നിലനിൽപ്പിന്റെ ശാശ്വത പ്രപഞ്ചചിത്രം

ജൈന തത്ത്വചിന്തയുടെ കാതലിൽ പ്രൗഢവും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്തതുമായ ഒരു ദ്വൈതവാദമുണ്ട്: യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ജീവനും അജീവനുമായി શાശ്വതമായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചം അരാജകമായ ഒരു ആകസ്മികതയോ കേവലം ഒരു ഏക ദൈവീക സത്തയുടെ വിപുലീകരണമോ അല്ല; മറിച്ച്, എണ്ണമറ്റ ജീവാത്മാക്കളും അചേതനമായ പദാർത്ഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ അനന്തവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്തതുമായ ഒരു വിശാലതയാണ്. സത്യം തേടുന്ന ഓരോ സാധകനും ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ നോക്കിക്കാണേണ്ടത് ഈ അടിസ്ഥാന സത്യത്തിലൂടെയാണ്. ചൈതന്യമുള്ളതും അല്ലാത്തതും തമ്മിലുള്ള ഈ മഹാസമ്മേളനത്തെ തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. ഈ ദ്വൈതഭാവം ഗ്രഹിക്കുകയെന്നാൽ നിലനിൽപ്പിന്റെ ഘടനയും നമ്മുടെ ലൗകിക ബന്ധനത്തിന്റെ സ്വഭാവവും മനസ്സിലാക്കുക എന്നാണ്.

ജീവധർമ്മമുള്ള ആത്മാവോ ബോധമോ ആയ ജീവൻ, ഓരോ സംവേദനക്ഷമമായ ജീവന്റെയും പ്രകാശപൂരിതമായ കേന്ദ്രമാണ്. അനന്തമായ ദർശനം, അനന്തമായ ജ്ഞാനം, അനന്തമായ ആനന്ദം, അനന്തമായ ഊർജ്ജം എന്നിവയാൽ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ജീവൻ അടിസ്ഥാനപരമായി ശുദ്ധവും പ്രകാശമാനവും അമരവുമാണ്. ഇത് ഭൗതിക ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അതിവർത്തിക്കുന്നു, നാശമില്ലാത്തതും എണ്ണമറ്റ ജന്മങ്ങളിലൂടെ ബോധപൂർവ്വമായ അവബോധത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമാണ്. ഏറ്റവും ചെറിയ സൂക്ഷ്മാണുവിനുള്ളിലോ പ്രൗഢമായ മരത്തിലോ മനുഷ്യനിലോ കുടികൊള്ളുമ്പോഴും, സിദ്ധശിലയുടെ വിമുക്തമായ ആനന്ദത്തിൽ വസിക്കുമ്പോഴും ജീവൻ അതിന്റെ പവിത്രവും ബോധപൂർവ്വവുമായ വ്യക്തിത്വം നിലനിർത്തുന്നു. അചേതനമായ ലോകത്തിൽ നിന്ന് അതിനെ പൂർണ്ണമായി വേർതിരിക്കുന്ന അതിന്റെ നിർവചിക്കാവുന്ന സവിശേഷതയാണ് ചേതന അഥവാ ബോധം.

ഇതിന് തീർത്തും വിരുദ്ധമാണ് അജീവന്റെ അവസ്ഥ. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭൗതിക ചട്ടക്കൂട് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന അചേതനമായ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ വിഭാഗമാണിത്. ആത്മാവില്ലാത്ത എല്ലാറ്റിനെയും അജീവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; ഭൗതികവസ്തുക്കൾ (പുദ്ഗലം), ശൂന്യത (ആകാശം), സമയം (കാലം), ചലനത്തിന്റെ മാധ്യമം (ധർമ്മം), വിശ്രമത്തിന്റെ മാധ്യമം (അധർമ്മം) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പദാർത്ഥം തന്നെ മാറ്റത്തിനും സംയോജനത്തിനും ക്ഷയത്തിനും വിധേയമായ ഒരു ചലനാത്മക യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. നാം വസിക്കുന്ന ഭൗതിക ശരീരങ്ങളായും നാം ചവിട്ടുന്ന ഭൂമിയായും നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മ കർമ്മകണികകളായും ഇത് പ്രകടമാകുന്നു. അജീവയ്ക്ക് വികാരമോ അവബോധമോ ഇല്ലെങ്കിലും, അത് തിന്മയോ മായയോ അല്ല; മറിച്ച്, ജീവൻ ലൗകിക ജീവിതം അനുഭവിച്ചറിയുന്ന മഹാവേദിയും ഉപകരണവുമാണ്.

