੇਲੇ
ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਰ, ਮੱਖਣ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ
- ਪਰਮ ਭਗਤੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਭਜਨ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਰਚਣਹਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਭਗਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਹਰੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ
ਇਸ ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਹਰੀ' ਸ਼ਬਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲਾ'। ਇਹ ਨਾਮ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮ
ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਸੁੰਦਰ ਨੰਦ ਮੁਕੁੰਦਾ' (ਸੁੰਦਰ, ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ), 'ਕੇਸ਼ਵ' (ਕੇਸ਼ੀ ਰਾਖਸ਼ ਦਾ ਵਧੇਰਨ), 'ਗੋਵਿੰਦ' (ਗਊਆਂ ਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ), 'ਗਿਰਿਧਾਰੀ' (ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ 'ਮੁਰਾਰੀ' (ਮੁਰਾ ਰਾਖਸ਼ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ) ਵਰਗੇ ਨਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਜਨ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਇਸ ਭਜਨ ਵਿੱਚ 'ਹਰਿ ਸੁੰਦਰ ਨੰਦ ਮੁਕੁੰਦਾ, ਹਰਿ ਨਾਰਾਇਣ ਹਰਿ ੳṃ' ਅਤੇ 'ਹਰਿ ਕੇਸ਼ਵ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦ' ਵਰਗੀਆਂ ਪੰਗਤੀਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਗਤੀ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਭਜਨ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ—ਗੋਵਰਧਨ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕਣਾ, ਮਖ਼ਨ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਸ ਲੀਲਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਮੋਰ-ਪੱਖਾ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨਣਾ।
'ਆਓ ਰੇ ਗਾਓ ਰੇ' ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਭਜਨ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਅਤੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਆਓ ਰੇ' ਅਤੇ 'ਨਾਚੋ ਰੇ' ਵਰਗੇ ਪੁਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਵੁਕ ਸੱਦਾ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਨਿਧ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Krishna
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੋਰ
ਸਭ ਵੇਖੋਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