স, অস্তিত্বৰ শাশ্বত পট

জৈন তত্ত্ববিদ্যাৰ মূল কেন্দ্ৰতে বিৰাজ কৰিছে এক মহীয়ান আৰু আপোচহীন দ্বৈতবাদ: বাস্তৱক জীৱ আৰু অজীৱ হিচাপে কৰা শাশ্বত বিভাজন। ব্ৰহ্মাণ্ড কোনো বিশৃংখল দুৰ্ঘটনা নহয়, বা ই কেৱল কোনো একমাত্ৰ দৈৱিক সত্তাৰ প্ৰসাৰো নহয়; বৰঞ্চ, ই অসংখ্য জীৱিত আত্মা আৰু অচেতন দ্ৰব্যৰে পৰিপূৰ্ণ এক বিশাল, সৃষ্টিহীন বিস্তৃতি। সত্যৰ প্ৰতিটো অন্বেষকে এই মৌলিক সত্যৰ মাজেৰেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডক দৰ্শন কৰিব লাগিব, সচেতন আৰু অচেতনৰ মাজৰ এই মহান ক্ৰীড়াক উপলব্ধি কৰিব লাগিব। এই দ্বৈতক বুজাবুজি কৰাৰ অৰ্থই হ'ল অস্তিত্বৰ মূল স্থাপত্য আৰু আমাৰ সাংসাৰিক বান্ধোনৰ স্বৰূপক অনুধাবন কৰা।

জীৱ অৰ্থাৎ জীৱিত আত্মা বা চেতনা হৈছে প্ৰতিটো সংবেদনশীল প্ৰাণীৰ দীপ্তিময় কেন্দ্ৰ। অসীম দৰ্শন, অসীম জ্ঞান, অসীম আনন্দ আৰু অসীম শক্তিৰে সমৃদ্ধ হৈ, জীৱ মূলত: পবিত্ৰ, প্ৰভাময় আৰু অমৰ। ই ভৌতিক ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ অতীত আৰু বিনাশৰ পৰা মুক্ত, যিয়ে অসংখ্য জন্ম-জন্মান্তৰ জুৰি এক সচেতন বোধৰ অৱস্থাত বিৰাজ কৰে। ক্ষুদ্রতম অণুজীৱটোৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এক বিশাল বৃক্ষ, মানৱ দেহত, অথবা সিদ্ধাশিলৰ মুক্ত আনন্দত অৱস্থান কৰিলৈকে, জীৱই ইয়াৰ পবিত্ৰ, সচেতন পৰিচয় অক্ষুণ্ণ ৰাখে। ইয়াৰ নিৰূপক বৈশিষ্ট্য হৈছে চেতনা, যিয়ে ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে অচেতন জগতখনৰ পৰা পৃথক কৰে।

ইয়াৰ বিপৰীতে থিয় দিছে অজীৱ, যিটো অচেতন দ্ৰব্যৰ শ্ৰেণী যিয়ে ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ভৌতিক আকাঠো প্ৰদান কৰে। অজীৱৰ অন্তৰ্গত হৈছে সেই সকলোবোৰ যাৰ কোনো আত্মা নাই, যাৰ ভিতৰত পদাৰ্থ (পুগল), মহাকাশ (আকাশ), কাল (কাল), গতিৰ মাধ্যম (ধৰ্ম্ম), আৰু স্থিৰতাৰ মাধ্যম (অধৰ্ম্ম) অন্তৰ্ভুক্ত। পদাৰ্থ নিজেই এক গতিশীল বাস্তৱতা, যি ৰূপান্তৰ, সংযোজন আৰু ক্ষয়ৰ ক্ষমতা সম্পন্ন, যি আমাৰ দ্বাৰা অধিগৃহীত ভৌতিক শৰীৰ, আমি পদদলিত কৰা পৃথিৱী, আৰু আমাক বান্ধি ৰখা সূক্ষ্ম কৰ্ম কণা হিচাপে প্ৰকাশ পায়। যদিও অজীৱ অনুভৱ বা সজাগতাৰ পৰা বঞ্চিত, ই কলো বা মায়াবী নহয়; বৰঞ্চ, ই হৈছে সেই মহান ৰংগমঞ্চ আৰু সঁজুলি যাৰ জৰিয়তে জীৱই সাংসাৰিক জীৱনৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে।

জৈন প্ৰজ্ঞা অনুসৰি, মানৱ অৱস্থা এই দুটা সুকীয়া বাস্তৱতাৰ গভীৰ সংলগ্নিতা দ্বাৰা নিৰূপিত হয়। অজ্ঞানতা আৰু আসক্তিৰ বাবে, সচেতন জীৱই অজীৱৰ সূক্ষ্ম কণাসমূহক—বিশেষকৈ কৰ্মক পদাৰ্থক আকৰ্ষণ কৰে—যিবোৰ আত্মাৰ লগত তিতা আইনাখনত ধূলি লাগি ধৰাৰ দৰে লাগি ধৰে। এই কৰ্মময় আৱৰণে আত্মাৰ স্বাভাসিক দীপ্তিক আচ্ছন্ন কৰি পেলায়, যাৰ ফলত জীৱ জন্ম, দুখ আৰু মৃত্যুৰ অবিৰাম চক্র অৰ্থাৎ সংসাৰত আৱদ্ধ হৈ পৰে। সেয়েহে, মানৱ জীৱন হৈছে এক পবিত্ৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰ আৰু এক অমূল্য সুযোগ। অনুশাসনমূলক নৈতিক জীৱন, গভীৰ ধ্যান, আৰু অহিমাসূচক আচৰণৰ দ্বাৰা মানৱ আত্মাই নতুন কৰ্মৰ প্ৰৱেশ ৰুদ্ধ কৰিব পাৰে আৰু পুৰণি কৰ্মসমূহ ঝুৰি পেলাব পাৰে।

সৰ্বোপৰি, জৈন আধ্যাত্মিকতাৰ যাত্ৰা হৈছে সংবেদনশীল আত্মাক পদাৰ্থৰ অচেতন আৱৰণৰ পৰা পৃথক কৰা এক উগ্ৰ বিচাৰবুদ্ধি, যাক বিবেক বুলি জনা যায়। 'মই পবিত্ৰ, প্ৰভাময় জীৱ, ভৌতিক শৰীৰ আৰু মনৰ পৰা পৃথক,' এই বুলি উপলব্ধি কৰি অন্বেষকে মুক্তিৰ কষ্টকৰ পথত অগ্ৰসৰ হয়। যেতিয়া আত্মা অৱশেষত সকলো কৰ্মময় অজীৱৰ পৰা পৰিষ্কাৰ হৈ পৰে, ই তেতিয়া অনায়াসে ব্ৰহ্মাণ্ডৰ শিখৰলৈ উঠি যায়, ইয়াৰ সৰ্বজ্ঞতা আৰু অমল শান্তিপূৰ্ণ পবিত্ৰ অৱস্থাত চিৰদিনৰ বাবে মগ্ন হৈ পৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা, জীৱ আৰু অজীৱৰ চিন্তন কেৱল এক বৌদ্ধিক অভ্যাস মাত্ৰ নহয়, বৰঞ্চ পৰম আধ্যাত্মিক মুক্তিৰ এক মুকুন্দ চাবি-কাঠি।