ജൈന ജ്ഞാനമനുസരിച്ച് മനുഷ്യന്റെ അവസ്ഥ ഈ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ള ഇഴചേരലിലൂടെയാണ് നിർവചിക്കപ്പെടുന്നത്. അറിവില്ലായ്മയും വികാരങ്ങളും കാരണം, ബോധമുള്ള ജീവൻ അജീവന്റെ സൂക്ഷ്മ കണികകളെ - പ്രത്യേകിച്ച് കർമ്മ പദാർത്ഥങ്ങളെ - ആകർഷിക്കുന്നു. നനഞ്ഞ കണ്ണാടിയിൽ പൊടി പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നത് പോലെ അവ ആത്മാവിൽ പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. ഈ കർമ്മത്തിന്റെ ആവരണം ആത്മാവിന്റെ ജന്മനാ ഉള്ള പ്രകാശത്തെ മറയ്ക്കുന്നു, അങ്ങനെ ജീവനെ ജനനം, കഷ്ടപ്പാട്, മരണം എന്നിവയുടെ സംസാരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന അനന്തമായ ചക്രത്തിൽ കുടുക്കുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യജീവിതം ഒരു പവിത്രമായ യുദ്ധക്കളവും വിലമതിക്കാനാവാത്ത അവസരവുമാണ്. ശിക്ഷണത്തോടെയുള്ള ധാർമ്മിക ജീവിതത്തിലൂടെയും അഗാധമായ ധ്യാനത്തിലൂടെയും അഹിംസ പാലിക്കുന്നതിലൂടെയും മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിന് പുതിയ കർമ്മങ്ങളുടെ പ്രവേശനം തടയാനും പഴയവയെ ഒഴിവാക്കാനും കഴിയും.

ആത്യന്തികമായി, ജൈന ആത്മീയതയുടെ യാത്ര വിവേകം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കഠിനമായ തിരിച്ചറിവിലൂടെയാണ് സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുന്നത്. ബോധമുള്ള ആത്മാവിനെ പദാർത്ഥത്തിന്റെ അചേതനമായ വസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇത് വേർതിരിക്കുന്നു. 'ഞാൻ ഭൗതിക ശരീരത്തിൽ നിന്നും മനസ്സിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനായ ശുദ്ധവും പ്രകാശമാനവുമായ ജീവനാണ്' എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതിലൂടെ സാധകൻ മോക്ഷത്തിന്റെ കഠിനമായ പാത ആരംഭിക്കുന്നു. ആത്മാവ് എല്ലാ കർമ്മ അജീവകളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉച്ചകോയിലേക്ക് അനായാസം ഉയരുന്നു. സർവ്വവ്യാപകത്വത്തിന്റെയും കളങ്കമില്ലാത്ത സമാധാനത്തിന്റെയും അതിന്റെ ശുദ്ധമായ അവസ്ഥയിൽ അത് എന്നെന്നേക്കുമായി ആനന്ദം കൊള്ളുന്നു. അങ്ങനെ, ജീവനെയും അജീവയെയും കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത വെറുമൊരു ബുദ്ധിപരമായ വ്യായാമമല്ല, മറിച്ച് ആത്യന്തികമായ ആത്മീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള മോചനത്തിന്റെ താക്കോലാണ്.