රිෂභනාථ (ආදිනාථ)
ජෛන සම්ප්රදායේ පළමු තීර්ථංකරයා සහ මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භකයා
මෙම ලිපිය ජෛන ආගමේ පළමු තීර්ථංකරයා වන රිෂභනාථගේ ජීවිත කතාව විස්තර කරයි. ඔහු මානව ශිෂ්ටාචාරය ස්ථාපිත කළ ආකාරය, මිනිසුන්ට කලා සහ ශිල්ප ඉගැන්වූ ආකාරය සහ අවසානයේ රාජ්යය අත්හැර ආත්ම මෝක්ෂය සෙවීමට ගිය ආකාරය ගැන කියැවේ.
ජෛන ආගමික සම්ප්‍රදාය අනුව, රිෂභනාථ හෙවත් ආදිනාථ යනු මෙම යුගයේ පළමු තීර්ථංකරයාය. 'තීර්ථංකර' යන වචනයේ අර්ථය 'තීර්ථය (සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වීමට මග) ස්ථාපිත කළ තැනැත්තා' යන්නයි. ජෛනයන් විශ්වාස කරන්නේ ඔහු මෙම භූමියේ මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භකයා බවයි. ඔහුගේ ජීවිත කතාව බොහෝ ජෛන ග්රන්ථවල, විශේෂයෙන් ආදි පුරාණයේ සහ කල්ප සූත්‍රයේ විස්තර කෙරේ. කතාවේ විස්තර කලාපයෙන් කලාපයට මඳක් වෙනස් වුවද, ප්රධාන සිදුවීම් සියල්ලම පාහේ සමාන වේ.
ඔබ දැන සිටියාද?
තීර්ථංකර යනු කුමක්ද?
ජෛන සම්ප්රදායේ ‘තීර්ථංකර’ යනු ‘සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වීමට මාර්ගය ස්ථාපිත කළ තැනැත්තා’ යි. රිෂභනාථ මෙම යුගයේ පළමු තීර්ථංකරයා වන අතර, ඔහු ජෛන ධර්මයේ ආදිතම ගුරුවරයා ලෙස සැලකේ.
මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භකයා
ජෛන විශ්වාසයට අනුව රිෂභනාථ මිනිසුන්ට කෘෂිකර්මය, කලා, ශිල්ප සහ සමාජ සංවිධානය ඉගැන්වූ ප්‍රථම පුද්ගලයා වේ. ඔහු රාජ්‍ය පාලනය කළ දීර්ඝ කාලයක් තුළ මානව ශිෂ්ටාචාරයේ අත්තිවාරම දැමූ බව කියැවේ.
රාජ්යය අත්හැරීම
රිෂභනාථ තම පුත්රයන්ට රාජ්යය බෙදා දී ලෞකික ජීවිතයෙන් ඉවත් විය. පසුව ඔහු දැඩි තපස් කරමින් ආත්ම මෝක්ෂය (උත්තම විමුක්තිය) සෙවීමට පිටත් විය. මෙම පරිත්යාගය ජෛන භික්ෂු ජීවිතයේ ආදර්ශයක් ලෙස සැලකේ.
ප්රධාන ග්රන්ථවල සඳහන
රිෂභනාථගේ ජීවිත කතාව ජෛන සාහිත්යයේ වැදගත් ග්රන්ථ දෙකක විස්තර කෙරේ: ‘ආදි පුරාණය’ සහ ‘කල්ප සූත්රය’. මෙම ග්රන්ථවල කතාව කලාපීය වශයෙන් සුළු වෙනස්කම් පෙන්වුවද, ප්රධාන සිදුවීම් සියල්ලම පාහේ එක සමාන වේ.
සංකේත සහ නිරූපණ
රිෂභනාථගේ ලාංඡනය ගොනෙකු (වෘෂභ) වන අතර, ඔහු සාමාන්යයෙන් දිගු කෙස් සහ රැවුලක් සහිතව නිරූපණය කෙරේ. ජෛන ආගමික ස්ථානවල ඔහුගේ ප්රතිමා බොහෝ විට ධ්යාන ඉරියව්වෙන් දැකගත හැකිය.
Rishabhanatha
ජෛන ධර්මය වෙතින් තවත්
සම්බන්ධිත ඉගැන්වීම්
එකම ඉගැන්වීම, විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ප්‍රතිධ්වනිත වේ