ഋഷഭനാഥൻ

ജൈനമതപാരമ്പര്യത്തിൽ ആദ്യത്തെ തീർത്ഥങ്കരനായി അറിയപ്പെടുന്ന ഋഷഭനാഥൻ (അഥവാ ആദിനാഥൻ) ഒരു ചരിത്രപുരുഷൻ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ ആദ്യഗുരുവായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദിവ്യപുരുഷനാണ്. 'തീർത്ഥങ്കരൻ' എന്നാൽ അറിവിന്റെയും മോക്ഷത്തിന്റെയും പാലം നിർമ്മിച്ചവൻ എന്നാണ് അർത്ഥം. ജൈനവിശ്വാസപ്രകാരം, ഈ ലോകത്തിന് ആദ്യമായി ധർമ്മത്തിന്റെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും വഴി കാണിച്ചുതന്നത് ഋഷഭനാഥനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം രാജ്യഭരണത്തിൽ നിന്ന് സന്ന്യാസത്തിലേക്കുള്ള ഒരു മഹത്തായ പരിവർത്തനത്തിന്റെ കഥയാണ്, അത് ജൈനമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വങ്ങളെ ഉദാഹരിക്കുന്നു.

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഋഷഭനാഥൻ ജനിച്ചത് അയോധ്യയിലെ ഇക്ഷ്വാകു രാജവംശത്തിലാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് നാഭിരാജാവും മാതാവ് മരുദേവിയുമായിരുന്നു. ജനനസമയത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് അസാധാരണമായ കഴിവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും അഭ്യസിച്ചു, യുദ്ധവിദ്യയിലും ഭരണതന്ത്രത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടി. പിതാവിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹം അയോധ്യയുടെ രാജാവായി അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, രാജ്യഭരണം ഏറ്റെടുത്ത ഉടൻ തന്നെ, തന്റെ പ്രജകൾ അടിസ്ഥാനപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ പോലും അറിവില്ലാത്തവരാണെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. അവർക്ക് ഭക്ഷണം എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കണം, വസ്ത്രം എങ്ങനെ ധരിക്കണം, വീട് എങ്ങനെ പണിയണം എന്നൊന്നും അറിയില്ലായിരുന്നു. ഈ അവസ്ഥ കണ്ട ഋഷഭനാഥൻ, തന്റെ പ്രജകളെ നാഗരികതയിലേക്ക് നയിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

ഋഷഭനാഥൻ തന്റെ ഭരണകാലത്ത് മനുഷ്യർക്ക് അത്യാവശ്യമായ നൂറുകണക്കിന് കലകളും വിദ്യകളും പഠിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം കൃഷി, വാണിജ്യം, ശില്പകല, ലിപി, ഗണിതം, ജ്യോതിഷം തുടങ്ങിയവയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യാനും വസ്ത്രം നെയ്യാനും വീടുകൾ പണിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പരിശീലിപ്പിച്ചു. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം മനുഷ്യരെ ഒരു നാഗരിക സമൂഹമായി രൂപപ്പെടുത്തി. ജൈനപാരമ്പര്യത്തിൽ, ഋഷഭനാഥനെ 'ആദിനാഥൻ' എന്നും വിളിക്കുന്നു, അതായത് 'ആദ്യത്തെ നാഥൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'ആദ്യത്തെ ഗുരു'. അദ്ദേഹം മനുഷ്യർക്ക് ആദ്യമായി ധർമ്മം (നീതി), അഹിംസ (അക്രമം), സത്യം (സത്യം) എന്നിവയുടെ പാഠങ്ങൾ പകർന്നുനൽകി. ഈ ഉപദേശങ്ങൾ പിന്നീട് ജൈനമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളായി മാറി.

എന്നാൽ, രാജ്യഭരണത്തിലും സമ്പത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന് ഒരിക്കലും സംതൃപ്തി തോന്നിയില്ല. ലൗകിക സുഖങ്ങളുടെ അസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ചു. ഒരു ദിവസം, തന്റെ പ്രജകൾക്ക് എല്ലാ അറിവുകളും നൽകിയ ശേഷം, അദ്ദേഹം തന്റെ രാജ്യം തന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് വിഭജിച്ചുനൽകി. തുടർന്ന്, അദ്ദേഹം രാജഭോഗങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് സന്ന്യാസിയായി. ഈ സംഭവം ജൈനപാരമ്പര്യത്തിൽ 'ദീക്ഷ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു, അതായത് ആത്മീയ അന്വേഷണത്തിനായി ലൗകിക ജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ചടങ്ങ്. ദീക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം, അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളോളം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, സുഖസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് അദ്ദേഹം ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി.

ഋഷഭനാഥന്റെ തപസ്സിന്റെ കഥ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഒരിക്കൽ, തപസ്സിനിടയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ നിശ്ചലനായി നിന്നു. അപ്പോൾ ഒരു കർഷകൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ മണ്ണ് വാരിയിട്ടു, എന്നാൽ ഋഷഭനാഥൻ അനങ്ങിയില്ല. ഈ സംഭവം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അതുല്യമായ ക്ഷമയെയും സമത്വത്തെയും കാണിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ, വർഷങ്ങളുടെ തപസ്സിനുശേഷം, അദ്ദേഹം കൈവല്യം (മോക്ഷം) നേടി. ജൈനവിശ്വാസപ്രകാരം, അദ്ദേഹം ആദ്യത്തെ തീർത്ഥങ്കരനായി, അതായത് മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പാത കാണിച്ചുതന്ന ആദ്യത്തെ ആത്മാവ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ജൈനമതത്തിൽ ഒരു മാതൃകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം അദ്ദേഹം ലൗകിക ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളും അനുഭവിച്ചു, എന്നിട്ടും ആത്മീയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

ഋഷഭനാഥന്റെ കഥ ജൈനമതത്തിൽ മാത്രമല്ല, ഹിന്ദുമതത്തിലും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ഭാഗവത പുരാണത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു അവതാരമായി വിവരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ജൈനപാരമ്പര്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകഥയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായി പറയപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ കാതലായ സന്ദേശം ഒന്നുതന്നെയാണ്: ലൗകിക സുഖങ്ങൾ ക്ഷണികമാണ്, ആത്മീയ ജ്ഞാനമാണ് ശാശ്വതം. ഇന്നും, ജൈനക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഋഷഭനാഥന്റെ വിഗ്രഹങ്ങൾ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് പ്രചോദനമായി തുടരുന്നു.